Examen de Lengua Vasca y Literatura II PAU Navarra 2023 · Extraordinaria

MARTEREN EBOLUZIO KLIMATIKO ETA HIDROLOGIKOARI BURUZKO DATU ESANGURATSUAK

1 NASAren Perseverance ibilgailuak otsailean hartu zuen lur Marten, hain zuzen 45 km-ko diametroa

duen Jezero krater handian, eta, dagoeneko, argitu ditu planeta gorriaren eboluzioari buruzko pasarte

esanguratsuak: garai batean, aintzira lasai bat zen Jezero kraterra, ibai batek elikatzen zuena. Eta bat-

bateko aldaketek uholde indartsuak eragin zituzten, betiere NASAren datuen arabera.

5 Ibaiaren deltan eta aintziran, hainbat kilometrotatik ibaian behera bortizki iritsitako arroka handiak

aurkitu dituzte, bat-bateko uholdeen ondorio diruditenak. Arroka batzuek metro bateko diametroa eta

hainbat tonako pisua zuten, eta, inguruko geruza geologikoak aztertuta, ikertzaileek argitu dute

kraterretik kanpokoak zirela. Are gehiago, ez zituela haizeak ekarri, ur-fluxu indartsu batek baizik.

Kalkulatu dutenez, 9 m/s 1 -ko fluxua izango zuen uholdeak.

10 NASAko ikertzaileek adierazi dutenez, gerora izandako klima-aldaketaren batek aintzira lehortzea

eragin zuen, eta hurrengo milioika urteetan lehor mantendu da. Orduz geroztik, haizeak higatu du

pasaia, egun azaltzen den kraterra sortu arte.

NASAko ikertzaileak pozik azaldu dira, gaur egun Marte hotza eta lehorra bada ere duela 3.700 milioi

urte planeta epela eta hezea zela frogatu baitute, eta ura modu egonkorrean mantentzen zela azalean.

15 Gainera, kraterraren barruan buztinez eta lutita 2 -partikula txikiez sortutako geruzak identifikatu

dituzte; alegia, beren baitan garai bateko biziaren arrastoak gorde lezaketenak, inoiz bizia egon bada

Marten. Datozen hilabeteetan geruza horiek aztertuko ditu Perseverance ibilgailuak.

Aitziber Agirre Ruiz de Arkaute, Elhuyar Zientzia, 2021/10/14

(1) Metro segundu. (2) Arroka sedimentarioa.

A1.1.- Testuko hitz hauen kasua eta numeroa eman, eta zehaztu falta diren numeroak (1 puntu):

a)

ibilgailuak (1. lerroa): «NASAren Perseverance ibilgailuak otsailean hartu zuen lur Marten...»

b)

aintziran (5. lerroa): «Ibaiaren deltan eta aintziran...»

c)

kilometrotatik (5. lerroa): «...hainbat kilometrotatik ibaian behera bortizki iritsitako...»

d)

buztinez (15. lerroa): «...buztinez eta lutita-partikula txikiez sortutako...»

e)

biziaren (16. lerroa): «...garai bateko biziaren arrastoak gorde lezaketenak...»

MARTEREN EBOLUZIO KLIMATIKO ETA HIDROLOGIKOARI BURUZKO DATU ESANGURATSUAK

1 NASAren Perseverance ibilgailuak otsailean hartu zuen lur Marten, hain zuzen 45 km-ko diametroa

duen Jezero krater handian, eta, dagoeneko, argitu ditu planeta gorriaren eboluzioari buruzko pasarte

esanguratsuak: garai batean, aintzira lasai bat zen Jezero kraterra, ibai batek elikatzen zuena. Eta bat-

bateko aldaketek uholde indartsuak eragin zituzten, betiere NASAren datuen arabera.

5 Ibaiaren deltan eta aintziran, hainbat kilometrotatik ibaian behera bortizki iritsitako arroka handiak

aurkitu dituzte, bat-bateko uholdeen ondorio diruditenak. Arroka batzuek metro bateko diametroa eta

hainbat tonako pisua zuten, eta, inguruko geruza geologikoak aztertuta, ikertzaileek argitu dute

kraterretik kanpokoak zirela. Are gehiago, ez zituela haizeak ekarri, ur-fluxu indartsu batek baizik.

Kalkulatu dutenez, 9 m/s 1 -ko fluxua izango zuen uholdeak.

10 NASAko ikertzaileek adierazi dutenez, gerora izandako klima-aldaketaren batek aintzira lehortzea

eragin zuen, eta hurrengo milioika urteetan lehor mantendu da. Orduz geroztik, haizeak higatu du

pasaia, egun azaltzen den kraterra sortu arte.

NASAko ikertzaileak pozik azaldu dira, gaur egun Marte hotza eta lehorra bada ere duela 3.700 milioi

urte planeta epela eta hezea zela frogatu baitute, eta ura modu egonkorrean mantentzen zela azalean.

15 Gainera, kraterraren barruan buztinez eta lutita 2 -partikula txikiez sortutako geruzak identifikatu

dituzte; alegia, beren baitan garai bateko biziaren arrastoak gorde lezaketenak, inoiz bizia egon bada

Marten. Datozen hilabeteetan geruza horiek aztertuko ditu Perseverance ibilgailuak.

Aitziber Agirre Ruiz de Arkaute, Elhuyar Zientzia, 2021/10/14

(1) Metro segundu. (2) Arroka sedimentarioa.

A1.2.- Azpimarratutako esaldi zatia berridatzi, testuko esanahiari lotuz (1 puntu):

a)

... ibaian behera bortizki iritsitako arroka handiak... (5)

b)

... inguruko geruza geologikoak aztertuta,... (7)

c)

..., egun azaltzen den kraterra sortu arte. (12)

d)

... Marte hotza eta lehorra bada ere,... (13)

e)

... epela eta hezea zela frogatu baitute,... (14)

MARTEREN EBOLUZIO KLIMATIKO ETA HIDROLOGIKOARI BURUZKO DATU ESANGURATSUAK

1 NASAren Perseverance ibilgailuak otsailean hartu zuen lur Marten, hain zuzen 45 km-ko diametroa

duen Jezero krater handian, eta, dagoeneko, argitu ditu planeta gorriaren eboluzioari buruzko pasarte

esanguratsuak: garai batean, aintzira lasai bat zen Jezero kraterra, ibai batek elikatzen zuena. Eta bat-

bateko aldaketek uholde indartsuak eragin zituzten, betiere NASAren datuen arabera.

5 Ibaiaren deltan eta aintziran, hainbat kilometrotatik ibaian behera bortizki iritsitako arroka handiak

aurkitu dituzte, bat-bateko uholdeen ondorio diruditenak. Arroka batzuek metro bateko diametroa eta

hainbat tonako pisua zuten, eta, inguruko geruza geologikoak aztertuta, ikertzaileek argitu dute

kraterretik kanpokoak zirela. Are gehiago, ez zituela haizeak ekarri, ur-fluxu indartsu batek baizik.

Kalkulatu dutenez, 9 m/s 1 -ko fluxua izango zuen uholdeak.

10 NASAko ikertzaileek adierazi dutenez, gerora izandako klima-aldaketaren batek aintzira lehortzea

eragin zuen, eta hurrengo milioika urteetan lehor mantendu da. Orduz geroztik, haizeak higatu du

pasaia, egun azaltzen den kraterra sortu arte.

NASAko ikertzaileak pozik azaldu dira, gaur egun Marte hotza eta lehorra bada ere duela 3.700 milioi

urte planeta epela eta hezea zela frogatu baitute, eta ura modu egonkorrean mantentzen zela azalean.

15 Gainera, kraterraren barruan buztinez eta lutita 2 -partikula txikiez sortutako geruzak identifikatu

dituzte; alegia, beren baitan garai bateko biziaren arrastoak gorde lezaketenak, inoiz bizia egon bada

Marten. Datozen hilabeteetan geruza horiek aztertuko ditu Perseverance ibilgailuak.

Aitziber Agirre Ruiz de Arkaute, Elhuyar Zientzia, 2021/10/14

(1) Metro segundu. (2) Arroka sedimentarioa.

A1.3.- Testua aintzat hartuz, eman hitz hauen sinonimo bana (1 puntu):

a)

eboluzioari (2. lerroa): «...planeta gorriaren eboluzioari buruzko pasarte esanguratsuak...»

b)

pasarte (2. lerroa): «...eboluzioari buruzko pasarte esanguratsuak...»

c)

elikatzen (3. lerroa): «...aintzira lasai bat zen Jezero kraterra, ibai batek elikatzen zuena.»

d)

arroka (5. lerroa): «...arroka handiak aurkitu dituzte...»

e)

arrastoak (16. lerroa): «...garai bateko biziaren arrastoak gorde lezaketenak...»

MARTEREN EBOLUZIO KLIMATIKO ETA HIDROLOGIKOARI BURUZKO DATU ESANGURATSUAK

1 NASAren Perseverance ibilgailuak otsailean hartu zuen lur Marten, hain zuzen 45 km-ko diametroa

duen Jezero krater handian, eta, dagoeneko, argitu ditu planeta gorriaren eboluzioari buruzko pasarte

esanguratsuak: garai batean, aintzira lasai bat zen Jezero kraterra, ibai batek elikatzen zuena. Eta bat-

bateko aldaketek uholde indartsuak eragin zituzten, betiere NASAren datuen arabera.

5 Ibaiaren deltan eta aintziran, hainbat kilometrotatik ibaian behera bortizki iritsitako arroka handiak

aurkitu dituzte, bat-bateko uholdeen ondorio diruditenak. Arroka batzuek metro bateko diametroa eta

hainbat tonako pisua zuten, eta, inguruko geruza geologikoak aztertuta, ikertzaileek argitu dute

kraterretik kanpokoak zirela. Are gehiago, ez zituela haizeak ekarri, ur-fluxu indartsu batek baizik.

Kalkulatu dutenez, 9 m/s 1 -ko fluxua izango zuen uholdeak.

10 NASAko ikertzaileek adierazi dutenez, gerora izandako klima-aldaketaren batek aintzira lehortzea

eragin zuen, eta hurrengo milioika urteetan lehor mantendu da. Orduz geroztik, haizeak higatu du

pasaia, egun azaltzen den kraterra sortu arte.

NASAko ikertzaileak pozik azaldu dira, gaur egun Marte hotza eta lehorra bada ere duela 3.700 milioi

urte planeta epela eta hezea zela frogatu baitute, eta ura modu egonkorrean mantentzen zela azalean.

15 Gainera, kraterraren barruan buztinez eta lutita 2 -partikula txikiez sortutako geruzak identifikatu

dituzte; alegia, beren baitan garai bateko biziaren arrastoak gorde lezaketenak, inoiz bizia egon bada

Marten. Datozen hilabeteetan geruza horiek aztertuko ditu Perseverance ibilgailuak.

Aitziber Agirre Ruiz de Arkaute, Elhuyar Zientzia, 2021/10/14

(1) Metro segundu. (2) Arroka sedimentarioa.

A2.1.- Testuaren gaia eta ideia nagusiak eman (100 hitz inguru). (2 puntu)

MARTEREN EBOLUZIO KLIMATIKO ETA HIDROLOGIKOARI BURUZKO DATU ESANGURATSUAK

1 NASAren Perseverance ibilgailuak otsailean hartu zuen lur Marten, hain zuzen 45 km-ko diametroa

duen Jezero krater handian, eta, dagoeneko, argitu ditu planeta gorriaren eboluzioari buruzko pasarte

esanguratsuak: garai batean, aintzira lasai bat zen Jezero kraterra, ibai batek elikatzen zuena. Eta bat-

bateko aldaketek uholde indartsuak eragin zituzten, betiere NASAren datuen arabera.

5 Ibaiaren deltan eta aintziran, hainbat kilometrotatik ibaian behera bortizki iritsitako arroka handiak

aurkitu dituzte, bat-bateko uholdeen ondorio diruditenak. Arroka batzuek metro bateko diametroa eta

hainbat tonako pisua zuten, eta, inguruko geruza geologikoak aztertuta, ikertzaileek argitu dute

kraterretik kanpokoak zirela. Are gehiago, ez zituela haizeak ekarri, ur-fluxu indartsu batek baizik.

Kalkulatu dutenez, 9 m/s 1 -ko fluxua izango zuen uholdeak.

10 NASAko ikertzaileek adierazi dutenez, gerora izandako klima-aldaketaren batek aintzira lehortzea

eragin zuen, eta hurrengo milioika urteetan lehor mantendu da. Orduz geroztik, haizeak higatu du

pasaia, egun azaltzen den kraterra sortu arte.

NASAko ikertzaileak pozik azaldu dira, gaur egun Marte hotza eta lehorra bada ere duela 3.700 milioi

urte planeta epela eta hezea zela frogatu baitute, eta ura modu egonkorrean mantentzen zela azalean.

15 Gainera, kraterraren barruan buztinez eta lutita 2 -partikula txikiez sortutako geruzak identifikatu

dituzte; alegia, beren baitan garai bateko biziaren arrastoak gorde lezaketenak, inoiz bizia egon bada

Marten. Datozen hilabeteetan geruza horiek aztertuko ditu Perseverance ibilgailuak.

Aitziber Agirre Ruiz de Arkaute, Elhuyar Zientzia, 2021/10/14

(1) Metro segundu. (2) Arroka sedimentarioa.

A2.2.- Testu tipo eta mota: bereizgarriak (150 hitz inguru).

[2 puntu]

MARTEREN EBOLUZIO KLIMATIKO ETA HIDROLOGIKOARI BURUZKO DATU ESANGURATSUAK

1 NASAren Perseverance ibilgailuak otsailean hartu zuen lur Marten, hain zuzen 45 km-ko diametroa

duen Jezero krater handian, eta, dagoeneko, argitu ditu planeta gorriaren eboluzioari buruzko pasarte

esanguratsuak: garai batean, aintzira lasai bat zen Jezero kraterra, ibai batek elikatzen zuena. Eta bat-

bateko aldaketek uholde indartsuak eragin zituzten, betiere NASAren datuen arabera.

5 Ibaiaren deltan eta aintziran, hainbat kilometrotatik ibaian behera bortizki iritsitako arroka handiak

aurkitu dituzte, bat-bateko uholdeen ondorio diruditenak. Arroka batzuek metro bateko diametroa eta

hainbat tonako pisua zuten, eta, inguruko geruza geologikoak aztertuta, ikertzaileek argitu dute

kraterretik kanpokoak zirela. Are gehiago, ez zituela haizeak ekarri, ur-fluxu indartsu batek baizik.

Kalkulatu dutenez, 9 m/s 1 -ko fluxua izango zuen uholdeak.

10 NASAko ikertzaileek adierazi dutenez, gerora izandako klima-aldaketaren batek aintzira lehortzea

eragin zuen, eta hurrengo milioika urteetan lehor mantendu da. Orduz geroztik, haizeak higatu du

pasaia, egun azaltzen den kraterra sortu arte.

NASAko ikertzaileak pozik azaldu dira, gaur egun Marte hotza eta lehorra bada ere duela 3.700 milioi

urte planeta epela eta hezea zela frogatu baitute, eta ura modu egonkorrean mantentzen zela azalean.

15 Gainera, kraterraren barruan buztinez eta lutita 2 -partikula txikiez sortutako geruzak identifikatu

dituzte; alegia, beren baitan garai bateko biziaren arrastoak gorde lezaketenak, inoiz bizia egon bada

Marten. Datozen hilabeteetan geruza horiek aztertuko ditu Perseverance ibilgailuak.

Aitziber Agirre Ruiz de Arkaute, Elhuyar Zientzia, 2021/10/14

(1) Metro segundu. (2) Arroka sedimentarioa.

A3.1.- Egin ezazu iritzi kritikoa (200 hitz gutxienez).

[3 puntu]

B Aukera

Emakumeak gorroto dituzten gizonak

1 Stieg Larsson idazle suediarrak trilogia ezaguna idatzi zuen; Millennium izena eman zion, baina

askok gogoratzen dute lehen liburuak zeraman izenarekin. Espainieraz Los hombres que no amaban a

las mujeres moduan ezaguna izan zen, eta frantsesez Les hommes qui n'aimaient pas les femmes.

Alegia, bietan 'Emakumeak maite ez zituzten gizonak' izenburua hautatu zutela. Beti egin zait

5 harrigarria izenburu horiek aukeratu izana, jatorrizko bertsioa latzagoa zelako: 'Emakumeak gorroto

zituzten gizonak', hots, Män som hatar kvinnor. Gorrotoa lar 1 begitandu zitzaien, nonbait, argitaletxe

espainiar eta frantsesei. Euskaraz itzulia ez dagoen arren, euskarazko Wikipedian jatorritik zuzenean

euskaratu dute: Emakumeak gorrotatzen zituzten gizonak. Gorrotoa sentimendu indartsua da,

urdailetik zuzenean irteten dena, arrazoitik at dagoena, eta, egun, ez da politikoki zuzena emakumeak

10 gorroto ditugula esatea. Barkatu, zuzendu behar dut: emakumeok gorrotatzen gaituztela esatea. Baina

horrela da. Badira gizonak, eta ez gutxi, emakumeak gorroto dituztenak. Ez dute esaten, zelan esango

dute! Oraindik kosmetikari eutsi behar zaio.

Gorrotoak intentsitate ezberdinak ditu, maitasunak legez, eta askorentzat arerio gara. Erro

sakonak ditu matxismoak, bere graduazio guztiekin. Esaterako, taberna zein txokoetan gizon talde

15 batzuetan emakumeez hitz egiterakoan, esateko moduetan, gorrotoa dago; edota gizon askoren

artean emakume bakarra agertzen den argazki horietan, gorrotoa dago. Are gehiago, emakumerik ez

dagoen argazki horietan. Gorrotoa dago. Pikara aldizkarian Susana Gisbert elkarrizketatu zuten.

Valentziako fiskala da bera, genero indarkerian aditua. Bere hitzak argigarriak dira: «Emakumeen

aurkako gorrotoa esponentziala da, oso korapilatsua, eta babes handia dauka». Gaur martxoaren

20 bederatzigarrena da, eta kalean jarraitzen dugu.

Goizalde Landabaso. Berria egunkaria. 2021/03/09 (MOLDATUA)

(1) Lar: gehiegi.

B1.1.- Eman testuko adizki hauen aspektua, aldia, pertsona eta modua (1 puntu):

1.

2.

3.

4.

5.

B Aukera

Emakumeak gorroto dituzten gizonak

1 Stieg Larsson idazle suediarrak trilogia ezaguna idatzi zuen; Millennium izena eman zion, baina

askok gogoratzen dute lehen liburuak zeraman izenarekin. Espainieraz Los hombres que no amaban a

las mujeres moduan ezaguna izan zen, eta frantsesez Les hommes qui n'aimaient pas les femmes.

Alegia, bietan 'Emakumeak maite ez zituzten gizonak' izenburua hautatu zutela. Beti egin zait

5 harrigarria izenburu horiek aukeratu izana, jatorrizko bertsioa latzagoa zelako: 'Emakumeak gorroto

zituzten gizonak', hots, Män som hatar kvinnor. Gorrotoa lar 1 begitandu zitzaien, nonbait, argitaletxe

espainiar eta frantsesei. Euskaraz itzulia ez dagoen arren, euskarazko Wikipedian jatorritik zuzenean

euskaratu dute: Emakumeak gorrotatzen zituzten gizonak. Gorrotoa sentimendu indartsua da,

urdailetik zuzenean irteten dena, arrazoitik at dagoena, eta, egun, ez da politikoki zuzena emakumeak

10 gorroto ditugula esatea. Barkatu, zuzendu behar dut: emakumeok gorrotatzen gaituztela esatea. Baina

horrela da. Badira gizonak, eta ez gutxi, emakumeak gorroto dituztenak. Ez dute esaten, zelan esango

dute! Oraindik kosmetikari eutsi behar zaio.

Gorrotoak intentsitate ezberdinak ditu, maitasunak legez, eta askorentzat arerio gara. Erro

sakonak ditu matxismoak, bere graduazio guztiekin. Esaterako, taberna zein txokoetan gizon talde

15 batzuetan emakumeez hitz egiterakoan, esateko moduetan, gorrotoa dago; edota gizon askoren

artean emakume bakarra agertzen den argazki horietan, gorrotoa dago. Are gehiago, emakumerik ez

dagoen argazki horietan. Gorrotoa dago. Pikara aldizkarian Susana Gisbert elkarrizketatu zuten.

Valentziako fiskala da bera, genero indarkerian aditua. Bere hitzak argigarriak dira: «Emakumeen

aurkako gorrotoa esponentziala da, oso korapilatsua, eta babes handia dauka». Gaur martxoaren

20 bederatzigarrena da, eta kalean jarraitzen dugu.

Goizalde Landabaso. Berria egunkaria. 2021/03/09 (MOLDATUA)

(1) Lar: gehiegi.

B1.2.- Azpimarratutako esaldi zatiak berridatzi, testuko esanahiari lotuz (1 puntu):

a)

b)

c)

d)

e)

B Aukera

Emakumeak gorroto dituzten gizonak

1 Stieg Larsson idazle suediarrak trilogia ezaguna idatzi zuen; Millennium izena eman zion, baina

askok gogoratzen dute lehen liburuak zeraman izenarekin. Espainieraz Los hombres que no amaban a

las mujeres moduan ezaguna izan zen, eta frantsesez Les hommes qui n'aimaient pas les femmes.

Alegia, bietan 'Emakumeak maite ez zituzten gizonak' izenburua hautatu zutela. Beti egin zait

5 harrigarria izenburu horiek aukeratu izana, jatorrizko bertsioa latzagoa zelako: 'Emakumeak gorroto

zituzten gizonak', hots, Män som hatar kvinnor. Gorrotoa lar 1 begitandu zitzaien, nonbait, argitaletxe

espainiar eta frantsesei. Euskaraz itzulia ez dagoen arren, euskarazko Wikipedian jatorritik zuzenean

euskaratu dute: Emakumeak gorrotatzen zituzten gizonak. Gorrotoa sentimendu indartsua da,

urdailetik zuzenean irteten dena, arrazoitik at dagoena, eta, egun, ez da politikoki zuzena emakumeak

10 gorroto ditugula esatea. Barkatu, zuzendu behar dut: emakumeok gorrotatzen gaituztela esatea. Baina

horrela da. Badira gizonak, eta ez gutxi, emakumeak gorroto dituztenak. Ez dute esaten, zelan esango

dute! Oraindik kosmetikari eutsi behar zaio.

Gorrotoak intentsitate ezberdinak ditu, maitasunak legez, eta askorentzat arerio gara. Erro

sakonak ditu matxismoak, bere graduazio guztiekin. Esaterako, taberna zein txokoetan gizon talde

15 batzuetan emakumeez hitz egiterakoan, esateko moduetan, gorrotoa dago; edota gizon askoren

artean emakume bakarra agertzen den argazki horietan, gorrotoa dago. Are gehiago, emakumerik ez

dagoen argazki horietan. Gorrotoa dago. Pikara aldizkarian Susana Gisbert elkarrizketatu zuten.

Valentziako fiskala da bera, genero indarkerian aditua. Bere hitzak argigarriak dira: «Emakumeen

aurkako gorrotoa esponentziala da, oso korapilatsua, eta babes handia dauka». Gaur martxoaren

20 bederatzigarrena da, eta kalean jarraitzen dugu.

Goizalde Landabaso. Berria egunkaria. 2021/03/09 (MOLDATUA)

(1) Lar: gehiegi.

B1.3.- Testua aintzat hartuz, eman hitz hauen sinonimo bana (1 puntu):

a)

b)

c)

d)

e)

B Aukera

Emakumeak gorroto dituzten gizonak

1 Stieg Larsson idazle suediarrak trilogia ezaguna idatzi zuen; Millennium izena eman zion, baina

askok gogoratzen dute lehen liburuak zeraman izenarekin. Espainieraz Los hombres que no amaban a

las mujeres moduan ezaguna izan zen, eta frantsesez Les hommes qui n'aimaient pas les femmes.

Alegia, bietan 'Emakumeak maite ez zituzten gizonak' izenburua hautatu zutela. Beti egin zait

5 harrigarria izenburu horiek aukeratu izana, jatorrizko bertsioa latzagoa zelako: 'Emakumeak gorroto

zituzten gizonak', hots, Män som hatar kvinnor. Gorrotoa lar 1 begitandu zitzaien, nonbait, argitaletxe

espainiar eta frantsesei. Euskaraz itzulia ez dagoen arren, euskarazko Wikipedian jatorritik zuzenean

euskaratu dute: Emakumeak gorrotatzen zituzten gizonak. Gorrotoa sentimendu indartsua da,

urdailetik zuzenean irteten dena, arrazoitik at dagoena, eta, egun, ez da politikoki zuzena emakumeak

10 gorroto ditugula esatea. Barkatu, zuzendu behar dut: emakumeok gorrotatzen gaituztela esatea. Baina

horrela da. Badira gizonak, eta ez gutxi, emakumeak gorroto dituztenak. Ez dute esaten, zelan esango

dute! Oraindik kosmetikari eutsi behar zaio.

Gorrotoak intentsitate ezberdinak ditu, maitasunak legez, eta askorentzat arerio gara. Erro

sakonak ditu matxismoak, bere graduazio guztiekin. Esaterako, taberna zein txokoetan gizon talde

15 batzuetan emakumeez hitz egiterakoan, esateko moduetan, gorrotoa dago; edota gizon askoren

artean emakume bakarra agertzen den argazki horietan, gorrotoa dago. Are gehiago, emakumerik ez

dagoen argazki horietan. Gorrotoa dago. Pikara aldizkarian Susana Gisbert elkarrizketatu zuten.

Valentziako fiskala da bera, genero indarkerian aditua. Bere hitzak argigarriak dira: «Emakumeen

aurkako gorrotoa esponentziala da, oso korapilatsua, eta babes handia dauka». Gaur martxoaren

20 bederatzigarrena da, eta kalean jarraitzen dugu.

Goizalde Landabaso. Berria egunkaria. 2021/03/09 (MOLDATUA)

(1) Lar: gehiegi.

B2.1.- Igorlearen asmo komunikatiboa eta modalizazioa azaldu (150 hitz inguru) (2 puntu)

B Aukera

Emakumeak gorroto dituzten gizonak

1 Stieg Larsson idazle suediarrak trilogia ezaguna idatzi zuen; Millennium izena eman zion, baina

askok gogoratzen dute lehen liburuak zeraman izenarekin. Espainieraz Los hombres que no amaban a

las mujeres moduan ezaguna izan zen, eta frantsesez Les hommes qui n'aimaient pas les femmes.

Alegia, bietan 'Emakumeak maite ez zituzten gizonak' izenburua hautatu zutela. Beti egin zait

5 harrigarria izenburu horiek aukeratu izana, jatorrizko bertsioa latzagoa zelako: 'Emakumeak gorroto

zituzten gizonak', hots, Män som hatar kvinnor. Gorrotoa lar 1 begitandu zitzaien, nonbait, argitaletxe

espainiar eta frantsesei. Euskaraz itzulia ez dagoen arren, euskarazko Wikipedian jatorritik zuzenean

euskaratu dute: Emakumeak gorrotatzen zituzten gizonak. Gorrotoa sentimendu indartsua da,

urdailetik zuzenean irteten dena, arrazoitik at dagoena, eta, egun, ez da politikoki zuzena emakumeak

10 gorroto ditugula esatea. Barkatu, zuzendu behar dut: emakumeok gorrotatzen gaituztela esatea. Baina

horrela da. Badira gizonak, eta ez gutxi, emakumeak gorroto dituztenak. Ez dute esaten, zelan esango

dute! Oraindik kosmetikari eutsi behar zaio.

Gorrotoak intentsitate ezberdinak ditu, maitasunak legez, eta askorentzat arerio gara. Erro

sakonak ditu matxismoak, bere graduazio guztiekin. Esaterako, taberna zein txokoetan gizon talde

15 batzuetan emakumeez hitz egiterakoan, esateko moduetan, gorrotoa dago; edota gizon askoren

artean emakume bakarra agertzen den argazki horietan, gorrotoa dago. Are gehiago, emakumerik ez

dagoen argazki horietan. Gorrotoa dago. Pikara aldizkarian Susana Gisbert elkarrizketatu zuten.

Valentziako fiskala da bera, genero indarkerian aditua. Bere hitzak argigarriak dira: «Emakumeen

aurkako gorrotoa esponentziala da, oso korapilatsua, eta babes handia dauka». Gaur martxoaren

20 bederatzigarrena da, eta kalean jarraitzen dugu.

Goizalde Landabaso. Berria egunkaria. 2021/03/09 (MOLDATUA)

(1) Lar: gehiegi.

B2.2.

Testuaren tesia eta argudioak eman (100 hitz inguru). [2 puntu]

B Aukera

Emakumeak gorroto dituzten gizonak

1 Stieg Larsson idazle suediarrak trilogia ezaguna idatzi zuen; Millennium izena eman zion, baina

askok gogoratzen dute lehen liburuak zeraman izenarekin. Espainieraz Los hombres que no amaban a

las mujeres moduan ezaguna izan zen, eta frantsesez Les hommes qui n'aimaient pas les femmes.

Alegia, bietan 'Emakumeak maite ez zituzten gizonak' izenburua hautatu zutela. Beti egin zait

5 harrigarria izenburu horiek aukeratu izana, jatorrizko bertsioa latzagoa zelako: 'Emakumeak gorroto

zituzten gizonak', hots, Män som hatar kvinnor. Gorrotoa lar 1 begitandu zitzaien, nonbait, argitaletxe

espainiar eta frantsesei. Euskaraz itzulia ez dagoen arren, euskarazko Wikipedian jatorritik zuzenean

euskaratu dute: Emakumeak gorrotatzen zituzten gizonak. Gorrotoa sentimendu indartsua da,

urdailetik zuzenean irteten dena, arrazoitik at dagoena, eta, egun, ez da politikoki zuzena emakumeak

10 gorroto ditugula esatea. Barkatu, zuzendu behar dut: emakumeok gorrotatzen gaituztela esatea. Baina

horrela da. Badira gizonak, eta ez gutxi, emakumeak gorroto dituztenak. Ez dute esaten, zelan esango

dute! Oraindik kosmetikari eutsi behar zaio.

Gorrotoak intentsitate ezberdinak ditu, maitasunak legez, eta askorentzat arerio gara. Erro

sakonak ditu matxismoak, bere graduazio guztiekin. Esaterako, taberna zein txokoetan gizon talde

15 batzuetan emakumeez hitz egiterakoan, esateko moduetan, gorrotoa dago; edota gizon askoren

artean emakume bakarra agertzen den argazki horietan, gorrotoa dago. Are gehiago, emakumerik ez

dagoen argazki horietan. Gorrotoa dago. Pikara aldizkarian Susana Gisbert elkarrizketatu zuten.

Valentziako fiskala da bera, genero indarkerian aditua. Bere hitzak argigarriak dira: «Emakumeen

aurkako gorrotoa esponentziala da, oso korapilatsua, eta babes handia dauka». Gaur martxoaren

20 bederatzigarrena da, eta kalean jarraitzen dugu.

Goizalde Landabaso. Berria egunkaria. 2021/03/09 (MOLDATUA)

(1) Lar: gehiegi.

B3.1.

Egin ezazu iritzi kritikoa (200 hitz gutxienez). [3 puntu]