Examen de Lengua Vasca y Literatura II PAU Navarra 2022 · Extraordinaria

A aukera

Euskal baleazaleen aurkako sarraskia Islandian

1 IX. mendetik XVI. mendera euskaldunek balearen olioaren monopolioa izan zuten; izan ere, balea handiak

harrapatzeko gaitasuna zuten bakarrak haiek ziren. Ternuan 1 baleak gutxitu eta Europa iparraldera jo zuten

euskal baleazale 2 askok. Lurralde haietara joan ziren arrantzaleek gertakari gogorrak bizi izan zituzten; 1615ean,

esaterako, 32 euskal arrantzale erail zituzten Islandian.

5 Euskal Herrian balearen arrantzak garrantzi handia izan du historian zehar. Benito Lertxundik Balearen bertsoak

abestian jaso zuen bezala, baleazaleek euskal lurraldeetara hurbildutako animalia erraldoi horiek arrantzatzen

zituzten, eta, gure kostaldean balearik ez bazen, beste herrialde batzuetara bidaiatzen zuten baleak ehizatzeko.

Zerbitzu arkeologikoak eskaintzen dituen Suhar Arkeologia enpresako arkeologoa da Ander Arrese, eta beste

arkeologo, historialari eta aditu batzuekin batera euskal baleazaleen triskantzari 3 buruzko dokumentalaren talde

10 teknikoan aritu zen. Garai hartako baleazale gehientsuenak Ternuan, Estatu Batuetako iparraldean eta Kanadan

kokatu ditu arkeologoak: “Konpetentzia handia zen eta ez zegoen nahikoa balearik horrenbeste baleazalerentzat.

Arrazoi horrek eraman zituen euskal arrantzaleak Europa iparraldera, Islandiara konkretuki”.

Bertan kokatzen da gure istorioa, euskal arrantzaren historiako pasarterik beltzenetarikoa, eta haren

protagonistak dira 1615.ean Islandiara baleen ehizara abiatu ziren 83 arrantzaleak. Pedro Agirreren, Esteban

15 Telleriaren eta Martin Villafrancaren aginduetara joan ziren hiru galeoi 4 euskaldunetan.

Islandiakoa kanpaina oparoa 5 izan zen baleazale euskaldunentzat. Hamaika balea arrantzatu zituzten eta haien

koipe 6 eta haragiarekin diru-sarrera handiak eskuratzea aurreikusten zuten. Abesten eta afari batekin ospatu

zuten balea-arrantzaren arrakasta. Gaua oso ongi hasi zen arren, oso-oso gaizki amaitu zen, islandiarrak agertu

eta sekulako sarraskia egin baitzuten. 32 arrantzale euskaldun hil zituzten eta gero itsasora bota zituzten.

20 Gertaera ilun honen inguruan dokumentala egin zuen Ander Arresek 2015. urtean.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/03/13 (MOLDATUA)

(1) Ternua: Terranova; lugar de Canadá a donde los balleneros vascos se desplazaban para cazar ballenas en los siglos XVI y XVII.

(2) baleazale: ballenero. (3) triskantza: desastre. (4) galeoi: galeón, barco grande de vela. (5) oparoa: fructífera. (6) koipe: grasa, manteca.

A1.1. Eman hitz hauen kasua eta numeroa: balearen (1), abestian (6), enpresako (8), balearik (11), haragiarekin (17). [1 puntu]

a)

balearen (1. lerroa):

Kasua:

Numeroa:

b)

abestian (6. lerroa):

Kasua:

Numeroa:

c)

enpresako (8. lerroa):

Kasua:

Numeroa:

d)

balearik (11. lerroa):

Kasua:

Numeroa:

e)

haragiarekin (17. lerroa):

Kasua:

Numeroa:

A aukera

Euskal baleazaleen aurkako sarraskia Islandian

1 IX. mendetik XVI. mendera euskaldunek balearen olioaren monopolioa izan zuten; izan ere, balea handiak

harrapatzeko gaitasuna zuten bakarrak haiek ziren. Ternuan 1 baleak gutxitu eta Europa iparraldera jo zuten

euskal baleazale 2 askok. Lurralde haietara joan ziren arrantzaleek gertakari gogorrak bizi izan zituzten; 1615ean,

esaterako, 32 euskal arrantzale erail zituzten Islandian.

5 Euskal Herrian balearen arrantzak garrantzi handia izan du historian zehar. Benito Lertxundik Balearen bertsoak

abestian jaso zuen bezala, baleazaleek euskal lurraldeetara hurbildutako animalia erraldoi horiek arrantzatzen

zituzten, eta, gure kostaldean balearik ez bazen, beste herrialde batzuetara bidaiatzen zuten baleak ehizatzeko.

Zerbitzu arkeologikoak eskaintzen dituen Suhar Arkeologia enpresako arkeologoa da Ander Arrese, eta beste

arkeologo, historialari eta aditu batzuekin batera euskal baleazaleen triskantzari 3 buruzko dokumentalaren talde

10 teknikoan aritu zen. Garai hartako baleazale gehientsuenak Ternuan, Estatu Batuetako iparraldean eta Kanadan

kokatu ditu arkeologoak: “Konpetentzia handia zen eta ez zegoen nahikoa balearik horrenbeste baleazalerentzat.

Arrazoi horrek eraman zituen euskal arrantzaleak Europa iparraldera, Islandiara konkretuki”.

Bertan kokatzen da gure istorioa, euskal arrantzaren historiako pasarterik beltzenetarikoa, eta haren

protagonistak dira 1615.ean Islandiara baleen ehizara abiatu ziren 83 arrantzaleak. Pedro Agirreren, Esteban

15 Telleriaren eta Martin Villafrancaren aginduetara joan ziren hiru galeoi 4 euskaldunetan.

Islandiakoa kanpaina oparoa 5 izan zen baleazale euskaldunentzat. Hamaika balea arrantzatu zituzten eta haien

koipe 6 eta haragiarekin diru-sarrera handiak eskuratzea aurreikusten zuten. Abesten eta afari batekin ospatu

zuten balea-arrantzaren arrakasta. Gaua oso ongi hasi zen arren, oso-oso gaizki amaitu zen, islandiarrak agertu

eta sekulako sarraskia egin baitzuten. 32 arrantzale euskaldun hil zituzten eta gero itsasora bota zituzten.

20 Gertaera ilun honen inguruan dokumentala egin zuen Ander Arresek 2015. urtean.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/03/13 (MOLDATUA)

(1) Ternua: Terranova; lugar de Canadá a donde los balleneros vascos se desplazaban para cazar ballenas en los siglos XVI y XVII.

(2) baleazale: ballenero. (3) triskantza: desastre. (4) galeoi: galeón, barco grande de vela. (5) oparoa: fructífera. (6) koipe: grasa, manteca.

A1.2. Testuinguruan egokia den sinonimo bat eman: beste (7), abesten (17), ongi (18), amaitu (18), agertu (18). [1 puntu]

a)

b)

c)

d)

e)

A aukera

Euskal baleazaleen aurkako sarraskia Islandian

1 IX. mendetik XVI. mendera euskaldunek balearen olioaren monopolioa izan zuten; izan ere, balea handiak

harrapatzeko gaitasuna zuten bakarrak haiek ziren. Ternuan 1 baleak gutxitu eta Europa iparraldera jo zuten

euskal baleazale 2 askok. Lurralde haietara joan ziren arrantzaleek gertakari gogorrak bizi izan zituzten; 1615ean,

esaterako, 32 euskal arrantzale erail zituzten Islandian.

5 Euskal Herrian balearen arrantzak garrantzi handia izan du historian zehar. Benito Lertxundik Balearen bertsoak

abestian jaso zuen bezala, baleazaleek euskal lurraldeetara hurbildutako animalia erraldoi horiek arrantzatzen

zituzten, eta, gure kostaldean balearik ez bazen, beste herrialde batzuetara bidaiatzen zuten baleak ehizatzeko.

Zerbitzu arkeologikoak eskaintzen dituen Suhar Arkeologia enpresako arkeologoa da Ander Arrese, eta beste

arkeologo, historialari eta aditu batzuekin batera euskal baleazaleen triskantzari 3 buruzko dokumentalaren talde

10 teknikoan aritu zen. Garai hartako baleazale gehientsuenak Ternuan, Estatu Batuetako iparraldean eta Kanadan

kokatu ditu arkeologoak: “Konpetentzia handia zen eta ez zegoen nahikoa balearik horrenbeste baleazalerentzat.

Arrazoi horrek eraman zituen euskal arrantzaleak Europa iparraldera, Islandiara konkretuki”.

Bertan kokatzen da gure istorioa, euskal arrantzaren historiako pasarterik beltzenetarikoa, eta haren

protagonistak dira 1615.ean Islandiara baleen ehizara abiatu ziren 83 arrantzaleak. Pedro Agirreren, Esteban

15 Telleriaren eta Martin Villafrancaren aginduetara joan ziren hiru galeoi 4 euskaldunetan.

Islandiakoa kanpaina oparoa 5 izan zen baleazale euskaldunentzat. Hamaika balea arrantzatu zituzten eta haien

koipe 6 eta haragiarekin diru-sarrera handiak eskuratzea aurreikusten zuten. Abesten eta afari batekin ospatu

zuten balea-arrantzaren arrakasta. Gaua oso ongi hasi zen arren, oso-oso gaizki amaitu zen, islandiarrak agertu

eta sekulako sarraskia egin baitzuten. 32 arrantzale euskaldun hil zituzten eta gero itsasora bota zituzten.

20 Gertaera ilun honen inguruan dokumentala egin zuen Ander Arresek 2015. urtean.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/03/13 (MOLDATUA)

(1) Ternua: Terranova; lugar de Canadá a donde los balleneros vascos se desplazaban para cazar ballenas en los siglos XVI y XVII.

(2) baleazale: ballenero. (3) triskantza: desastre. (4) galeoi: galeón, barco grande de vela. (5) oparoa: fructífera. (6) koipe: grasa, manteca.

A1.3. Berridatzi mendeko perpaus hauek emandako egiturak erabiliz. [1 puntu]

a)

«Lurralde haietara joan ziren arrantzaleek...» (3)

b)

«... lurraldeetara hurbildutako animalia erraldoi horiek» (6)

c)

«... bidaiatzen zuten baleak ehizatzeko» (7)

d)

«Gaua oso ongi hasi zen arren» (18)

e)

«... sekulako sarraskia egin baitzuten» (19)

A aukera

Euskal baleazaleen aurkako sarraskia Islandian

1 IX. mendetik XVI. mendera euskaldunek balearen olioaren monopolioa izan zuten; izan ere, balea handiak

harrapatzeko gaitasuna zuten bakarrak haiek ziren. Ternuan 1 baleak gutxitu eta Europa iparraldera jo zuten

euskal baleazale 2 askok. Lurralde haietara joan ziren arrantzaleek gertakari gogorrak bizi izan zituzten; 1615ean,

esaterako, 32 euskal arrantzale erail zituzten Islandian.

5 Euskal Herrian balearen arrantzak garrantzi handia izan du historian zehar. Benito Lertxundik Balearen bertsoak

abestian jaso zuen bezala, baleazaleek euskal lurraldeetara hurbildutako animalia erraldoi horiek arrantzatzen

zituzten, eta, gure kostaldean balearik ez bazen, beste herrialde batzuetara bidaiatzen zuten baleak ehizatzeko.

Zerbitzu arkeologikoak eskaintzen dituen Suhar Arkeologia enpresako arkeologoa da Ander Arrese, eta beste

arkeologo, historialari eta aditu batzuekin batera euskal baleazaleen triskantzari 3 buruzko dokumentalaren talde

10 teknikoan aritu zen. Garai hartako baleazale gehientsuenak Ternuan, Estatu Batuetako iparraldean eta Kanadan

kokatu ditu arkeologoak: “Konpetentzia handia zen eta ez zegoen nahikoa balearik horrenbeste baleazalerentzat.

Arrazoi horrek eraman zituen euskal arrantzaleak Europa iparraldera, Islandiara konkretuki”.

Bertan kokatzen da gure istorioa, euskal arrantzaren historiako pasarterik beltzenetarikoa, eta haren

protagonistak dira 1615.ean Islandiara baleen ehizara abiatu ziren 83 arrantzaleak. Pedro Agirreren, Esteban

15 Telleriaren eta Martin Villafrancaren aginduetara joan ziren hiru galeoi 4 euskaldunetan.

Islandiakoa kanpaina oparoa 5 izan zen baleazale euskaldunentzat. Hamaika balea arrantzatu zituzten eta haien

koipe 6 eta haragiarekin diru-sarrera handiak eskuratzea aurreikusten zuten. Abesten eta afari batekin ospatu

zuten balea-arrantzaren arrakasta. Gaua oso ongi hasi zen arren, oso-oso gaizki amaitu zen, islandiarrak agertu

eta sekulako sarraskia egin baitzuten. 32 arrantzale euskaldun hil zituzten eta gero itsasora bota zituzten.

20 Gertaera ilun honen inguruan dokumentala egin zuen Ander Arresek 2015. urtean.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/03/13 (MOLDATUA)

(1) Ternua: Terranova; lugar de Canadá a donde los balleneros vascos se desplazaban para cazar ballenas en los siglos XVI y XVII.

(2) baleazale: ballenero. (3) triskantza: desastre. (4) galeoi: galeón, barco grande de vela. (5) oparoa: fructífera. (6) koipe: grasa, manteca.

A2.1. Testuaren ulermena: Zer nolako gertakari gogorrak bizi izan zituzten Ternuara joan ziren euskal arrantzaleek? [1 puntu]

A aukera

Euskal baleazaleen aurkako sarraskia Islandian

1 IX. mendetik XVI. mendera euskaldunek balearen olioaren monopolioa izan zuten; izan ere, balea handiak

harrapatzeko gaitasuna zuten bakarrak haiek ziren. Ternuan 1 baleak gutxitu eta Europa iparraldera jo zuten

euskal baleazale 2 askok. Lurralde haietara joan ziren arrantzaleek gertakari gogorrak bizi izan zituzten; 1615ean,

esaterako, 32 euskal arrantzale erail zituzten Islandian.

5 Euskal Herrian balearen arrantzak garrantzi handia izan du historian zehar. Benito Lertxundik Balearen bertsoak

abestian jaso zuen bezala, baleazaleek euskal lurraldeetara hurbildutako animalia erraldoi horiek arrantzatzen

zituzten, eta, gure kostaldean balearik ez bazen, beste herrialde batzuetara bidaiatzen zuten baleak ehizatzeko.

Zerbitzu arkeologikoak eskaintzen dituen Suhar Arkeologia enpresako arkeologoa da Ander Arrese, eta beste

arkeologo, historialari eta aditu batzuekin batera euskal baleazaleen triskantzari 3 buruzko dokumentalaren talde

10 teknikoan aritu zen. Garai hartako baleazale gehientsuenak Ternuan, Estatu Batuetako iparraldean eta Kanadan

kokatu ditu arkeologoak: “Konpetentzia handia zen eta ez zegoen nahikoa balearik horrenbeste baleazalerentzat.

Arrazoi horrek eraman zituen euskal arrantzaleak Europa iparraldera, Islandiara konkretuki”.

Bertan kokatzen da gure istorioa, euskal arrantzaren historiako pasarterik beltzenetarikoa, eta haren

protagonistak dira 1615.ean Islandiara baleen ehizara abiatu ziren 83 arrantzaleak. Pedro Agirreren, Esteban

15 Telleriaren eta Martin Villafrancaren aginduetara joan ziren hiru galeoi 4 euskaldunetan.

Islandiakoa kanpaina oparoa 5 izan zen baleazale euskaldunentzat. Hamaika balea arrantzatu zituzten eta haien

koipe 6 eta haragiarekin diru-sarrera handiak eskuratzea aurreikusten zuten. Abesten eta afari batekin ospatu

zuten balea-arrantzaren arrakasta. Gaua oso ongi hasi zen arren, oso-oso gaizki amaitu zen, islandiarrak agertu

eta sekulako sarraskia egin baitzuten. 32 arrantzale euskaldun hil zituzten eta gero itsasora bota zituzten.

20 Gertaera ilun honen inguruan dokumentala egin zuen Ander Arresek 2015. urtean.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/03/13 (MOLDATUA)

(1) Ternua: Terranova; lugar de Canadá a donde los balleneros vascos se desplazaban para cazar ballenas en los siglos XVI y XVII.

(2) baleazale: ballenero. (3) triskantza: desastre. (4) galeoi: galeón, barco grande de vela. (5) oparoa: fructífera. (6) koipe: grasa, manteca.

A2.2.

Testuaren ulermena: Zergatik bidaiatzen zuten euskal arrantzaleek beste herrialdeetara baleak ehizatzera? (1 puntu)

A aukera

Euskal baleazaleen aurkako sarraskia Islandian

1 IX. mendetik XVI. mendera euskaldunek balearen olioaren monopolioa izan zuten; izan ere, balea handiak

harrapatzeko gaitasuna zuten bakarrak haiek ziren. Ternuan 1 baleak gutxitu eta Europa iparraldera jo zuten

euskal baleazale 2 askok. Lurralde haietara joan ziren arrantzaleek gertakari gogorrak bizi izan zituzten; 1615ean,

esaterako, 32 euskal arrantzale erail zituzten Islandian.

5 Euskal Herrian balearen arrantzak garrantzi handia izan du historian zehar. Benito Lertxundik Balearen bertsoak

abestian jaso zuen bezala, baleazaleek euskal lurraldeetara hurbildutako animalia erraldoi horiek arrantzatzen

zituzten, eta, gure kostaldean balearik ez bazen, beste herrialde batzuetara bidaiatzen zuten baleak ehizatzeko.

Zerbitzu arkeologikoak eskaintzen dituen Suhar Arkeologia enpresako arkeologoa da Ander Arrese, eta beste

arkeologo, historialari eta aditu batzuekin batera euskal baleazaleen triskantzari 3 buruzko dokumentalaren talde

10 teknikoan aritu zen. Garai hartako baleazale gehientsuenak Ternuan, Estatu Batuetako iparraldean eta Kanadan

kokatu ditu arkeologoak: “Konpetentzia handia zen eta ez zegoen nahikoa balearik horrenbeste baleazalerentzat.

Arrazoi horrek eraman zituen euskal arrantzaleak Europa iparraldera, Islandiara konkretuki”.

Bertan kokatzen da gure istorioa, euskal arrantzaren historiako pasarterik beltzenetarikoa, eta haren

protagonistak dira 1615.ean Islandiara baleen ehizara abiatu ziren 83 arrantzaleak. Pedro Agirreren, Esteban

15 Telleriaren eta Martin Villafrancaren aginduetara joan ziren hiru galeoi 4 euskaldunetan.

Islandiakoa kanpaina oparoa 5 izan zen baleazale euskaldunentzat. Hamaika balea arrantzatu zituzten eta haien

koipe 6 eta haragiarekin diru-sarrera handiak eskuratzea aurreikusten zuten. Abesten eta afari batekin ospatu

zuten balea-arrantzaren arrakasta. Gaua oso ongi hasi zen arren, oso-oso gaizki amaitu zen, islandiarrak agertu

eta sekulako sarraskia egin baitzuten. 32 arrantzale euskaldun hil zituzten eta gero itsasora bota zituzten.

20 Gertaera ilun honen inguruan dokumentala egin zuen Ander Arresek 2015. urtean.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/03/13 (MOLDATUA)

(1) Ternua: Terranova; lugar de Canadá a donde los balleneros vascos se desplazaban para cazar ballenas en los siglos XVI y XVII.

(2) baleazale: ballenero. (3) triskantza: desastre. (4) galeoi: galeón, barco grande de vela. (5) oparoa: fructífera. (6) koipe: grasa, manteca.

A2.3.

Testuaren ulermena: Islandiarrak agertu zirenean euskaldunekin afaldu al zuten? Azaldu zure erantzuna. (1 puntu)

A aukera

Euskal baleazaleen aurkako sarraskia Islandian

1 IX. mendetik XVI. mendera euskaldunek balearen olioaren monopolioa izan zuten; izan ere, balea handiak

harrapatzeko gaitasuna zuten bakarrak haiek ziren. Ternuan 1 baleak gutxitu eta Europa iparraldera jo zuten

euskal baleazale 2 askok. Lurralde haietara joan ziren arrantzaleek gertakari gogorrak bizi izan zituzten; 1615ean,

esaterako, 32 euskal arrantzale erail zituzten Islandian.

5 Euskal Herrian balearen arrantzak garrantzi handia izan du historian zehar. Benito Lertxundik Balearen bertsoak

abestian jaso zuen bezala, baleazaleek euskal lurraldeetara hurbildutako animalia erraldoi horiek arrantzatzen

zituzten, eta, gure kostaldean balearik ez bazen, beste herrialde batzuetara bidaiatzen zuten baleak ehizatzeko.

Zerbitzu arkeologikoak eskaintzen dituen Suhar Arkeologia enpresako arkeologoa da Ander Arrese, eta beste

arkeologo, historialari eta aditu batzuekin batera euskal baleazaleen triskantzari 3 buruzko dokumentalaren talde

10 teknikoan aritu zen. Garai hartako baleazale gehientsuenak Ternuan, Estatu Batuetako iparraldean eta Kanadan

kokatu ditu arkeologoak: “Konpetentzia handia zen eta ez zegoen nahikoa balearik horrenbeste baleazalerentzat.

Arrazoi horrek eraman zituen euskal arrantzaleak Europa iparraldera, Islandiara konkretuki”.

Bertan kokatzen da gure istorioa, euskal arrantzaren historiako pasarterik beltzenetarikoa, eta haren

protagonistak dira 1615.ean Islandiara baleen ehizara abiatu ziren 83 arrantzaleak. Pedro Agirreren, Esteban

15 Telleriaren eta Martin Villafrancaren aginduetara joan ziren hiru galeoi 4 euskaldunetan.

Islandiakoa kanpaina oparoa 5 izan zen baleazale euskaldunentzat. Hamaika balea arrantzatu zituzten eta haien

koipe 6 eta haragiarekin diru-sarrera handiak eskuratzea aurreikusten zuten. Abesten eta afari batekin ospatu

zuten balea-arrantzaren arrakasta. Gaua oso ongi hasi zen arren, oso-oso gaizki amaitu zen, islandiarrak agertu

eta sekulako sarraskia egin baitzuten. 32 arrantzale euskaldun hil zituzten eta gero itsasora bota zituzten.

20 Gertaera ilun honen inguruan dokumentala egin zuen Ander Arresek 2015. urtean.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/03/13 (MOLDATUA)

(1) Ternua: Terranova; lugar de Canadá a donde los balleneros vascos se desplazaban para cazar ballenas en los siglos XVI y XVII.

(2) baleazale: ballenero. (3) triskantza: desastre. (4) galeoi: galeón, barco grande de vela. (5) oparoa: fructífera. (6) koipe: grasa, manteca.

A3.1.

Idatzi testuari edota gaiari buruz (gutxienez 150 hitz). (4 puntu)

B Aukera

Mugikorreko zaborra, jende askoren buruhaustea

1 Sakelako telefonoak dira informazioa elkarrekin banatzeko gehien erabiltzen diren gailu elektronikoak. Egunean

zehar argazki, bideo, mezu edo dokumentu asko jasotzen ditugu eta sakelakoan pilatzen dira zabor digitala

sortuz. Gizartearen erabateko digitalizazioak lan egiteko eta elkarrekin komunikatzeko moduak erabat aldatu

ditu. Duela urte gutxi arte, aurrez aurreko hizketaldiak, gutunak edota telefono-deiak informazioa emateko eta

5 jasotzeko bideak ziren. Nahiz eta honela izan den, gaur egun sakelako telefonoak bilakatu dira pertsonen artean

komunikatzeko tresna nagusiak, telefonotik telefonora deiak egiteaz gainera mezuak ere bidali ahal direlako.

Sakelako telefonoak 1 gehien erabiltzen diren gailu elektronikoak dira. Telefono mugikorrik 2 gabe egoteak kezka

sortzen du askotan. Abiadura oso azkarrean zabaltzen da informazioa bertan, eta mundu digitalean gertatzen

denetik kanpo gelditzeko beldurra du jendeak.

10 Batez ere, bideoak eta argazkiak sortzen eta partekatzen dira sakelakoetan, eta etengabekoa da eduki digital

horien joan-etorria. Besteren artean, gurasoak, lagunak, lankideak edota bikotekideak izaten dira hartzaile 3.

Ameriketako Estatu Batuetako Western Digital enpresak egindako ikerketaren arabera, astean hogei argazki eta

sei bideo sortzen dira batez beste. Jarraian, eduki digital horiek sakelako batetik bestera partekatzen dira,

etengabe. Neurtu ezin daitekeen irismena 4 lortzen dute, eta, ondorioz, zaborra ere izugarri sortzen da.

15 Kontuak horrela, kalera atera eta mugikorretan pilatzen den zaborraz galdetu diogu jendeari. Argazki eta bideo

“ergelak” jasotzen dituztela onartu dute denek. Ez dute eduki digitalak partekatzeko joera handirik, baina jaso,

“asko” jasotzen dituztela nabarmendu dute.

Whatsapp aplikazioa da berehalako mezu digital horiek bidaltzeko gehien erabiltzen den plataforma. Espazio

birtual horretan guztiak lekua duela eta ezerk ez duela espaziorik hartzen iruditu arren, errealitatea bestelakoa

20 da: konturatu gabe zabor digital handia pilatzen da, eta kaosa eta desordena erabatekoa da sakelakoetan. Ez al

zaizu zuri antzeko gauza bat gertatzen?

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2021/10/15 (MOLDATUA)

(1) Sakelako telefonoak: teléfonos móviles, de bolsillo. (2) Telefono mugikorra: teléfono móvil. (3) hartzaile: receptor. (4) irismena: alcance.

B1.1.- Eman hitz hauen kasua eta numeroa: telefonotik (6), telefonora (6), jendeak (9), sakelakoetan (10), zaborraz (15). [1 puntu]

Hitza

Kasua

Numeroa

telefonotik (6)

telefonora (6)

jendeak (9)

sakelakoetan (10)

zaborraz (15)

B Aukera

Mugikorreko zaborra, jende askoren buruhaustea

1 Sakelako telefonoak dira informazioa elkarrekin banatzeko gehien erabiltzen diren gailu elektronikoak. Egunean

zehar argazki, bideo, mezu edo dokumentu asko jasotzen ditugu eta sakelakoan pilatzen dira zabor digitala

sortuz. Gizartearen erabateko digitalizazioak lan egiteko eta elkarrekin komunikatzeko moduak erabat aldatu

ditu. Duela urte gutxi arte, aurrez aurreko hizketaldiak, gutunak edota telefono-deiak informazioa emateko eta

5 jasotzeko bideak ziren. Nahiz eta honela izan den, gaur egun sakelako telefonoak bilakatu dira pertsonen artean

komunikatzeko tresna nagusiak, telefonotik telefonora deiak egiteaz gainera mezuak ere bidali ahal direlako.

Sakelako telefonoak 1 gehien erabiltzen diren gailu elektronikoak dira. Telefono mugikorrik 2 gabe egoteak kezka

sortzen du askotan. Abiadura oso azkarrean zabaltzen da informazioa bertan, eta mundu digitalean gertatzen

denetik kanpo gelditzeko beldurra du jendeak.

10 Batez ere, bideoak eta argazkiak sortzen eta partekatzen dira sakelakoetan, eta etengabekoa da eduki digital

horien joan-etorria. Besteren artean, gurasoak, lagunak, lankideak edota bikotekideak izaten dira hartzaile 3.

Ameriketako Estatu Batuetako Western Digital enpresak egindako ikerketaren arabera, astean hogei argazki eta

sei bideo sortzen dira batez beste. Jarraian, eduki digital horiek sakelako batetik bestera partekatzen dira,

etengabe. Neurtu ezin daitekeen irismena 4 lortzen dute, eta, ondorioz, zaborra ere izugarri sortzen da.

15 Kontuak horrela, kalera atera eta mugikorretan pilatzen den zaborraz galdetu diogu jendeari. Argazki eta bideo

“ergelak” jasotzen dituztela onartu dute denek. Ez dute eduki digitalak partekatzeko joera handirik, baina jaso,

“asko” jasotzen dituztela nabarmendu dute.

Whatsapp aplikazioa da berehalako mezu digital horiek bidaltzeko gehien erabiltzen den plataforma. Espazio

birtual horretan guztiak lekua duela eta ezerk ez duela espaziorik hartzen iruditu arren, errealitatea bestelakoa

20 da: konturatu gabe zabor digital handia pilatzen da, eta kaosa eta desordena erabatekoa da sakelakoetan. Ez al

zaizu zuri antzeko gauza bat gertatzen?

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2021/10/15 (MOLDATUA)

(1) Sakelako telefonoak: teléfonos móviles, de bolsillo. (2) Telefono mugikorra: teléfono móvil. (3) hartzaile: receptor. (4) irismena: alcance.

B1.2.- Testuingurua kontuan hartuz hitz hauen sinonimoa eman: asko (2), lagunak (11), kalera (15), atera (15), guztiak (19). [1 puntu]

B Aukera

Mugikorreko zaborra, jende askoren buruhaustea

1 Sakelako telefonoak dira informazioa elkarrekin banatzeko gehien erabiltzen diren gailu elektronikoak. Egunean

zehar argazki, bideo, mezu edo dokumentu asko jasotzen ditugu eta sakelakoan pilatzen dira zabor digitala

sortuz. Gizartearen erabateko digitalizazioak lan egiteko eta elkarrekin komunikatzeko moduak erabat aldatu

ditu. Duela urte gutxi arte, aurrez aurreko hizketaldiak, gutunak edota telefono-deiak informazioa emateko eta

5 jasotzeko bideak ziren. Nahiz eta honela izan den, gaur egun sakelako telefonoak bilakatu dira pertsonen artean

komunikatzeko tresna nagusiak, telefonotik telefonora deiak egiteaz gainera mezuak ere bidali ahal direlako.

Sakelako telefonoak 1 gehien erabiltzen diren gailu elektronikoak dira. Telefono mugikorrik 2 gabe egoteak kezka

sortzen du askotan. Abiadura oso azkarrean zabaltzen da informazioa bertan, eta mundu digitalean gertatzen

denetik kanpo gelditzeko beldurra du jendeak.

10 Batez ere, bideoak eta argazkiak sortzen eta partekatzen dira sakelakoetan, eta etengabekoa da eduki digital

horien joan-etorria. Besteren artean, gurasoak, lagunak, lankideak edota bikotekideak izaten dira hartzaile 3.

Ameriketako Estatu Batuetako Western Digital enpresak egindako ikerketaren arabera, astean hogei argazki eta

sei bideo sortzen dira batez beste. Jarraian, eduki digital horiek sakelako batetik bestera partekatzen dira,

etengabe. Neurtu ezin daitekeen irismena 4 lortzen dute, eta, ondorioz, zaborra ere izugarri sortzen da.

15 Kontuak horrela, kalera atera eta mugikorretan pilatzen den zaborraz galdetu diogu jendeari. Argazki eta bideo

“ergelak” jasotzen dituztela onartu dute denek. Ez dute eduki digitalak partekatzeko joera handirik, baina jaso,

“asko” jasotzen dituztela nabarmendu dute.

Whatsapp aplikazioa da berehalako mezu digital horiek bidaltzeko gehien erabiltzen den plataforma. Espazio

birtual horretan guztiak lekua duela eta ezerk ez duela espaziorik hartzen iruditu arren, errealitatea bestelakoa

20 da: konturatu gabe zabor digital handia pilatzen da, eta kaosa eta desordena erabatekoa da sakelakoetan. Ez al

zaizu zuri antzeko gauza bat gertatzen?

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2021/10/15 (MOLDATUA)

(1) Sakelako telefonoak: teléfonos móviles, de bolsillo. (2) Telefono mugikorra: teléfono móvil. (3) hartzaile: receptor. (4) irismena: alcance.

B1.3.- Berridatzi esaldi hauek emandako egiturak erabiliz. [1 puntu]

– «Nahiz eta honela izan den» (5): (___________-n arren)

– «... mezuak ere bidali ahal direlako» (6): (___________ eta)

– «... enpresak egindako ikerketaren arabera» (12): (___________-n ___________)

– «... mugikorretan pilatzen den zaborraz» (15): (___________-riko ___________)

– «... ez duela espaziorik hartzen iruditu arren» (19): (___________ ba-___________ ere)

B Aukera

Mugikorreko zaborra, jende askoren buruhaustea

1 Sakelako telefonoak dira informazioa elkarrekin banatzeko gehien erabiltzen diren gailu elektronikoak. Egunean

zehar argazki, bideo, mezu edo dokumentu asko jasotzen ditugu eta sakelakoan pilatzen dira zabor digitala

sortuz. Gizartearen erabateko digitalizazioak lan egiteko eta elkarrekin komunikatzeko moduak erabat aldatu

ditu. Duela urte gutxi arte, aurrez aurreko hizketaldiak, gutunak edota telefono-deiak informazioa emateko eta

5 jasotzeko bideak ziren. Nahiz eta honela izan den, gaur egun sakelako telefonoak bilakatu dira pertsonen artean

komunikatzeko tresna nagusiak, telefonotik telefonora deiak egiteaz gainera mezuak ere bidali ahal direlako.

Sakelako telefonoak 1 gehien erabiltzen diren gailu elektronikoak dira. Telefono mugikorrik 2 gabe egoteak kezka

sortzen du askotan. Abiadura oso azkarrean zabaltzen da informazioa bertan, eta mundu digitalean gertatzen

denetik kanpo gelditzeko beldurra du jendeak.

10 Batez ere, bideoak eta argazkiak sortzen eta partekatzen dira sakelakoetan, eta etengabekoa da eduki digital

horien joan-etorria. Besteren artean, gurasoak, lagunak, lankideak edota bikotekideak izaten dira hartzaile 3.

Ameriketako Estatu Batuetako Western Digital enpresak egindako ikerketaren arabera, astean hogei argazki eta

sei bideo sortzen dira batez beste. Jarraian, eduki digital horiek sakelako batetik bestera partekatzen dira,

etengabe. Neurtu ezin daitekeen irismena 4 lortzen dute, eta, ondorioz, zaborra ere izugarri sortzen da.

15 Kontuak horrela, kalera atera eta mugikorretan pilatzen den zaborraz galdetu diogu jendeari. Argazki eta bideo

“ergelak” jasotzen dituztela onartu dute denek. Ez dute eduki digitalak partekatzeko joera handirik, baina jaso,

“asko” jasotzen dituztela nabarmendu dute.

Whatsapp aplikazioa da berehalako mezu digital horiek bidaltzeko gehien erabiltzen den plataforma. Espazio

birtual horretan guztiak lekua duela eta ezerk ez duela espaziorik hartzen iruditu arren, errealitatea bestelakoa

20 da: konturatu gabe zabor digital handia pilatzen da, eta kaosa eta desordena erabatekoa da sakelakoetan. Ez al

zaizu zuri antzeko gauza bat gertatzen?

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2021/10/15 (MOLDATUA)

(1) Sakelako telefonoak: teléfonos móviles, de bolsillo. (2) Telefono mugikorra: teléfono móvil. (3) hartzaile: receptor. (4) irismena: alcance.

B2.1.- Testuaren ulermena: Zerk aldatu ditu erabat lan egiteko eta elkarrekin komunikatzeko moduak? [1 puntu]

B Aukera

Mugikorreko zaborra, jende askoren buruhaustea

1 Sakelako telefonoak dira informazioa elkarrekin banatzeko gehien erabiltzen diren gailu elektronikoak. Egunean

zehar argazki, bideo, mezu edo dokumentu asko jasotzen ditugu eta sakelakoan pilatzen dira zabor digitala

sortuz. Gizartearen erabateko digitalizazioak lan egiteko eta elkarrekin komunikatzeko moduak erabat aldatu

ditu. Duela urte gutxi arte, aurrez aurreko hizketaldiak, gutunak edota telefono-deiak informazioa emateko eta

5 jasotzeko bideak ziren. Nahiz eta honela izan den, gaur egun sakelako telefonoak bilakatu dira pertsonen artean

komunikatzeko tresna nagusiak, telefonotik telefonora deiak egiteaz gainera mezuak ere bidali ahal direlako.

Sakelako telefonoak 1 gehien erabiltzen diren gailu elektronikoak dira. Telefono mugikorrik 2 gabe egoteak kezka

sortzen du askotan. Abiadura oso azkarrean zabaltzen da informazioa bertan, eta mundu digitalean gertatzen

denetik kanpo gelditzeko beldurra du jendeak.

10 Batez ere, bideoak eta argazkiak sortzen eta partekatzen dira sakelakoetan, eta etengabekoa da eduki digital

horien joan-etorria. Besteren artean, gurasoak, lagunak, lankideak edota bikotekideak izaten dira hartzaile 3.

Ameriketako Estatu Batuetako Western Digital enpresak egindako ikerketaren arabera, astean hogei argazki eta

sei bideo sortzen dira batez beste. Jarraian, eduki digital horiek sakelako batetik bestera partekatzen dira,

etengabe. Neurtu ezin daitekeen irismena 4 lortzen dute, eta, ondorioz, zaborra ere izugarri sortzen da.

15 Kontuak horrela, kalera atera eta mugikorretan pilatzen den zaborraz galdetu diogu jendeari. Argazki eta bideo

“ergelak” jasotzen dituztela onartu dute denek. Ez dute eduki digitalak partekatzeko joera handirik, baina jaso,

“asko” jasotzen dituztela nabarmendu dute.

Whatsapp aplikazioa da berehalako mezu digital horiek bidaltzeko gehien erabiltzen den plataforma. Espazio

birtual horretan guztiak lekua duela eta ezerk ez duela espaziorik hartzen iruditu arren, errealitatea bestelakoa

20 da: konturatu gabe zabor digital handia pilatzen da, eta kaosa eta desordena erabatekoa da sakelakoetan. Ez al

zaizu zuri antzeko gauza bat gertatzen?

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2021/10/15 (MOLDATUA)

(1) Sakelako telefonoak: teléfonos móviles, de bolsillo. (2) Telefono mugikorra: teléfono móvil. (3) hartzaile: receptor. (4) irismena: alcance.

B2 ATALA — Testuaren ulermena

B2.2. Testuaren ulermena: Zertaz galdetu diogu jendeari kalera atera garenean? [1 puntu]

B Aukera

Mugikorreko zaborra, jende askoren buruhaustea

1 Sakelako telefonoak dira informazioa elkarrekin banatzeko gehien erabiltzen diren gailu elektronikoak. Egunean

zehar argazki, bideo, mezu edo dokumentu asko jasotzen ditugu eta sakelakoan pilatzen dira zabor digitala

sortuz. Gizartearen erabateko digitalizazioak lan egiteko eta elkarrekin komunikatzeko moduak erabat aldatu

ditu. Duela urte gutxi arte, aurrez aurreko hizketaldiak, gutunak edota telefono-deiak informazioa emateko eta

5 jasotzeko bideak ziren. Nahiz eta honela izan den, gaur egun sakelako telefonoak bilakatu dira pertsonen artean

komunikatzeko tresna nagusiak, telefonotik telefonora deiak egiteaz gainera mezuak ere bidali ahal direlako.

Sakelako telefonoak 1 gehien erabiltzen diren gailu elektronikoak dira. Telefono mugikorrik 2 gabe egoteak kezka

sortzen du askotan. Abiadura oso azkarrean zabaltzen da informazioa bertan, eta mundu digitalean gertatzen

denetik kanpo gelditzeko beldurra du jendeak.

10 Batez ere, bideoak eta argazkiak sortzen eta partekatzen dira sakelakoetan, eta etengabekoa da eduki digital

horien joan-etorria. Besteren artean, gurasoak, lagunak, lankideak edota bikotekideak izaten dira hartzaile 3.

Ameriketako Estatu Batuetako Western Digital enpresak egindako ikerketaren arabera, astean hogei argazki eta

sei bideo sortzen dira batez beste. Jarraian, eduki digital horiek sakelako batetik bestera partekatzen dira,

etengabe. Neurtu ezin daitekeen irismena 4 lortzen dute, eta, ondorioz, zaborra ere izugarri sortzen da.

15 Kontuak horrela, kalera atera eta mugikorretan pilatzen den zaborraz galdetu diogu jendeari. Argazki eta bideo

“ergelak” jasotzen dituztela onartu dute denek. Ez dute eduki digitalak partekatzeko joera handirik, baina jaso,

“asko” jasotzen dituztela nabarmendu dute.

Whatsapp aplikazioa da berehalako mezu digital horiek bidaltzeko gehien erabiltzen den plataforma. Espazio

birtual horretan guztiak lekua duela eta ezerk ez duela espaziorik hartzen iruditu arren, errealitatea bestelakoa

20 da: konturatu gabe zabor digital handia pilatzen da, eta kaosa eta desordena erabatekoa da sakelakoetan. Ez al

zaizu zuri antzeko gauza bat gertatzen?

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2021/10/15 (MOLDATUA)

(1) Sakelako telefonoak: teléfonos móviles, de bolsillo. (2) Telefono mugikorra: teléfono móvil. (3) hartzaile: receptor. (4) irismena: alcance.

B2 ATALA — Testuaren ulermena

B2.3. Testuaren ulermena: Egia al da espazio birtualean guztiak duela lekua eta ezerk ez duela espaziorik hartzen? Azaldu zure erantzuna. [1 puntu]

B Aukera

Mugikorreko zaborra, jende askoren buruhaustea

1 Sakelako telefonoak dira informazioa elkarrekin banatzeko gehien erabiltzen diren gailu elektronikoak. Egunean

zehar argazki, bideo, mezu edo dokumentu asko jasotzen ditugu eta sakelakoan pilatzen dira zabor digitala

sortuz. Gizartearen erabateko digitalizazioak lan egiteko eta elkarrekin komunikatzeko moduak erabat aldatu

ditu. Duela urte gutxi arte, aurrez aurreko hizketaldiak, gutunak edota telefono-deiak informazioa emateko eta

5 jasotzeko bideak ziren. Nahiz eta honela izan den, gaur egun sakelako telefonoak bilakatu dira pertsonen artean

komunikatzeko tresna nagusiak, telefonotik telefonora deiak egiteaz gainera mezuak ere bidali ahal direlako.

Sakelako telefonoak 1 gehien erabiltzen diren gailu elektronikoak dira. Telefono mugikorrik 2 gabe egoteak kezka

sortzen du askotan. Abiadura oso azkarrean zabaltzen da informazioa bertan, eta mundu digitalean gertatzen

denetik kanpo gelditzeko beldurra du jendeak.

10 Batez ere, bideoak eta argazkiak sortzen eta partekatzen dira sakelakoetan, eta etengabekoa da eduki digital

horien joan-etorria. Besteren artean, gurasoak, lagunak, lankideak edota bikotekideak izaten dira hartzaile 3.

Ameriketako Estatu Batuetako Western Digital enpresak egindako ikerketaren arabera, astean hogei argazki eta

sei bideo sortzen dira batez beste. Jarraian, eduki digital horiek sakelako batetik bestera partekatzen dira,

etengabe. Neurtu ezin daitekeen irismena 4 lortzen dute, eta, ondorioz, zaborra ere izugarri sortzen da.

15 Kontuak horrela, kalera atera eta mugikorretan pilatzen den zaborraz galdetu diogu jendeari. Argazki eta bideo

“ergelak” jasotzen dituztela onartu dute denek. Ez dute eduki digitalak partekatzeko joera handirik, baina jaso,

“asko” jasotzen dituztela nabarmendu dute.

Whatsapp aplikazioa da berehalako mezu digital horiek bidaltzeko gehien erabiltzen den plataforma. Espazio

birtual horretan guztiak lekua duela eta ezerk ez duela espaziorik hartzen iruditu arren, errealitatea bestelakoa

20 da: konturatu gabe zabor digital handia pilatzen da, eta kaosa eta desordena erabatekoa da sakelakoetan. Ez al

zaizu zuri antzeko gauza bat gertatzen?

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2021/10/15 (MOLDATUA)

(1) Sakelako telefonoak: teléfonos móviles, de bolsillo. (2) Telefono mugikorra: teléfono móvil. (3) hartzaile: receptor. (4) irismena: alcance.

B3 ATALA — Idazlana

B3.1. Idatzi testuari edota gaiari buruz (gutxienez 150 hitz). [4 puntu]