Pregunta 5 · Lingua Galega e Literatura II PAU Galicia Extraordinaria 2022

PREGUNTA 5. Educación literaria: Contextualice o texto de Castelao na época literaria correspondente e identifique e explique dúas características da súa narrativa, recorrendo sempre a exemplos tirados do propio texto. Sinale e explique brevemente unha obra narrativa doutros dous autores diferentes, da mesma época literaria que Castelao. (Extensión aprox. 250 palabras)

Solución: Contextualización: Castelao conforma, xunto con Vicente Risco e Otero Pedrayo, a cerna do Grupo Nós, que foron os creadores da narrativa moderna en lingua galega. Cronoloxicamente sitúanse no primeiro terzo do século XX. É unha época de avances importantes para a cultura e lingua galega, grazas ás Irmandades da Fala ou o Seminario de Estudos Galegos. Creáronse varias editoriais, como Lar ou Nós. Tamén se crea o Partido Galeguista, no que milita Castelao. Características da súa narrativa presentes no texto (escoller dúas): O estilo narrativo de Castelao e, en concreto, da obra á que pertence este conto, Cousas, caracterízase polo sintetismo, a ironía, o protagonismo do pobo e unha linguaxe sinxela pero con elementos líricos e rítmicos: - Sintetismo: Mediante unhas escasas liñas, Castelao consegue transmitir o problema da desprotección dunha muller pobre ante o abuso dun home de clase alta e, en consecuencia, a desigualdade de clases e a inxustiza social que implica. - Ironía, que percibimos ao longo de todo o texto no contraste entre a denominación de Marquesiña e a descrición da nena. - Protagonismo do pobo, neste caso da filla ilexítima dun marqués que vive en situación de extrema pobreza, sen poder desfrutar da infancia, ao ter que traballar desde nena, sen dereito a ir á escola. - Linguaxe sinxela, lírica e rítmica. O ritmo está marcado pola recorrencia da expresión central do texto, “chámanlle a Marquesiña”, así como polas estruturas binarias nas que esta expresión se combina con diferentes elementos que denotan pobreza, nunha antítese continua que remata ao desvelarnos o motivo do alcume. Obras narrativas da mesma época doutros dous autores: - O porco de pé, na que Vicente Risco ridiculiza a burguesía a través do protagonista, don Celidonio, que representa ademais a superficialidade e a hipocrisía da clase política, pois chega a ser alcalde. - Arredor de si, na que Otero Pedrayo converte o protagonista, Adrián Solovio, nun trasunto dos homes do Grupo Nós, nuha viaxe de descuberta de Galicia e a súa cultura.