Aufgabe HT 3 - Aufgabe 3 · Abitur NRW Türkisch GK · Haupttermin · neu einsetzend 2021

Klausurteil A

Şükrü Karaman

Çocuk işçi gerçeğimiz

Çocuk işçiler sadece Türkiye’de değil, dünyanın her yanında, tezgâh başında, kırsalda

ve kentte üretim alanında emek harcamak zorunda kalıyorlar.

Okul sıralarında olması gerekirken, ya eğitim olanaksızlıklarından ya da aile bütçesine

katkı sağlamaktan minik bedenleriyle çalışıyor, üretiyor çocuk emekçiler. Minik

5 emekçilerin sayısı önlenemediği gibi, giderek artıyor. Neredeyse çocuk işçi çalıştırmak

olağan hale geldi.

ILO’nun verilerine göre...

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) verilerine göre, dünyada 168 milyon çocuk işçi

küçücük bedenleriyle ağır işlerin altından kalkmaya çalışıyor. Türkiye İstatistik

10 Kurumu’nun (TÜİK) araştırmaları Türkiye’de 6-17 yaş grubunda çalışan 893 bin çocuğun

varlığını ortaya koyuyor. Veriler, korkunç ve düşündürücü gerçeği gözler önüne seriyor.

Okula başlama çağındaki çocuklar ders ve sokak yerine atölyelere, tarlaya gidiyor. Altı

yaşında daha çocukluğunu yaşayamadan kendini bir anda çalışma hayatında buluyor.

Suriyeli çocuk işçiler

15 Suriyelilerin gelmesiyle birlikte bu sayı daha da arttı. Aileleri gibi ülkenin her yerinde

görülen Suriyeli çocuk işçiler, Türk akranları gibi tarımda, tekstilde, oto tamir atölyelerinde

dikkat çekiyor. Bu nasıl vicdan, nasıl bir sağduyudan yoksunluk, nasıl bir insanlık, nasıl bir

analık babalık? Altı yaşındaki çocuk nasıl çalışmaya zorlanır, ondan nasıl iş beklenir? Bu

yaştaki çocuk hangi vicdan ölçüleri içinde çalışmaya gönderilir? Ne kadar yakınılırsa

20 yakınılsın, çocuk işçiliği dünyanın ve Türkiye’nin önlenemeyen kanayan yarası, acı

gerçeği. Çocuk işçiler eğitim hakkından yoksun kaldığı gibi, fiziksel ve psikolojik gelişimin

yavaşlaması, işe bağlı sakatlık, fiziksel zarar, istismar 1, suiistimal 2 ve ihmal gibi sorunlarla

karşılaşıyor.

Temeli yoksulluk

25 Minik emekçiler iş öğrensin, aile bütçesine katkıda bulunsun diye gönderildikleri

işyerlerinde 3 bedenleri ağır travmaya karşı koymaya çalışıyor, yeri geliyor tacize uğruyor,

yeri geliyor aşağılanıyor, onuru ile oynanıyor.

Çocuk işçiliğinin temelinde yoksulluk başı çekiyor. Türkiye’de daimi olarak yoksulluk

eşiğinde olan 17 milyon kişinin yarısı çocuklardan oluşuyor. Yoksul aileler çocuklarını aile

30 bütçesine sözüm ona katkı sağlasın diye okula değil, çalışmaya gönderiyor. Ülkemizdeki

yaklaşık 1 milyon çocuk işçinin büyük çoğunluğu minik bedenlerine hiç ama hiç uygun

olmayan, ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılıyor. Yine yaklaşık 400 bin çocuk, mevsimlik ve

gezici tarım işçiliği yaparak aylar boyunca okullarından ve evlerinden uzakta yaşamını

sürdürüyor.

35 Çocuk işçi cenneti!

Türkiye’de mevcut çocuk işçiliği sorunu 1.5 milyona yakın Suriyeli çocuğun savaştan kaçıp

Türkiye’ye sığınmasıyla daha da arttı, içinden çıkılmaz hale geldi. Türkiye’ye sığınan

Suriyelilerin katılımıyla mevsimlik gezici tarım işleri tam bir çocuk işçi cenneti. ILO,

çocuk işçiliğinin işçi-işveren ilişkilerinin zayıf kaldığı, kayıt dışı işletmelerinin

40 çokluğundan kaynaklandığını belirtiyor. Zaten çocuk işçilerin çoğunluğu da kayıt dışı

alanlarda çok düşük ücretle çalışıyor.

Suriyeli çocuk işçilerin gelmesiyle birlikte ücretlerin günlük 10-20 lira aralığına gerilediği,

hatta bu rakamlardan daha aşağıya, karın tokluğuna bile çalışanların olduğu söyleniyor.

Çalışma yaşamının kanayan yarası çocuk işçiliği arz ve talepten 4 ötürü bir türlü

45 önlenemiyor, önlenecek gibi de değil. Denetimler caydırıcı olmuyor. Emek sömürücüleri

bildiğini okurcasına çocuk işçi çalıştırmaya devam ediyor. Zihinsel, sosyal, fiziksel ve

psikolojik gelişimlerine zarar veren, çok düşük ücretlerle, zehirli ürünlerle yakın temas

içinde, tehlikeli ortamlarda uzun süre çalışan çocukların yeri tarla ve atölyeler değil, okul

sıraları, parklar ve sokakta arkadaşlarının yanıdır.

Şükrü Karaman, »Çocuk işçi gerçeğimiz«, Cumhuriyet Gazetesi, 14.07.2016

1 istismar: sömürme ( Ausbeutung)

2 suiistimal: görev, yetki vb.ni kötüye kullanma

3 işyerlerinde: Es handelt sich um die Schreibweise im Originaltext. Orthografisch korrekt ist iş yerlerinde.

4 arz ve talep: Üreticinin piyasaya mal çıkarması ve tüketicinin piyasadan mal çekmesi olayları, sunu ve istem ( Angebot und Nachfrage).

Klausurteil B: Sprachmittlung isoliert

Dieter Eckert

Die Corona-Krise ist eine Bedrohung für Bildungsgerechtigkeit und Chancengleichheit junger Menschen

[...]

Was bedeutet die Corona-Krise für junge Menschen?

Schulen sind fast vollständig geschlossen, es bestehen zu wenige Möglichkeiten zur Teilnahme an der Notbetreuung, Ausgangsbeschränkungen werden weitergeführt und damit das Treffen mit Freunden oder der Besuch von Vereinen verhindert. Solche Veränderungen zwingen junge Menschen in den totalen häuslichen Rückzug. Ihre zentralen Entwicklungsthemen wie psychische Gesundheit, Lernmotivation, soziales Miteinander, vorurteilsfreie Begegnung, Leben und Erleben von Demokratie aber auch der Umgang mit (Existenz-)Ängsten drohen sich in dieser Zeit der Corona-Krise zu verschärfen. Das bisherige Familienleben verändert sich. In vielen Fällen wird es bestimmt durch das Homeoffice der Eltern und das verpflichtende Homeschooling ihrer Kinder. Alle sind jetzt erstmalig gefordert, ein selbst organisiertes Lernsystem aufzubauen.

Alleinerziehende, armutsgefährdete, finanziell arme und benachteiligte oder pflegende Familien erfahren zusätzliche Belastungen mit der Gefahr einer weiteren Überforderung. Kinderbetreuung bei gleichzeitiger beruflicher Tätigkeit kann in Familien zu Krisen und Konflikten führen. Eltern fühlen sich mit den Anforderungen der Schule vielfach überfordert; sie können und wollen keine Ersatzlehrer*innen sein oder fremdeln mit den neuen Techniken.

Der schulische Unterricht wurde weitgehend als Fernunterricht auf elektronische Kommunikationsformen umgestellt. Doch die Voraussetzungen und die Zugänge sind für Kinder und Jugendliche je nach ihrer sozialer Herkunft und ihren materiellen Voraussetzungen sehr unterschiedlich. Insbesondere ärmeren Schülerinnen und Schülern fehlt oft eine vernünftige Ausstattung mit Computern und Druckern, um zu Hause lernen zu können. Sie drohen ausgegrenzt zu werden, sie bleiben sprichwörtlich draußen vor der „digitalen“ Tür stehen.

Es ist zu befürchten, dass sich unter diesen aktuellen Bedingungen bestehende soziale Benachteiligungen verschärfen und die Bildungsgerechtigkeit darunter leidet.

[...]

Die Stimmen werden immer lauter, dass zu viele Kinder Verlierer des Shutdown werden könnten – denn geschlossene Schulen vergrößern die soziale Spaltung in der Bildung! [...] Fehlende bzw. unzureichende familiäre und digitale Unterstützungsmöglichkeiten, fehlende bzw. eingeschränkte schulische Lernmöglichkeiten, fehlende Sozialkontakte mit Gleichaltrigen, eine fehlende alltägliche deutsche Sprachpraxis sowie weitere Einschränkungen sind hinderliche strukturelle Rahmenbedingungen für die Persönlichkeitsentwicklung und damit für die Bildungsgerechtigkeit von Kindern und Jugendlichen. Diese Begrenzungen vergrößern für sozial benachteiligte oder beeinträchtigte Schüler*innen die soziale Ungleichheit in Bezug auf Lernen und Bildung im Vergleich zu Kindern aus privilegierten Elternhäusern. Ungünstige Voraussetzungen drohen sich zu multiplizieren. Bildungsgerechtigkeit sieht anders aus!

[...]

Es geht um mehr Bildungsgerechtigkeit insbesondere für jene Kinder und Jugendlichen, die aus benachteiligten Haushalten kommen. Ungleiche Zugangschancen zum schulischen Lernen und das Leben in Zeiten geschlossener Schulen und Ausgangsbeschränkungen verstärken Benachteiligungen und erhöhen die Gefahr des Abgehängt Werdens insbesondere benachteiligter Kinder und Jugendlicher.

Neben den strukturellen Lösungen auf Bundes- und Länderebene sind die Kommunen gefordert gemeinsam mit Schulen, Schulträgern und unter Einbezug der Kinder- und Jugendhilfe Lösungen für gute digitale Bildungskonzepte vor Ort und passende Vorschläge zur Vermeidung von Bildungsungleichheit zu entwickeln. Bund, Länder, Kommunen und Schulen sind aufgefordert, die hierfür förderlichen Rahmenbedingungen bereitzustellen, auszubauen und umzusetzen.

[...]

3.

Kuzeniniz Aydın Sosyal Bilim Lisesi’nde son sınıf öğrencisidir ve Sosyoloji dersi için, Kovid-19 salgını döneminde uzaktan eğitimin okul yaşamını nasıl etkilediğine dair bir sunum hazırlamaktadır. Türkiye’de ve çevresinde bu etkinin farklı biçimlerde ortaya çıktığını gözlemleyen kuzeniniz, Türkiye’deki öğrencilerin durumunu Almanya’dakilerle kıyaslamak istemektedir. Konuyla ilgili bulduğunuz metnin ana hatlarını özetleyerek bir e-posta aracılığıyla kuzeninize aktarınız. [18 Puan]