Aufgabe HT 3 - Deel B - Taalverwerving · Abitur NRW Niederländisch GK · Haupttermin · fortgeführt 2021

Situatie

Nadat je van school bent gekomen, doe je stage bij de Openbare Bibliotheek Amsterdam. Je helpt er bij het voorbereiden van een literaire leesavond voor jongeren onder de titel “Interculturele communicatie”, waarbij schrijvers fragmenten uit hun boeken voorlezen en erover in discussie gaan.

Men is nog op zoek naar geschikte teksten. Daarom bestudeer je een fragment uit een roman van Tom Naegels en stel je voor je collega’s een verslag op, waarin je beoordeelt of het fragment geschikt is voor de leesavond.

Informatie over de schrijver en de tekst

Tom Naegels (*1975) is een Vlaamse auteur en theatermaker. Zijn in 2005 verschenen roman “Los” speelt in Antwerpen.

Voorafgaand aan het voorliggende fragment is de mannelijke ik-figuur, een journalist en schrijver, bij een concert van “De Strangers” geweest, een band die in Antwerps dialect internationale hits covert en daarin de spot drijft met mensen uit verschillende culturen.

Tom Naegels: Los

Na het concert ga ik naar Nadia. Het is vreemd om, na die overdosis Vlaamse volksmensen

met hun banana-patata-geschater 1, door Borgerhout en de Seefhoek 2 te lopen en niets anders

te zien dan Arabieren, Afrikanen en Oost-Europeanen. Zouden ze weten dat vlakbij een zaal

propvol Vlamingen zich net een breuk heeft gelachen om een karikaturale voorstelling van

5 hun kledij en hun taal? Hoe zouden ze reageren als ik nu luidkeels ‘Chamchamcham ai ai

banana patata’ 3 begin te roepen? Zouden ze aanvaarden dat dat Vlaamse humor is?

Ik vecht tegen het onbehaaglijke gevoel de enige blanke in de wijk te zijn. Er is niets

bedreigends aan deze mensen. Ze trekken zich niets aan van mij. (Maar ze zijn met zovelen!)

Ze staan gewoon in grote groepen geanimeerd op straat te praten. (Waarom doen ze alles in

10 groep?) Mijn hart gaat naar hen uit. 4 [...]

Ik ga Nadia’s huis binnen. Ik schud mijn hoofd als de klink in mijn hand achterblijft en zet

ze er zo goed als ik kan weer aan. De trap is wankel, het behang in de gang bladdert van de

muren. Maar haar flatje is gezellig en netjes, ze staat me in het deurgat glunderend op te

wachten en ik kus haar vol overgave.

15 Na de kus slaat ze haar handen voor mijn ogen. Ze giechelt en leidt me door haar flat, langs

het immense bed dat het midden van de ruimte inneemt en de doorgang naar de keuken

bijna blokkeert. Daar haalt ze haar handen weg en juicht: ‘Ta-daa!’

Ik zie haar keuken, verlicht door een flikkerende tl-lamp 5, de kale, kleine kamer met de

kastjes die altijd openvallen (ik vermoed dat haar hele flat scheef staat, want zowel de

20 deuren van de kleerkast als die van de keukenkast vallen wijd open), de stoelen met de

metalen poten en het namaakleren zitvlak, en de enige tafel van de flat. Op die tafel staan

twee borden en daarvoor twee lange rode brandende kaarsen. Kerstkaarsen. In groene

plastic houdertjes in de vorm van een hulstblad 6.

‘Ta-daa’, zegt Nadia opnieuw, onzekerder nu.

25 Juist, sorry, vergeten.

‘Maar dat is prachtig!’

Te laat, niet overtuigend genoeg, maar ze besluit het te negeren. ‘Nee?’ glundert ze. ‘Is niet

zo romantic maar beetje ja?’

Waarom zie ik dat het kerstkaarsen zijn? Waarom kan ik niet gewoon denken: Goh, kaarsen,

30 lekker romantisch? Vanwaar die mentale glimlach (een spottende! Geef maar toe!) om die

plastic hulstbladeren? Voel ik me te goed voor hulstbladeren misschien? Voel ik me beter

dan haar omdat ik weet welke kaarsen bij welke gelegenheid horen? Kijk ik neer op haar

koekjesdozenromantiek? En waarom dan? Omdat die niet echt is? Voor haar is ze echt!

[...]

35 Nadia heeft me een heel nieuwe soort liefde leren kennen: die zonder woorden. Voor veel

mensen is dat de allerhoogste vorm maar voor een schrijver is het aanpassen. Ik verlang er

vreselijk naar om bij haar te zijn, alleen weet ik nooit wat tegen haar te zeggen. Het is niet

dat er een taalprobleem is. We spreken allebei goed Engels en haar Nederlands wordt steeds

beter. We hebben een onderwerpenprobleem. Waarover praat je met iemand die tot vorig

40 jaar in Pakistan woonde?

‘Hoe was concert?’ vraagt ze.

‘Goed’, zeg ik.

(Nu moet ik vertellen over het concert. We kunnen die eeuwige stiltes alleen doorbreken als

we tegen elkaar praten.)

45 ‘Het was een groep Antwerpenaars.’

‘Ze waren van Antwerpen?’

‘Ja. Zangers. Van Antwerpen. Vier. En ze zijn grappig.’

‘Op welke manier?’

(Goeie vraag. Hoe kan ik de geestigheid van het platte Antwerpse dialect duidelijk maken

50 aan iemand die niet eens gewoon Nederlands spreekt?)

‘Ze zingen in het dialect van Antwerpen. Ze nemen een bekend liedje, en ze spelen het zelf,

maar met een andere tekst. Een grappige tekst. Ken je Bambolero 7 van The Gipsy Kings?’

‘Nee.’

Hier gaan we. Eerst zing ik Bambolero, en dan op die melodie ‘De paella van Manuela’, en

55 dan vertaal ik de tekst van dat liedje in het Engels, ik leg uit wat paella is, en wat flamenco

is, en dat flamencozangers kreunen – ik kreun als een flamencozanger – en dat het grappig

is als De Strangers op dezelfde manier kreunen – ik zing flamenco-kreunend ‘Ik moet die

paella ni hemmen 8 !’ –, ik stamp met mijn voeten, leg uit dat het grappig is om vier oude

Antwerpenaars op dezelfde manier met hun voeten te zien rakketakken 9, ik leg de

60 woordspeling uit in ‘heure garnot was zo plat as ne pladijs’ 10 en uiteindelijk heeft ze een

redelijke theoretische kennis van de relatie tussen Spanje, flamenco, paella, The Gipsy

Kings, oude mannen, het Antwerps en waarom ik die combinatie grappig vind.

‘Belgen verkleden zich graag’, lacht ze. ‘Dat is wat Belgen leuk vinden.’

Is dat wat ik net heb uitgelegd?

bron: Naegels, Tom: Los. Antwerpen/Amsterdam: Meulenhoff/Manteau, 2005, p. 54 – 57

1 banana-patata-geschater: toespeling op de uitbundige sfeer tijdens het concert

2 Borgerhout en Seefhoek zijn twee multiculturele wijken in het noorden van Antwerpen.

3 ‘Chamchamcham ai ai banana patata’: namaak-Arabisch dat de zanger van De Strangers voor de grap in het concert zingt

4 Mijn hart gaat naar hen uit (uitdrukking): Ik heb sympathie voor hen.

5 de tl-lamp: buisvormige lamp die een kunstmatig licht geeft

6 het hulstblad: blad van een altijd groene plant, vaak gebruikt voor kerstversieringen

7 Bambolero: internationale hit uit het jaar 1988 van de Frans-Spaanse flamenco-pop-band The Gipsy Kings

8 ni hemmen (Antwerps dialect): niet hebben

9 rakketakken (klanknabootsend woord): ritmisch stampen

10 heure garnot was zo plat as ne pladijs (Antwerps dialect): haar garnaal was zo plat als een platvis

Klausurteil B: Sprachmittlung isoliert

Opdracht:

Emma, een Nederlandse collega van je tijdens de stage, zet zich sterk in voor kwesties rond integratie. Op haar eigen weblog publiceert ze regelmatig bijdragen over dit thema, ook van vrienden en bekenden uit andere landen. Met behulp van een krantenbericht schrijf je een artikel voor Emma's weblog waarin je aan de hand van de vluchteling Batre factoren beschrijft die aan een succesvolle integratie kunnen bijdragen.

Philipp Demling: Wie ein junger Äthiopier in Franken Heimat und Arbeit fand