Examen de Lengua Vasca y Literatura II PAU Navarra 2024 · Extraordinaria

A aukera

HIRITIK IHESI

1 Baserriko lanen gogortasuna atzean utzi eta hiriguneetara ihesi joan ziren gure aurreko

belaunaldietakoak 1. Azken boladan, ordea, kontrako joera hazten ari da gazteen artean: gero eta gehiago dira

hirietatik herri txikietara doazenak.

Barakaldo jaioterri eta Gasteiz bizitoki izan du azken urteetan Maitane García ingeniariak. Duela sei bat

5 hilabete erosi zuen baserri bat Aramaion, bikotekidearekin batera. Herriak 1.500 biztanle inguru ditu, eta oso

gustukoa dutelako joan dira bertara, baita bien lantokitik gertu dagoelako ere.

Landa-eremuko 2 bizitza aspalditik amesten zuen 29 urteko gazteak. Gogoratu duenez, “aititak 3 beti izan

du baratzea eta txikitako oroitzapen oso politak ditut berarekin bertan. Beti gustatu izan zait”. Mutil-laguna

gereñutarra du, eta hasiera batean haren gurasoen soroan ibili ziren barazkiak landatzen. Horrela ohartu ziren

10 nekazaritza “pasioa” zutela eta, etorkizunean, lursaila 4 zuen etxe batean bizi nahi zutela.

Herrietara itzultzea, era berean, onuragarria da biztanleak galtzen ari ziren udalerri txiki askorentzat.

Pozarren hartu dituzte bizilagun berriak Aramaion, edo hala iruditzen zaio behintzat Garciari: “Gazteak izanda,

herria berpiztuko dugula dirudi, batez ere umeekin. Hurrengo belaunaldiak etorriko direla ikusten dute eta horrek

bizipoza emango diola herriari”. Etorkizunean guraso badira, lana eta familia uztartzea 5 hirian baino errazagoa

15 izan daitekeela uste du. Badaki senideak gertu izan gabe zaila dela, horregatik espero du auzokideekin

harremanak sendotzea eta lagunekin “tribu moduko bat” osatzea umeen zaintzan elkarri laguntzeko.

Orain arte alde ona soilik ezagutu du, baina ez du uste hartutako erabakiaz damutuko 6 denik. “Paradisuan

bizi naiz. Natura oso gertu daukat, loretxoak hazten ikusten ditut, koloreak aldatzen.... Toki berean bizi zaren

arren, dena etengabe aldatzen ari da. Hori hiri batean ez duzu ikusten”.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2021/05/21 (MOLDATUA)

(1) belaunaldi: generación. (2) Landa-eremu: zona rural. (3) aitita: abuelo. (4) lursail: terreno, parcela, trozo de tierra. (5) uztartu: conciliar. (6) damutu: arrepentirse.

A1.1.- Eman hitz hauen kasua eta numeroa: Baserriko (1), hiriguneetara (1), gazteen (2), auzokideekin (15), loretxoak (18). [1 puntu]

Hitza

Kasua

Numeroa

A aukera

HIRITIK IHESI

1 Baserriko lanen gogortasuna atzean utzi eta hiriguneetara ihesi joan ziren gure aurreko

belaunaldietakoak 1. Azken boladan, ordea, kontrako joera hazten ari da gazteen artean: gero eta gehiago dira

hirietatik herri txikietara doazenak.

Barakaldo jaioterri eta Gasteiz bizitoki izan du azken urteetan Maitane García ingeniariak. Duela sei bat

5 hilabete erosi zuen baserri bat Aramaion, bikotekidearekin batera. Herriak 1.500 biztanle inguru ditu, eta oso

gustukoa dutelako joan dira bertara, baita bien lantokitik gertu dagoelako ere.

Landa-eremuko 2 bizitza aspalditik amesten zuen 29 urteko gazteak. Gogoratu duenez, “aititak 3 beti izan

du baratzea eta txikitako oroitzapen oso politak ditut berarekin bertan. Beti gustatu izan zait”. Mutil-laguna

gereñutarra du, eta hasiera batean haren gurasoen soroan ibili ziren barazkiak landatzen. Horrela ohartu ziren

10 nekazaritza “pasioa” zutela eta, etorkizunean, lursaila 4 zuen etxe batean bizi nahi zutela.

Herrietara itzultzea, era berean, onuragarria da biztanleak galtzen ari ziren udalerri txiki askorentzat.

Pozarren hartu dituzte bizilagun berriak Aramaion, edo hala iruditzen zaio behintzat Garciari: “Gazteak izanda,

herria berpiztuko dugula dirudi, batez ere umeekin. Hurrengo belaunaldiak etorriko direla ikusten dute eta horrek

bizipoza emango diola herriari”. Etorkizunean guraso badira, lana eta familia uztartzea 5 hirian baino errazagoa

15 izan daitekeela uste du. Badaki senideak gertu izan gabe zaila dela, horregatik espero du auzokideekin

harremanak sendotzea eta lagunekin “tribu moduko bat” osatzea umeen zaintzan elkarri laguntzeko.

Orain arte alde ona soilik ezagutu du, baina ez du uste hartutako erabakiaz damutuko 6 denik. “Paradisuan

bizi naiz. Natura oso gertu daukat, loretxoak hazten ikusten ditut, koloreak aldatzen.... Toki berean bizi zaren

arren, dena etengabe aldatzen ari da. Hori hiri batean ez duzu ikusten”.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2021/05/21 (MOLDATUA)

(1) belaunaldi: generación. (2) Landa-eremu: zona rural. (3) aitita: abuelo. (4) lursail: terreno, parcela, trozo de tierra. (5) uztartu: conciliar. (6) damutu: arrepentirse.

A1.2.- Testuinguruan egokia den sinonimo bat eman: kontrako (2), gurasoen (9), era (11), askorentzat (11), uste (15). [1 puntu]

1.

2.

3.

4.

5.

A aukera

HIRITIK IHESI

1 Baserriko lanen gogortasuna atzean utzi eta hiriguneetara ihesi joan ziren gure aurreko

belaunaldietakoak 1. Azken boladan, ordea, kontrako joera hazten ari da gazteen artean: gero eta gehiago dira

hirietatik herri txikietara doazenak.

Barakaldo jaioterri eta Gasteiz bizitoki izan du azken urteetan Maitane García ingeniariak. Duela sei bat

5 hilabete erosi zuen baserri bat Aramaion, bikotekidearekin batera. Herriak 1.500 biztanle inguru ditu, eta oso

gustukoa dutelako joan dira bertara, baita bien lantokitik gertu dagoelako ere.

Landa-eremuko 2 bizitza aspalditik amesten zuen 29 urteko gazteak. Gogoratu duenez, “aititak 3 beti izan

du baratzea eta txikitako oroitzapen oso politak ditut berarekin bertan. Beti gustatu izan zait”. Mutil-laguna

gereñutarra du, eta hasiera batean haren gurasoen soroan ibili ziren barazkiak landatzen. Horrela ohartu ziren

10 nekazaritza “pasioa” zutela eta, etorkizunean, lursaila 4 zuen etxe batean bizi nahi zutela.

Herrietara itzultzea, era berean, onuragarria da biztanleak galtzen ari ziren udalerri txiki askorentzat.

Pozarren hartu dituzte bizilagun berriak Aramaion, edo hala iruditzen zaio behintzat Garciari: “Gazteak izanda,

herria berpiztuko dugula dirudi, batez ere umeekin. Hurrengo belaunaldiak etorriko direla ikusten dute eta horrek

bizipoza emango diola herriari”. Etorkizunean guraso badira, lana eta familia uztartzea 5 hirian baino errazagoa

15 izan daitekeela uste du. Badaki senideak gertu izan gabe zaila dela, horregatik espero du auzokideekin

harremanak sendotzea eta lagunekin “tribu moduko bat” osatzea umeen zaintzan elkarri laguntzeko.

Orain arte alde ona soilik ezagutu du, baina ez du uste hartutako erabakiaz damutuko 6 denik. “Paradisuan

bizi naiz. Natura oso gertu daukat, loretxoak hazten ikusten ditut, koloreak aldatzen.... Toki berean bizi zaren

arren, dena etengabe aldatzen ari da. Hori hiri batean ez duzu ikusten”.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2021/05/21 (MOLDATUA)

(1) belaunaldi: generación. (2) Landa-eremu: zona rural. (3) aitita: abuelo. (4) lursail: terreno, parcela, trozo de tierra. (5) uztartu: conciliar. (6) damutu: arrepentirse.

A1.3.- Berridatzi esaldi hauek (1 puntu):

a)

«oso gustukoa dutelako» (5-6)

b)

«lantokitik gertu dagoelako» (6)

c)

«umeen zaintzan elkarri laguntzeko» (16)

d)

«hartutako» (17)

e)

«bizi zaren arren» (18-19)

A aukera

HIRITIK IHESI

1 Baserriko lanen gogortasuna atzean utzi eta hiriguneetara ihesi joan ziren gure aurreko

belaunaldietakoak 1. Azken boladan, ordea, kontrako joera hazten ari da gazteen artean: gero eta gehiago dira

hirietatik herri txikietara doazenak.

Barakaldo jaioterri eta Gasteiz bizitoki izan du azken urteetan Maitane García ingeniariak. Duela sei bat

5 hilabete erosi zuen baserri bat Aramaion, bikotekidearekin batera. Herriak 1.500 biztanle inguru ditu, eta oso

gustukoa dutelako joan dira bertara, baita bien lantokitik gertu dagoelako ere.

Landa-eremuko 2 bizitza aspalditik amesten zuen 29 urteko gazteak. Gogoratu duenez, “aititak 3 beti izan

du baratzea eta txikitako oroitzapen oso politak ditut berarekin bertan. Beti gustatu izan zait”. Mutil-laguna

gereñutarra du, eta hasiera batean haren gurasoen soroan ibili ziren barazkiak landatzen. Horrela ohartu ziren

10 nekazaritza “pasioa” zutela eta, etorkizunean, lursaila 4 zuen etxe batean bizi nahi zutela.

Herrietara itzultzea, era berean, onuragarria da biztanleak galtzen ari ziren udalerri txiki askorentzat.

Pozarren hartu dituzte bizilagun berriak Aramaion, edo hala iruditzen zaio behintzat Garciari: “Gazteak izanda,

herria berpiztuko dugula dirudi, batez ere umeekin. Hurrengo belaunaldiak etorriko direla ikusten dute eta horrek

bizipoza emango diola herriari”. Etorkizunean guraso badira, lana eta familia uztartzea 5 hirian baino errazagoa

15 izan daitekeela uste du. Badaki senideak gertu izan gabe zaila dela, horregatik espero du auzokideekin

harremanak sendotzea eta lagunekin “tribu moduko bat” osatzea umeen zaintzan elkarri laguntzeko.

Orain arte alde ona soilik ezagutu du, baina ez du uste hartutako erabakiaz damutuko 6 denik. “Paradisuan

bizi naiz. Natura oso gertu daukat, loretxoak hazten ikusten ditut, koloreak aldatzen.... Toki berean bizi zaren

arren, dena etengabe aldatzen ari da. Hori hiri batean ez duzu ikusten”.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2021/05/21 (MOLDATUA)

(1) belaunaldi: generación. (2) Landa-eremu: zona rural. (3) aitita: abuelo. (4) lursail: terreno, parcela, trozo de tierra. (5) uztartu: conciliar. (6) damutu: arrepentirse.

A2.1.- Testuaren ulermena. Nola ohartu ziren Maitane García eta bere bikotekidea nekazaritza pasioa zutela? [1 puntu]

A aukera

HIRITIK IHESI

1 Baserriko lanen gogortasuna atzean utzi eta hiriguneetara ihesi joan ziren gure aurreko

belaunaldietakoak 1. Azken boladan, ordea, kontrako joera hazten ari da gazteen artean: gero eta gehiago dira

hirietatik herri txikietara doazenak.

Barakaldo jaioterri eta Gasteiz bizitoki izan du azken urteetan Maitane García ingeniariak. Duela sei bat

5 hilabete erosi zuen baserri bat Aramaion, bikotekidearekin batera. Herriak 1.500 biztanle inguru ditu, eta oso

gustukoa dutelako joan dira bertara, baita bien lantokitik gertu dagoelako ere.

Landa-eremuko 2 bizitza aspalditik amesten zuen 29 urteko gazteak. Gogoratu duenez, “aititak 3 beti izan

du baratzea eta txikitako oroitzapen oso politak ditut berarekin bertan. Beti gustatu izan zait”. Mutil-laguna

gereñutarra du, eta hasiera batean haren gurasoen soroan ibili ziren barazkiak landatzen. Horrela ohartu ziren

10 nekazaritza “pasioa” zutela eta, etorkizunean, lursaila 4 zuen etxe batean bizi nahi zutela.

Herrietara itzultzea, era berean, onuragarria da biztanleak galtzen ari ziren udalerri txiki askorentzat.

Pozarren hartu dituzte bizilagun berriak Aramaion, edo hala iruditzen zaio behintzat Garciari: “Gazteak izanda,

herria berpiztuko dugula dirudi, batez ere umeekin. Hurrengo belaunaldiak etorriko direla ikusten dute eta horrek

bizipoza emango diola herriari”. Etorkizunean guraso badira, lana eta familia uztartzea 5 hirian baino errazagoa

15 izan daitekeela uste du. Badaki senideak gertu izan gabe zaila dela, horregatik espero du auzokideekin

harremanak sendotzea eta lagunekin “tribu moduko bat” osatzea umeen zaintzan elkarri laguntzeko.

Orain arte alde ona soilik ezagutu du, baina ez du uste hartutako erabakiaz damutuko 6 denik. “Paradisuan

bizi naiz. Natura oso gertu daukat, loretxoak hazten ikusten ditut, koloreak aldatzen.... Toki berean bizi zaren

arren, dena etengabe aldatzen ari da. Hori hiri batean ez duzu ikusten”.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2021/05/21 (MOLDATUA)

(1) belaunaldi: generación. (2) Landa-eremu: zona rural. (3) aitita: abuelo. (4) lursail: terreno, parcela, trozo de tierra. (5) uztartu: conciliar. (6) damutu: arrepentirse.

A2.2.- Testuaren ulermena. Zergatik da onuragarria herri txikientzat gazteak herrietara bizitzera joatea? (1 puntu)

A aukera

HIRITIK IHESI

1 Baserriko lanen gogortasuna atzean utzi eta hiriguneetara ihesi joan ziren gure aurreko

belaunaldietakoak 1. Azken boladan, ordea, kontrako joera hazten ari da gazteen artean: gero eta gehiago dira

hirietatik herri txikietara doazenak.

Barakaldo jaioterri eta Gasteiz bizitoki izan du azken urteetan Maitane García ingeniariak. Duela sei bat

5 hilabete erosi zuen baserri bat Aramaion, bikotekidearekin batera. Herriak 1.500 biztanle inguru ditu, eta oso

gustukoa dutelako joan dira bertara, baita bien lantokitik gertu dagoelako ere.

Landa-eremuko 2 bizitza aspalditik amesten zuen 29 urteko gazteak. Gogoratu duenez, “aititak 3 beti izan

du baratzea eta txikitako oroitzapen oso politak ditut berarekin bertan. Beti gustatu izan zait”. Mutil-laguna

gereñutarra du, eta hasiera batean haren gurasoen soroan ibili ziren barazkiak landatzen. Horrela ohartu ziren

10 nekazaritza “pasioa” zutela eta, etorkizunean, lursaila 4 zuen etxe batean bizi nahi zutela.

Herrietara itzultzea, era berean, onuragarria da biztanleak galtzen ari ziren udalerri txiki askorentzat.

Pozarren hartu dituzte bizilagun berriak Aramaion, edo hala iruditzen zaio behintzat Garciari: “Gazteak izanda,

herria berpiztuko dugula dirudi, batez ere umeekin. Hurrengo belaunaldiak etorriko direla ikusten dute eta horrek

bizipoza emango diola herriari”. Etorkizunean guraso badira, lana eta familia uztartzea 5 hirian baino errazagoa

15 izan daitekeela uste du. Badaki senideak gertu izan gabe zaila dela, horregatik espero du auzokideekin

harremanak sendotzea eta lagunekin “tribu moduko bat” osatzea umeen zaintzan elkarri laguntzeko.

Orain arte alde ona soilik ezagutu du, baina ez du uste hartutako erabakiaz damutuko 6 denik. “Paradisuan

bizi naiz. Natura oso gertu daukat, loretxoak hazten ikusten ditut, koloreak aldatzen.... Toki berean bizi zaren

arren, dena etengabe aldatzen ari da. Hori hiri batean ez duzu ikusten”.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2021/05/21 (MOLDATUA)

(1) belaunaldi: generación. (2) Landa-eremu: zona rural. (3) aitita: abuelo. (4) lursail: terreno, parcela, trozo de tierra. (5) uztartu: conciliar. (6) damutu: arrepentirse.

A2.3.- Testuaren ulermena. Maitane Garcíaren arabera, seme-alabak badituzte, nola lortuko dute lana eta familia uztartzea? (1 puntu)

A aukera

HIRITIK IHESI

1 Baserriko lanen gogortasuna atzean utzi eta hiriguneetara ihesi joan ziren gure aurreko

belaunaldietakoak 1. Azken boladan, ordea, kontrako joera hazten ari da gazteen artean: gero eta gehiago dira

hirietatik herri txikietara doazenak.

Barakaldo jaioterri eta Gasteiz bizitoki izan du azken urteetan Maitane García ingeniariak. Duela sei bat

5 hilabete erosi zuen baserri bat Aramaion, bikotekidearekin batera. Herriak 1.500 biztanle inguru ditu, eta oso

gustukoa dutelako joan dira bertara, baita bien lantokitik gertu dagoelako ere.

Landa-eremuko 2 bizitza aspalditik amesten zuen 29 urteko gazteak. Gogoratu duenez, “aititak 3 beti izan

du baratzea eta txikitako oroitzapen oso politak ditut berarekin bertan. Beti gustatu izan zait”. Mutil-laguna

gereñutarra du, eta hasiera batean haren gurasoen soroan ibili ziren barazkiak landatzen. Horrela ohartu ziren

10 nekazaritza “pasioa” zutela eta, etorkizunean, lursaila 4 zuen etxe batean bizi nahi zutela.

Herrietara itzultzea, era berean, onuragarria da biztanleak galtzen ari ziren udalerri txiki askorentzat.

Pozarren hartu dituzte bizilagun berriak Aramaion, edo hala iruditzen zaio behintzat Garciari: “Gazteak izanda,

herria berpiztuko dugula dirudi, batez ere umeekin. Hurrengo belaunaldiak etorriko direla ikusten dute eta horrek

bizipoza emango diola herriari”. Etorkizunean guraso badira, lana eta familia uztartzea 5 hirian baino errazagoa

15 izan daitekeela uste du. Badaki senideak gertu izan gabe zaila dela, horregatik espero du auzokideekin

harremanak sendotzea eta lagunekin “tribu moduko bat” osatzea umeen zaintzan elkarri laguntzeko.

Orain arte alde ona soilik ezagutu du, baina ez du uste hartutako erabakiaz damutuko 6 denik. “Paradisuan

bizi naiz. Natura oso gertu daukat, loretxoak hazten ikusten ditut, koloreak aldatzen.... Toki berean bizi zaren

arren, dena etengabe aldatzen ari da. Hori hiri batean ez duzu ikusten”.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2021/05/21 (MOLDATUA)

(1) belaunaldi: generación. (2) Landa-eremu: zona rural. (3) aitita: abuelo. (4) lursail: terreno, parcela, trozo de tierra. (5) uztartu: conciliar. (6) damutu: arrepentirse.

A3.1.- Idatzi testuari edota gaiari buruz gutxienez 150 hitz. (4 puntu)

B Aukera

ESKUPEKORIK EMATEN DUGU?

1 Bidaiatzen dugunean, bisitatuko dugun herrialdeko ohiturak zein diren jakitea komeni zaigu; batez ere,

hanka hondoraino ez sartzeko. Horren adibide garbia da eskupekoa edo propina: zein herrialdetan ematen da?

Zenbat diru utzi behar dugu?

Pixka bat begiratuz gero, konturatuko gara leku batetik bestera alde handia dagoela eskupekoa emateko

5 ohituraren inguruan. Herrialde batzuetan derrigorrezkoa 1 da eta zerbitzariek soldata osatzen 2 dute

jasotakoarekin; beste batzuetan, jaso dugun zerbitzuaren arabera geuk erabakiko dugu zenbat eman edo ez

ematea ere; azkenik, bada propina ematea gaizki ikusita dagoen herrialderik ere.

Ameriketako Estatu Batuen kasuan, adibidez, film askotan ikusi dugu jatetxeetan edo tabernetan

zerbitzariari eskupekoa eman behar zaiola. Bezeroak barran edo mahaian eserita zerbait hartu, zerbitzua ona

10 edo txarra izan, gastatutakoaren % 15 eta % 20 artean utzi behar izaten du propina gisa, langileak bere soldata

osatzeko.

Hala ere, txanpon honek badu beste aldea: Txinan, Paraguain edo Japonian gaizki ikusia dago propina

uztea. Langilearentzat umiliazioa izan daiteke, gutxietsita 3 senti daiteke, irabazten duen soldatarekin nahikoa

izango ez balu bezala. Beraz, nahikoa dute irabazten duten soldatarekin.

15 Lidia Irazabalbeitia zerbitzariak badu eskarmentua gai horretan. Hamahiru urte daramatza Donostiako

Txola taberna-jatetxean lanean, eta aurretik beste hiru tabernatan ere egin du lan. Guztira hogeita hamabi urte

daramatza lanbidean: “Duela hogei urte eskupeko handiagoak ematen zituzten bezeroek. Orain ere hasita daude

ematen (krisi-garaian ez baitzuten ia ezer uzten), baina lehen baino gutxiago”. Lidiaren iritziz, desagertu egingo

da eskupekoa emateko ohitura: “Gaurko gazteek ez dute ematen, agian dirurik ez dutelako. Ohitu ez direnez, nik

20 uste dut helduagoak 4 direnean ere ez dutela emango, galdu egingo dela”.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2019/05/08 (MOLDATUA)

(1) derrigorrezko: obligatorio. osatu: completar. (3) gutxietsita: menospreciado/-a. (3) heldu: adulto/-a.

B1.1.- Eman hitz hauen kasua eta numeroa: herrialdeko (1), zerbitzariek (5), zerbitzuaren (6), Langilearentzat (13), soldatarekin (13). [1 puntu]

Hitza

Kasua

Numeroa

herrialdeko (1)

zerbitzariek (5)

zerbitzuaren (6)

Langilearentzat (13)

soldatarekin (13)

B Aukera

ESKUPEKORIK EMATEN DUGU?

1 Bidaiatzen dugunean, bisitatuko dugun herrialdeko ohiturak zein diren jakitea komeni zaigu; batez ere,

hanka hondoraino ez sartzeko. Horren adibide garbia da eskupekoa edo propina: zein herrialdetan ematen da?

Zenbat diru utzi behar dugu?

Pixka bat begiratuz gero, konturatuko gara leku batetik bestera alde handia dagoela eskupekoa emateko

5 ohituraren inguruan. Herrialde batzuetan derrigorrezkoa 1 da eta zerbitzariek soldata osatzen 2 dute

jasotakoarekin; beste batzuetan, jaso dugun zerbitzuaren arabera geuk erabakiko dugu zenbat eman edo ez

ematea ere; azkenik, bada propina ematea gaizki ikusita dagoen herrialderik ere.

Ameriketako Estatu Batuen kasuan, adibidez, film askotan ikusi dugu jatetxeetan edo tabernetan

zerbitzariari eskupekoa eman behar zaiola. Bezeroak barran edo mahaian eserita zerbait hartu, zerbitzua ona

10 edo txarra izan, gastatutakoaren % 15 eta % 20 artean utzi behar izaten du propina gisa, langileak bere soldata

osatzeko.

Hala ere, txanpon honek badu beste aldea: Txinan, Paraguain edo Japonian gaizki ikusia dago propina

uztea. Langilearentzat umiliazioa izan daiteke, gutxietsita 3 senti daiteke, irabazten duen soldatarekin nahikoa

izango ez balu bezala. Beraz, nahikoa dute irabazten duten soldatarekin.

15 Lidia Irazabalbeitia zerbitzariak badu eskarmentua gai horretan. Hamahiru urte daramatza Donostiako

Txola taberna-jatetxean lanean, eta aurretik beste hiru tabernatan ere egin du lan. Guztira hogeita hamabi urte

daramatza lanbidean: “Duela hogei urte eskupeko handiagoak ematen zituzten bezeroek. Orain ere hasita daude

ematen (krisi-garaian ez baitzuten ia ezer uzten), baina lehen baino gutxiago”. Lidiaren iritziz, desagertu egingo

da eskupekoa emateko ohitura: “Gaurko gazteek ez dute ematen, agian dirurik ez dutelako. Ohitu ez direnez, nik

20 uste dut helduagoak 4 direnean ere ez dutela emango, galdu egingo dela”.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2019/05/08 (MOLDATUA)

(1) derrigorrezko: obligatorio. osatu: completar. (3) gutxietsita: menospreciado/-a. (3) heldu: adulto/-a.

B1.2.- Testuinguruan egokia den sinonimo bat eman: Pixka bat (4), leku (4), beste (6), agian (19), uste (20). [1 puntu]

a)

b)

c)

d)

e)

B Aukera

ESKUPEKORIK EMATEN DUGU?

1 Bidaiatzen dugunean, bisitatuko dugun herrialdeko ohiturak zein diren jakitea komeni zaigu; batez ere,

hanka hondoraino ez sartzeko. Horren adibide garbia da eskupekoa edo propina: zein herrialdetan ematen da?

Zenbat diru utzi behar dugu?

Pixka bat begiratuz gero, konturatuko gara leku batetik bestera alde handia dagoela eskupekoa emateko

5 ohituraren inguruan. Herrialde batzuetan derrigorrezkoa 1 da eta zerbitzariek soldata osatzen 2 dute

jasotakoarekin; beste batzuetan, jaso dugun zerbitzuaren arabera geuk erabakiko dugu zenbat eman edo ez

ematea ere; azkenik, bada propina ematea gaizki ikusita dagoen herrialderik ere.

Ameriketako Estatu Batuen kasuan, adibidez, film askotan ikusi dugu jatetxeetan edo tabernetan

zerbitzariari eskupekoa eman behar zaiola. Bezeroak barran edo mahaian eserita zerbait hartu, zerbitzua ona

10 edo txarra izan, gastatutakoaren % 15 eta % 20 artean utzi behar izaten du propina gisa, langileak bere soldata

osatzeko.

Hala ere, txanpon honek badu beste aldea: Txinan, Paraguain edo Japonian gaizki ikusia dago propina

uztea. Langilearentzat umiliazioa izan daiteke, gutxietsita 3 senti daiteke, irabazten duen soldatarekin nahikoa

izango ez balu bezala. Beraz, nahikoa dute irabazten duten soldatarekin.

15 Lidia Irazabalbeitia zerbitzariak badu eskarmentua gai horretan. Hamahiru urte daramatza Donostiako

Txola taberna-jatetxean lanean, eta aurretik beste hiru tabernatan ere egin du lan. Guztira hogeita hamabi urte

daramatza lanbidean: “Duela hogei urte eskupeko handiagoak ematen zituzten bezeroek. Orain ere hasita daude

ematen (krisi-garaian ez baitzuten ia ezer uzten), baina lehen baino gutxiago”. Lidiaren iritziz, desagertu egingo

da eskupekoa emateko ohitura: “Gaurko gazteek ez dute ematen, agian dirurik ez dutelako. Ohitu ez direnez, nik

20 uste dut helduagoak 4 direnean ere ez dutela emango, galdu egingo dela”.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2019/05/08 (MOLDATUA)

(1) derrigorrezko: obligatorio. osatu: completar. (3) gutxietsita: menospreciado/-a. (3) heldu: adulto/-a.

B1.3.- Berridatzi esaldi hauek esanahia aldatu gabe eta parentesi arteko egiturak erabiliz: [1 puntu]

a)

"ez sartzeko" (2)

b)

"jaso dugun" (6)

c)

"langileak bere soldata osatzeko." (10-11)

d)

"krisi-garaian ez baitzuten ia ezer uzten" (18)

e)

"dirurik ez dutelako" (19)

B Aukera

ESKUPEKORIK EMATEN DUGU?

1 Bidaiatzen dugunean, bisitatuko dugun herrialdeko ohiturak zein diren jakitea komeni zaigu; batez ere,

hanka hondoraino ez sartzeko. Horren adibide garbia da eskupekoa edo propina: zein herrialdetan ematen da?

Zenbat diru utzi behar dugu?

Pixka bat begiratuz gero, konturatuko gara leku batetik bestera alde handia dagoela eskupekoa emateko

5 ohituraren inguruan. Herrialde batzuetan derrigorrezkoa 1 da eta zerbitzariek soldata osatzen 2 dute

jasotakoarekin; beste batzuetan, jaso dugun zerbitzuaren arabera geuk erabakiko dugu zenbat eman edo ez

ematea ere; azkenik, bada propina ematea gaizki ikusita dagoen herrialderik ere.

Ameriketako Estatu Batuen kasuan, adibidez, film askotan ikusi dugu jatetxeetan edo tabernetan

zerbitzariari eskupekoa eman behar zaiola. Bezeroak barran edo mahaian eserita zerbait hartu, zerbitzua ona

10 edo txarra izan, gastatutakoaren % 15 eta % 20 artean utzi behar izaten du propina gisa, langileak bere soldata

osatzeko.

Hala ere, txanpon honek badu beste aldea: Txinan, Paraguain edo Japonian gaizki ikusia dago propina

uztea. Langilearentzat umiliazioa izan daiteke, gutxietsita 3 senti daiteke, irabazten duen soldatarekin nahikoa

izango ez balu bezala. Beraz, nahikoa dute irabazten duten soldatarekin.

15 Lidia Irazabalbeitia zerbitzariak badu eskarmentua gai horretan. Hamahiru urte daramatza Donostiako

Txola taberna-jatetxean lanean, eta aurretik beste hiru tabernatan ere egin du lan. Guztira hogeita hamabi urte

daramatza lanbidean: “Duela hogei urte eskupeko handiagoak ematen zituzten bezeroek. Orain ere hasita daude

ematen (krisi-garaian ez baitzuten ia ezer uzten), baina lehen baino gutxiago”. Lidiaren iritziz, desagertu egingo

da eskupekoa emateko ohitura: “Gaurko gazteek ez dute ematen, agian dirurik ez dutelako. Ohitu ez direnez, nik

20 uste dut helduagoak 4 direnean ere ez dutela emango, galdu egingo dela”.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2019/05/08 (MOLDATUA)

(1) derrigorrezko: obligatorio. osatu: completar. (3) gutxietsita: menospreciado/-a. (3) heldu: adulto/-a.

B2.1.- Testuaren ulermena. Zer ohitura dago Ameriketako Estatu Batuetan eskupekoa emateko ohituraren inguruan? [1 puntu]

B Aukera

ESKUPEKORIK EMATEN DUGU?

1 Bidaiatzen dugunean, bisitatuko dugun herrialdeko ohiturak zein diren jakitea komeni zaigu; batez ere,

hanka hondoraino ez sartzeko. Horren adibide garbia da eskupekoa edo propina: zein herrialdetan ematen da?

Zenbat diru utzi behar dugu?

Pixka bat begiratuz gero, konturatuko gara leku batetik bestera alde handia dagoela eskupekoa emateko

5 ohituraren inguruan. Herrialde batzuetan derrigorrezkoa 1 da eta zerbitzariek soldata osatzen 2 dute

jasotakoarekin; beste batzuetan, jaso dugun zerbitzuaren arabera geuk erabakiko dugu zenbat eman edo ez

ematea ere; azkenik, bada propina ematea gaizki ikusita dagoen herrialderik ere.

Ameriketako Estatu Batuen kasuan, adibidez, film askotan ikusi dugu jatetxeetan edo tabernetan

zerbitzariari eskupekoa eman behar zaiola. Bezeroak barran edo mahaian eserita zerbait hartu, zerbitzua ona

10 edo txarra izan, gastatutakoaren % 15 eta % 20 artean utzi behar izaten du propina gisa, langileak bere soldata

osatzeko.

Hala ere, txanpon honek badu beste aldea: Txinan, Paraguain edo Japonian gaizki ikusia dago propina

uztea. Langilearentzat umiliazioa izan daiteke, gutxietsita 3 senti daiteke, irabazten duen soldatarekin nahikoa

izango ez balu bezala. Beraz, nahikoa dute irabazten duten soldatarekin.

15 Lidia Irazabalbeitia zerbitzariak badu eskarmentua gai horretan. Hamahiru urte daramatza Donostiako

Txola taberna-jatetxean lanean, eta aurretik beste hiru tabernatan ere egin du lan. Guztira hogeita hamabi urte

daramatza lanbidean: “Duela hogei urte eskupeko handiagoak ematen zituzten bezeroek. Orain ere hasita daude

ematen (krisi-garaian ez baitzuten ia ezer uzten), baina lehen baino gutxiago”. Lidiaren iritziz, desagertu egingo

da eskupekoa emateko ohitura: “Gaurko gazteek ez dute ematen, agian dirurik ez dutelako. Ohitu ez direnez, nik

20 uste dut helduagoak 4 direnean ere ez dutela emango, galdu egingo dela”.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2019/05/08 (MOLDATUA)

(1) derrigorrezko: obligatorio. osatu: completar. (3) gutxietsita: menospreciado/-a. (3) heldu: adulto/-a.

B2.2. Testuaren ulermena. Zein da egoera Txinan, Paraguain eta Japonian eskupekoa ematearen inguruan? [1 puntu]

B Aukera

ESKUPEKORIK EMATEN DUGU?

1 Bidaiatzen dugunean, bisitatuko dugun herrialdeko ohiturak zein diren jakitea komeni zaigu; batez ere,

hanka hondoraino ez sartzeko. Horren adibide garbia da eskupekoa edo propina: zein herrialdetan ematen da?

Zenbat diru utzi behar dugu?

Pixka bat begiratuz gero, konturatuko gara leku batetik bestera alde handia dagoela eskupekoa emateko

5 ohituraren inguruan. Herrialde batzuetan derrigorrezkoa 1 da eta zerbitzariek soldata osatzen 2 dute

jasotakoarekin; beste batzuetan, jaso dugun zerbitzuaren arabera geuk erabakiko dugu zenbat eman edo ez

ematea ere; azkenik, bada propina ematea gaizki ikusita dagoen herrialderik ere.

Ameriketako Estatu Batuen kasuan, adibidez, film askotan ikusi dugu jatetxeetan edo tabernetan

zerbitzariari eskupekoa eman behar zaiola. Bezeroak barran edo mahaian eserita zerbait hartu, zerbitzua ona

10 edo txarra izan, gastatutakoaren % 15 eta % 20 artean utzi behar izaten du propina gisa, langileak bere soldata

osatzeko.

Hala ere, txanpon honek badu beste aldea: Txinan, Paraguain edo Japonian gaizki ikusia dago propina

uztea. Langilearentzat umiliazioa izan daiteke, gutxietsita 3 senti daiteke, irabazten duen soldatarekin nahikoa

izango ez balu bezala. Beraz, nahikoa dute irabazten duten soldatarekin.

15 Lidia Irazabalbeitia zerbitzariak badu eskarmentua gai horretan. Hamahiru urte daramatza Donostiako

Txola taberna-jatetxean lanean, eta aurretik beste hiru tabernatan ere egin du lan. Guztira hogeita hamabi urte

daramatza lanbidean: “Duela hogei urte eskupeko handiagoak ematen zituzten bezeroek. Orain ere hasita daude

ematen (krisi-garaian ez baitzuten ia ezer uzten), baina lehen baino gutxiago”. Lidiaren iritziz, desagertu egingo

da eskupekoa emateko ohitura: “Gaurko gazteek ez dute ematen, agian dirurik ez dutelako. Ohitu ez direnez, nik

20 uste dut helduagoak 4 direnean ere ez dutela emango, galdu egingo dela”.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2019/05/08 (MOLDATUA)

(1) derrigorrezko: obligatorio. osatu: completar. (3) gutxietsita: menospreciado/-a. (3) heldu: adulto/-a.

B2.3. Testuaren ulermena. Zer dio Lidia Irazabalbeitak ohitura honen inguruan Euskal Herrian dagoen egoerari buruz? Nola zen lehen? Nola da orain? Nola izanen da etorkizunean? [1 puntu]

B Aukera

ESKUPEKORIK EMATEN DUGU?

1 Bidaiatzen dugunean, bisitatuko dugun herrialdeko ohiturak zein diren jakitea komeni zaigu; batez ere,

hanka hondoraino ez sartzeko. Horren adibide garbia da eskupekoa edo propina: zein herrialdetan ematen da?

Zenbat diru utzi behar dugu?

Pixka bat begiratuz gero, konturatuko gara leku batetik bestera alde handia dagoela eskupekoa emateko

5 ohituraren inguruan. Herrialde batzuetan derrigorrezkoa 1 da eta zerbitzariek soldata osatzen 2 dute

jasotakoarekin; beste batzuetan, jaso dugun zerbitzuaren arabera geuk erabakiko dugu zenbat eman edo ez

ematea ere; azkenik, bada propina ematea gaizki ikusita dagoen herrialderik ere.

Ameriketako Estatu Batuen kasuan, adibidez, film askotan ikusi dugu jatetxeetan edo tabernetan

zerbitzariari eskupekoa eman behar zaiola. Bezeroak barran edo mahaian eserita zerbait hartu, zerbitzua ona

10 edo txarra izan, gastatutakoaren % 15 eta % 20 artean utzi behar izaten du propina gisa, langileak bere soldata

osatzeko.

Hala ere, txanpon honek badu beste aldea: Txinan, Paraguain edo Japonian gaizki ikusia dago propina

uztea. Langilearentzat umiliazioa izan daiteke, gutxietsita 3 senti daiteke, irabazten duen soldatarekin nahikoa

izango ez balu bezala. Beraz, nahikoa dute irabazten duten soldatarekin.

15 Lidia Irazabalbeitia zerbitzariak badu eskarmentua gai horretan. Hamahiru urte daramatza Donostiako

Txola taberna-jatetxean lanean, eta aurretik beste hiru tabernatan ere egin du lan. Guztira hogeita hamabi urte

daramatza lanbidean: “Duela hogei urte eskupeko handiagoak ematen zituzten bezeroek. Orain ere hasita daude

ematen (krisi-garaian ez baitzuten ia ezer uzten), baina lehen baino gutxiago”. Lidiaren iritziz, desagertu egingo

da eskupekoa emateko ohitura: “Gaurko gazteek ez dute ematen, agian dirurik ez dutelako. Ohitu ez direnez, nik

20 uste dut helduagoak 4 direnean ere ez dutela emango, galdu egingo dela”.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2019/05/08 (MOLDATUA)

(1) derrigorrezko: obligatorio. osatu: completar. (3) gutxietsita: menospreciado/-a. (3) heldu: adulto/-a.

B3.1. Idatzi testuari edota gaiari buruz gutxienez 150 hitz. [4 puntu]