Examen de Lengua Vasca y Literatura II PAU Navarra 2021 · Extraordinaria

Telelanerako aholkuak

1 Telelana enpresatik kanpo, normalean etxean, egiten den lana da; eta telekomunikazio-sareak erabiltzen dira lan

egiteko. Pandemiak telelana indartu du eta etxean eroso¹ lan egiten den arren, batzuek ez dakite nola egin.

Betiko ohiturekin segi. Lan egiteko unean betiko lan ohiturei eutsi, gustura lan egingo duzu eta. Leku eroso bat

aukeratu eta lan egin hor modu egokian jantzita, kalera atera beharko bazenu bezala, eta ez oherako arroparekin.

5 Ordutegia eta baldintzak. Lanorduak bete egin behar dira. Beraz, antolatu denbora. Zenbat denbora behar duzu?

Zein denbora-tarte lan konkretu batean aritzeko? Bakarrik, kontzentratuta, inorekin hitz egin gabe? Aukeratu

beste denbora-tarte bat mezuak erantzuteko, online-bilerak egiteko, talde-lana antolatzeko... Batzuek eskuko

telefonoko datu mugikorrak itzaltzen dituzte.

Finkatu² eguneko eta asteko helburuak: ikusi bete diren. Finkatu norberaren eta lantaldearen³ helburuak: zein

10 lan egin behar da gaur edo aste honetan? Idatzi paperean edo mugikorrean orain arte egin dena eta hemendik

aurrera egin behar dena. Bete behar diren helburuak finkatu eta orain arte bete behar zirenak ikusi ea bete diren.

Atsedena. Hartu atseden eta egin ariketa fisikoak, denbora guztian eserita egotea osasungarria ez delako.

Denborarik ez baduzu, edo umeak badituzu, egin luzatze-ariketak: 10 minutu, besterik ez. Hobeto sentituko zara.

Kontzentrazioa. Telelana lana da: ez galdu arreta. Etxean egon arren, ez da sukaldean aritzeko edo etxeko

15 erosketak egiteko denbora. Kontzentrazioa ezinbestekoa da. Zure betiko lantokian bezala.

Bukatzen jakin. Eguna edo lanaldia bukatu bada, bukatu da. Finkatu bukatzeko ordua. Bihar egin behar den lana,

ez egin gaur.

Eta umeak badaude etxean? Bereizi lan egiteko tokia eta umeekin egoteko tokia. Azaldu umeei, ahal den

neurrian, zergatik egiten ari zaren telelana. Eta zer den telelana, ze ondorio dituen etxeko martxan. Eta gogoratu:

20 umeak aspertzen badira, kaosa ez da urruti izango.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/03/13 (MOLDATUA)

(1) eroso: cómodo, cómodamente, confortable. (2) finkatu: fijar, establecer. (3) lantalde: grupo de trabajo.

A1.1. - Eman hitz hauen kasua eta numeroa: etxean (2), arroparekin (4), denborarik (13), umeei (18), etxeko (19). [1 puntu]

Hitza

Kasua

Numeroa

etxean (2)

arroparekin (4)

denborarik (13)

umeei (18)

etxeko (19)

Telelanerako aholkuak

1 Telelana enpresatik kanpo, normalean etxean, egiten den lana da; eta telekomunikazio-sareak erabiltzen dira lan

egiteko. Pandemiak telelana indartu du eta etxean eroso¹ lan egiten den arren, batzuek ez dakite nola egin.

Betiko ohiturekin segi. Lan egiteko unean betiko lan ohiturei eutsi, gustura lan egingo duzu eta. Leku eroso bat

aukeratu eta lan egin hor modu egokian jantzita, kalera atera beharko bazenu bezala, eta ez oherako arroparekin.

5 Ordutegia eta baldintzak. Lanorduak bete egin behar dira. Beraz, antolatu denbora. Zenbat denbora behar duzu?

Zein denbora-tarte lan konkretu batean aritzeko? Bakarrik, kontzentratuta, inorekin hitz egin gabe? Aukeratu

beste denbora-tarte bat mezuak erantzuteko, online-bilerak egiteko, talde-lana antolatzeko... Batzuek eskuko

telefonoko datu mugikorrak itzaltzen dituzte.

Finkatu² eguneko eta asteko helburuak: ikusi bete diren. Finkatu norberaren eta lantaldearen³ helburuak: zein

10 lan egin behar da gaur edo aste honetan? Idatzi paperean edo mugikorrean orain arte egin dena eta hemendik

aurrera egin behar dena. Bete behar diren helburuak finkatu eta orain arte bete behar zirenak ikusi ea bete diren.

Atsedena. Hartu atseden eta egin ariketa fisikoak, denbora guztian eserita egotea osasungarria ez delako.

Denborarik ez baduzu, edo umeak badituzu, egin luzatze-ariketak: 10 minutu, besterik ez. Hobeto sentituko zara.

Kontzentrazioa. Telelana lana da: ez galdu arreta. Etxean egon arren, ez da sukaldean aritzeko edo etxeko

15 erosketak egiteko denbora. Kontzentrazioa ezinbestekoa da. Zure betiko lantokian bezala.

Bukatzen jakin. Eguna edo lanaldia bukatu bada, bukatu da. Finkatu bukatzeko ordua. Bihar egin behar den lana,

ez egin gaur.

Eta umeak badaude etxean? Bereizi lan egiteko tokia eta umeekin egoteko tokia. Azaldu umeei, ahal den

neurrian, zergatik egiten ari zaren telelana. Eta zer den telelana, ze ondorio dituen etxeko martxan. Eta gogoratu:

20 umeak aspertzen badira, kaosa ez da urruti izango.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/03/13 (MOLDATUA)

(1) eroso: cómodo, cómodamente, confortable. (2) finkatu: fijar, establecer. (3) lantalde: grupo de trabajo.

A1.2. - Testuinguruan egokia den sinonimo bat eman: modu (4), kalera (4), atera (4), hitz egin (6), beste (7). [1 puntu]

a)

b)

c)

d)

e)

Telelanerako aholkuak

1 Telelana enpresatik kanpo, normalean etxean, egiten den lana da; eta telekomunikazio-sareak erabiltzen dira lan

egiteko. Pandemiak telelana indartu du eta etxean eroso¹ lan egiten den arren, batzuek ez dakite nola egin.

Betiko ohiturekin segi. Lan egiteko unean betiko lan ohiturei eutsi, gustura lan egingo duzu eta. Leku eroso bat

aukeratu eta lan egin hor modu egokian jantzita, kalera atera beharko bazenu bezala, eta ez oherako arroparekin.

5 Ordutegia eta baldintzak. Lanorduak bete egin behar dira. Beraz, antolatu denbora. Zenbat denbora behar duzu?

Zein denbora-tarte lan konkretu batean aritzeko? Bakarrik, kontzentratuta, inorekin hitz egin gabe? Aukeratu

beste denbora-tarte bat mezuak erantzuteko, online-bilerak egiteko, talde-lana antolatzeko... Batzuek eskuko

telefonoko datu mugikorrak itzaltzen dituzte.

Finkatu² eguneko eta asteko helburuak: ikusi bete diren. Finkatu norberaren eta lantaldearen³ helburuak: zein

10 lan egin behar da gaur edo aste honetan? Idatzi paperean edo mugikorrean orain arte egin dena eta hemendik

aurrera egin behar dena. Bete behar diren helburuak finkatu eta orain arte bete behar zirenak ikusi ea bete diren.

Atsedena. Hartu atseden eta egin ariketa fisikoak, denbora guztian eserita egotea osasungarria ez delako.

Denborarik ez baduzu, edo umeak badituzu, egin luzatze-ariketak: 10 minutu, besterik ez. Hobeto sentituko zara.

Kontzentrazioa. Telelana lana da: ez galdu arreta. Etxean egon arren, ez da sukaldean aritzeko edo etxeko

15 erosketak egiteko denbora. Kontzentrazioa ezinbestekoa da. Zure betiko lantokian bezala.

Bukatzen jakin. Eguna edo lanaldia bukatu bada, bukatu da. Finkatu bukatzeko ordua. Bihar egin behar den lana,

ez egin gaur.

Eta umeak badaude etxean? Bereizi lan egiteko tokia eta umeekin egoteko tokia. Azaldu umeei, ahal den

neurrian, zergatik egiten ari zaren telelana. Eta zer den telelana, ze ondorio dituen etxeko martxan. Eta gogoratu:

20 umeak aspertzen badira, kaosa ez da urruti izango.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/03/13 (MOLDATUA)

(1) eroso: cómodo, cómodamente, confortable. (2) finkatu: fijar, establecer. (3) lantalde: grupo de trabajo.

A1.3. - Berridatzi mendeko perpaus hauek [1 puntu]:

a)

«etxean eroso lan egiten den arren» (2):

(

ba-... ere)

b)

«gustura lan egingo duzu eta» (3):

(

-lako)

c)

«orain arte egin dena» (10):

(

-dakoa)

d)

«eserita egotea osasungarria ez delako» (12):

(

bait-...)

e)

«Etxean egon arren» (14):

(Nahiz eta

)

Telelanerako aholkuak

1 Telelana enpresatik kanpo, normalean etxean, egiten den lana da; eta telekomunikazio-sareak erabiltzen dira lan

egiteko. Pandemiak telelana indartu du eta etxean eroso¹ lan egiten den arren, batzuek ez dakite nola egin.

Betiko ohiturekin segi. Lan egiteko unean betiko lan ohiturei eutsi, gustura lan egingo duzu eta. Leku eroso bat

aukeratu eta lan egin hor modu egokian jantzita, kalera atera beharko bazenu bezala, eta ez oherako arroparekin.

5 Ordutegia eta baldintzak. Lanorduak bete egin behar dira. Beraz, antolatu denbora. Zenbat denbora behar duzu?

Zein denbora-tarte lan konkretu batean aritzeko? Bakarrik, kontzentratuta, inorekin hitz egin gabe? Aukeratu

beste denbora-tarte bat mezuak erantzuteko, online-bilerak egiteko, talde-lana antolatzeko... Batzuek eskuko

telefonoko datu mugikorrak itzaltzen dituzte.

Finkatu² eguneko eta asteko helburuak: ikusi bete diren. Finkatu norberaren eta lantaldearen³ helburuak: zein

10 lan egin behar da gaur edo aste honetan? Idatzi paperean edo mugikorrean orain arte egin dena eta hemendik

aurrera egin behar dena. Bete behar diren helburuak finkatu eta orain arte bete behar zirenak ikusi ea bete diren.

Atsedena. Hartu atseden eta egin ariketa fisikoak, denbora guztian eserita egotea osasungarria ez delako.

Denborarik ez baduzu, edo umeak badituzu, egin luzatze-ariketak: 10 minutu, besterik ez. Hobeto sentituko zara.

Kontzentrazioa. Telelana lana da: ez galdu arreta. Etxean egon arren, ez da sukaldean aritzeko edo etxeko

15 erosketak egiteko denbora. Kontzentrazioa ezinbestekoa da. Zure betiko lantokian bezala.

Bukatzen jakin. Eguna edo lanaldia bukatu bada, bukatu da. Finkatu bukatzeko ordua. Bihar egin behar den lana,

ez egin gaur.

Eta umeak badaude etxean? Bereizi lan egiteko tokia eta umeekin egoteko tokia. Azaldu umeei, ahal den

neurrian, zergatik egiten ari zaren telelana. Eta zer den telelana, ze ondorio dituen etxeko martxan. Eta gogoratu:

20 umeak aspertzen badira, kaosa ez da urruti izango.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/03/13 (MOLDATUA)

(1) eroso: cómodo, cómodamente, confortable. (2) finkatu: fijar, establecer. (3) lantalde: grupo de trabajo.

A2.1. Testuaren ulermena: Telelanaren helburuak finkatzeko zer jaso ahal den paperean edo mugikorrean? [1 puntu]

Telelanerako aholkuak

1 Telelana enpresatik kanpo, normalean etxean, egiten den lana da; eta telekomunikazio-sareak erabiltzen dira lan

egiteko. Pandemiak telelana indartu du eta etxean eroso¹ lan egiten den arren, batzuek ez dakite nola egin.

Betiko ohiturekin segi. Lan egiteko unean betiko lan ohiturei eutsi, gustura lan egingo duzu eta. Leku eroso bat

aukeratu eta lan egin hor modu egokian jantzita, kalera atera beharko bazenu bezala, eta ez oherako arroparekin.

5 Ordutegia eta baldintzak. Lanorduak bete egin behar dira. Beraz, antolatu denbora. Zenbat denbora behar duzu?

Zein denbora-tarte lan konkretu batean aritzeko? Bakarrik, kontzentratuta, inorekin hitz egin gabe? Aukeratu

beste denbora-tarte bat mezuak erantzuteko, online-bilerak egiteko, talde-lana antolatzeko... Batzuek eskuko

telefonoko datu mugikorrak itzaltzen dituzte.

Finkatu² eguneko eta asteko helburuak: ikusi bete diren. Finkatu norberaren eta lantaldearen³ helburuak: zein

10 lan egin behar da gaur edo aste honetan? Idatzi paperean edo mugikorrean orain arte egin dena eta hemendik

aurrera egin behar dena. Bete behar diren helburuak finkatu eta orain arte bete behar zirenak ikusi ea bete diren.

Atsedena. Hartu atseden eta egin ariketa fisikoak, denbora guztian eserita egotea osasungarria ez delako.

Denborarik ez baduzu, edo umeak badituzu, egin luzatze-ariketak: 10 minutu, besterik ez. Hobeto sentituko zara.

Kontzentrazioa. Telelana lana da: ez galdu arreta. Etxean egon arren, ez da sukaldean aritzeko edo etxeko

15 erosketak egiteko denbora. Kontzentrazioa ezinbestekoa da. Zure betiko lantokian bezala.

Bukatzen jakin. Eguna edo lanaldia bukatu bada, bukatu da. Finkatu bukatzeko ordua. Bihar egin behar den lana,

ez egin gaur.

Eta umeak badaude etxean? Bereizi lan egiteko tokia eta umeekin egoteko tokia. Azaldu umeei, ahal den

neurrian, zergatik egiten ari zaren telelana. Eta zer den telelana, ze ondorio dituen etxeko martxan. Eta gogoratu:

20 umeak aspertzen badira, kaosa ez da urruti izango.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/03/13 (MOLDATUA)

(1) eroso: cómodo, cómodamente, confortable. (2) finkatu: fijar, establecer. (3) lantalde: grupo de trabajo.

A2.2. Testuaren ulermena: Beti eserita egotea osasuntsua ez denez gero, zer egin behar da? [1 puntu]

Telelanerako aholkuak

1 Telelana enpresatik kanpo, normalean etxean, egiten den lana da; eta telekomunikazio-sareak erabiltzen dira lan

egiteko. Pandemiak telelana indartu du eta etxean eroso¹ lan egiten den arren, batzuek ez dakite nola egin.

Betiko ohiturekin segi. Lan egiteko unean betiko lan ohiturei eutsi, gustura lan egingo duzu eta. Leku eroso bat

aukeratu eta lan egin hor modu egokian jantzita, kalera atera beharko bazenu bezala, eta ez oherako arroparekin.

5 Ordutegia eta baldintzak. Lanorduak bete egin behar dira. Beraz, antolatu denbora. Zenbat denbora behar duzu?

Zein denbora-tarte lan konkretu batean aritzeko? Bakarrik, kontzentratuta, inorekin hitz egin gabe? Aukeratu

beste denbora-tarte bat mezuak erantzuteko, online-bilerak egiteko, talde-lana antolatzeko... Batzuek eskuko

telefonoko datu mugikorrak itzaltzen dituzte.

Finkatu² eguneko eta asteko helburuak: ikusi bete diren. Finkatu norberaren eta lantaldearen³ helburuak: zein

10 lan egin behar da gaur edo aste honetan? Idatzi paperean edo mugikorrean orain arte egin dena eta hemendik

aurrera egin behar dena. Bete behar diren helburuak finkatu eta orain arte bete behar zirenak ikusi ea bete diren.

Atsedena. Hartu atseden eta egin ariketa fisikoak, denbora guztian eserita egotea osasungarria ez delako.

Denborarik ez baduzu, edo umeak badituzu, egin luzatze-ariketak: 10 minutu, besterik ez. Hobeto sentituko zara.

Kontzentrazioa. Telelana lana da: ez galdu arreta. Etxean egon arren, ez da sukaldean aritzeko edo etxeko

15 erosketak egiteko denbora. Kontzentrazioa ezinbestekoa da. Zure betiko lantokian bezala.

Bukatzen jakin. Eguna edo lanaldia bukatu bada, bukatu da. Finkatu bukatzeko ordua. Bihar egin behar den lana,

ez egin gaur.

Eta umeak badaude etxean? Bereizi lan egiteko tokia eta umeekin egoteko tokia. Azaldu umeei, ahal den

neurrian, zergatik egiten ari zaren telelana. Eta zer den telelana, ze ondorio dituen etxeko martxan. Eta gogoratu:

20 umeak aspertzen badira, kaosa ez da urruti izango.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/03/13 (MOLDATUA)

(1) eroso: cómodo, cómodamente, confortable. (2) finkatu: fijar, establecer. (3) lantalde: grupo de trabajo.

A2.3. Testuaren ulermena: Etxean telelana egiten ari garenean, une egokia al da sukaldean aritzeko edo erosketak egiteko? Azaldu zure erantzuna. [1 puntu]

Telelanerako aholkuak

1 Telelana enpresatik kanpo, normalean etxean, egiten den lana da; eta telekomunikazio-sareak erabiltzen dira lan

egiteko. Pandemiak telelana indartu du eta etxean eroso¹ lan egiten den arren, batzuek ez dakite nola egin.

Betiko ohiturekin segi. Lan egiteko unean betiko lan ohiturei eutsi, gustura lan egingo duzu eta. Leku eroso bat

aukeratu eta lan egin hor modu egokian jantzita, kalera atera beharko bazenu bezala, eta ez oherako arroparekin.

5 Ordutegia eta baldintzak. Lanorduak bete egin behar dira. Beraz, antolatu denbora. Zenbat denbora behar duzu?

Zein denbora-tarte lan konkretu batean aritzeko? Bakarrik, kontzentratuta, inorekin hitz egin gabe? Aukeratu

beste denbora-tarte bat mezuak erantzuteko, online-bilerak egiteko, talde-lana antolatzeko... Batzuek eskuko

telefonoko datu mugikorrak itzaltzen dituzte.

Finkatu² eguneko eta asteko helburuak: ikusi bete diren. Finkatu norberaren eta lantaldearen³ helburuak: zein

10 lan egin behar da gaur edo aste honetan? Idatzi paperean edo mugikorrean orain arte egin dena eta hemendik

aurrera egin behar dena. Bete behar diren helburuak finkatu eta orain arte bete behar zirenak ikusi ea bete diren.

Atsedena. Hartu atseden eta egin ariketa fisikoak, denbora guztian eserita egotea osasungarria ez delako.

Denborarik ez baduzu, edo umeak badituzu, egin luzatze-ariketak: 10 minutu, besterik ez. Hobeto sentituko zara.

Kontzentrazioa. Telelana lana da: ez galdu arreta. Etxean egon arren, ez da sukaldean aritzeko edo etxeko

15 erosketak egiteko denbora. Kontzentrazioa ezinbestekoa da. Zure betiko lantokian bezala.

Bukatzen jakin. Eguna edo lanaldia bukatu bada, bukatu da. Finkatu bukatzeko ordua. Bihar egin behar den lana,

ez egin gaur.

Eta umeak badaude etxean? Bereizi lan egiteko tokia eta umeekin egoteko tokia. Azaldu umeei, ahal den

neurrian, zergatik egiten ari zaren telelana. Eta zer den telelana, ze ondorio dituen etxeko martxan. Eta gogoratu:

20 umeak aspertzen badira, kaosa ez da urruti izango.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/03/13 (MOLDATUA)

(1) eroso: cómodo, cómodamente, confortable. (2) finkatu: fijar, establecer. (3) lantalde: grupo de trabajo.

A3.1. Idatzi testuari edota gaiari buruz gutxienez 150 hitz. [4 puntu]

Urteko egunik zoriontsuena

1 Urteko egunik luzeena edo motzena aipatzen digutenean gaia ezaguna egiten zaigun arren, urteko egunik

zoriontsuena zein den galdetzen badigute, ez dakigu zer esan. Bada, itxuraz 1, ekainaren 20a da urteko egunik

zoriontsuena. Ondorio horretara iristeko oinarria zein den ikusiko dugu ondoko lerroetan.

Uda ate joka da ekainaren 20an, eta jende gehienarentzat hori pozgarria da, ezin da ukatu. Meteorologoek eta

5 psikologoek aztertu dute gaia, eta aditu hauek diotenez, ekainean zenbait faktore biltzen dira pertsona

baikorragoa eta zoriontsuagoa izateko. Pentsatzekoa da ez dela egun zehatz bat, baizik eta garaia dela

zorionekoa. Adituak, ordea, bat datoz Cardiff-eko unibertsitatean garatu den formula matematikoaren

emaitzarekin: horren arabera, ekainaren 20a da urteko egunik zoriontsuena.

Izena ere jarri diote egunari, Yellow day ("Egun horia"). Kolore horiak, hain zuzen, poza adierazten du herrialde

10 anglo-saxoietan, eta horrez gain, oso kolore bizia da. Horrelako izendapenen 2 atzean askotan helburu

komertzialak izaten dira, baina horiek alde batera utzita, ikus dezagun zein faktore aipatzen dituzten adituek:

Batetik, tenperatura aipatzen dute. Ekainaren erdialdean gure inguruan tenperatura epelak izaten dira, batez

beste 20-21 gradu zentigradukoak, eta oso tenperatura egokia da ibaira, itxasora edo basora joateko.

Era berean, argi-ordu asko izaten ditugu sasoi horretan, urteko egunik luzeenak ekainekoak baitira. Eguzkiaren

15 argiak aktibatu egiten gaitu, edo hobeto esanda, serotonina 3 sortzen laguntzen digu, eta hormona hori zoriontsu

izatearekin lotuta dago. Beraz, egun horietan gure umorea hobetu egiten da, animotsuago egoten gara, eta

orokorrean zoriontsuagoak izaten gara.

Lanari dagokionez, izango dira salbuespenak, baina askok udan oporrak izaten ditugu. Langileentzat eta

ikasleentzat oporrak ongi egindako lanaren saria da. Beraz, ekainean opor usainean ibiltzen gara: oporrak non

20 egingo ditugun pentsatzen, norekin joango garen... ilusioz, oporrak planifikatzen, pozik.

Oporrak iritsi bitartean, planak egiteko joera handiagoa ere izaten da ekainean. Hala, norberaren gustukoak diren

gauzak egiten denbora gehiago pasatzen dugu. Batzuetan gure aldetik egiten ditugu planak, baina lagunekin

egitea ere errazagoa izaten da, denbora libre gehiago izaten dugu eta.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/06/19 (MOLDATUA)

(1) itxuraz: por lo visto, según parece. (2) izendapen: denominación. (3) serotonina: hormona encargada de regular nuestro estado de ánimo.

B1.1. Eman hitz hauen kasua eta numeroa: egunik (1), lerroetan (3), meteorologoek (4), egunari (9), ikasleentzat (19). [1 puntu]

Hitza

Kasua

Numeroa

egunik (1)

lerroetan (3)

meteorologoek (4)

egunari (9)

ikasleentzat (19)

Urteko egunik zoriontsuena

1 Urteko egunik luzeena edo motzena aipatzen digutenean gaia ezaguna egiten zaigun arren, urteko egunik

zoriontsuena zein den galdetzen badigute, ez dakigu zer esan. Bada, itxuraz 1, ekainaren 20a da urteko egunik

zoriontsuena. Ondorio horretara iristeko oinarria zein den ikusiko dugu ondoko lerroetan.

Uda ate joka da ekainaren 20an, eta jende gehienarentzat hori pozgarria da, ezin da ukatu. Meteorologoek eta

5 psikologoek aztertu dute gaia, eta aditu hauek diotenez, ekainean zenbait faktore biltzen dira pertsona

baikorragoa eta zoriontsuagoa izateko. Pentsatzekoa da ez dela egun zehatz bat, baizik eta garaia dela

zorionekoa. Adituak, ordea, bat datoz Cardiff-eko unibertsitatean garatu den formula matematikoaren

emaitzarekin: horren arabera, ekainaren 20a da urteko egunik zoriontsuena.

Izena ere jarri diote egunari, Yellow day ("Egun horia"). Kolore horiak, hain zuzen, poza adierazten du herrialde

10 anglo-saxoietan, eta horrez gain, oso kolore bizia da. Horrelako izendapenen 2 atzean askotan helburu

komertzialak izaten dira, baina horiek alde batera utzita, ikus dezagun zein faktore aipatzen dituzten adituek:

Batetik, tenperatura aipatzen dute. Ekainaren erdialdean gure inguruan tenperatura epelak izaten dira, batez

beste 20-21 gradu zentigradukoak, eta oso tenperatura egokia da ibaira, itxasora edo basora joateko.

Era berean, argi-ordu asko izaten ditugu sasoi horretan, urteko egunik luzeenak ekainekoak baitira. Eguzkiaren

15 argiak aktibatu egiten gaitu, edo hobeto esanda, serotonina 3 sortzen laguntzen digu, eta hormona hori zoriontsu

izatearekin lotuta dago. Beraz, egun horietan gure umorea hobetu egiten da, animotsuago egoten gara, eta

orokorrean zoriontsuagoak izaten gara.

Lanari dagokionez, izango dira salbuespenak, baina askok udan oporrak izaten ditugu. Langileentzat eta

ikasleentzat oporrak ongi egindako lanaren saria da. Beraz, ekainean opor usainean ibiltzen gara: oporrak non

20 egingo ditugun pentsatzen, norekin joango garen... ilusioz, oporrak planifikatzen, pozik.

Oporrak iritsi bitartean, planak egiteko joera handiagoa ere izaten da ekainean. Hala, norberaren gustukoak diren

gauzak egiten denbora gehiago pasatzen dugu. Batzuetan gure aldetik egiten ditugu planak, baina lagunekin

egitea ere errazagoa izaten da, denbora libre gehiago izaten dugu eta.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/06/19 (MOLDATUA)

(1) itxuraz: por lo visto, según parece. (2) izendapen: denominación. (3) serotonina: hormona encargada de regular nuestro estado de ánimo.

B1.2. Testuingurua kontuan hartuz hitz hauen sinonimoa eman: esan (2), ibaira (13), basora (13), asko (14), lagunekin (22). [1 puntu]

a)

b)

c)

d)

e)

Urteko egunik zoriontsuena

1 Urteko egunik luzeena edo motzena aipatzen digutenean gaia ezaguna egiten zaigun arren, urteko egunik

zoriontsuena zein den galdetzen badigute, ez dakigu zer esan. Bada, itxuraz 1, ekainaren 20a da urteko egunik

zoriontsuena. Ondorio horretara iristeko oinarria zein den ikusiko dugu ondoko lerroetan.

Uda ate joka da ekainaren 20an, eta jende gehienarentzat hori pozgarria da, ezin da ukatu. Meteorologoek eta

5 psikologoek aztertu dute gaia, eta aditu hauek diotenez, ekainean zenbait faktore biltzen dira pertsona

baikorragoa eta zoriontsuagoa izateko. Pentsatzekoa da ez dela egun zehatz bat, baizik eta garaia dela

zorionekoa. Adituak, ordea, bat datoz Cardiff-eko unibertsitatean garatu den formula matematikoaren

emaitzarekin: horren arabera, ekainaren 20a da urteko egunik zoriontsuena.

Izena ere jarri diote egunari, Yellow day ("Egun horia"). Kolore horiak, hain zuzen, poza adierazten du herrialde

10 anglo-saxoietan, eta horrez gain, oso kolore bizia da. Horrelako izendapenen 2 atzean askotan helburu

komertzialak izaten dira, baina horiek alde batera utzita, ikus dezagun zein faktore aipatzen dituzten adituek:

Batetik, tenperatura aipatzen dute. Ekainaren erdialdean gure inguruan tenperatura epelak izaten dira, batez

beste 20-21 gradu zentigradukoak, eta oso tenperatura egokia da ibaira, itxasora edo basora joateko.

Era berean, argi-ordu asko izaten ditugu sasoi horretan, urteko egunik luzeenak ekainekoak baitira. Eguzkiaren

15 argiak aktibatu egiten gaitu, edo hobeto esanda, serotonina 3 sortzen laguntzen digu, eta hormona hori zoriontsu

izatearekin lotuta dago. Beraz, egun horietan gure umorea hobetu egiten da, animotsuago egoten gara, eta

orokorrean zoriontsuagoak izaten gara.

Lanari dagokionez, izango dira salbuespenak, baina askok udan oporrak izaten ditugu. Langileentzat eta

ikasleentzat oporrak ongi egindako lanaren saria da. Beraz, ekainean opor usainean ibiltzen gara: oporrak non

20 egingo ditugun pentsatzen, norekin joango garen... ilusioz, oporrak planifikatzen, pozik.

Oporrak iritsi bitartean, planak egiteko joera handiagoa ere izaten da ekainean. Hala, norberaren gustukoak diren

gauzak egiten denbora gehiago pasatzen dugu. Batzuetan gure aldetik egiten ditugu planak, baina lagunekin

egitea ere errazagoa izaten da, denbora libre gehiago izaten dugu eta.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/06/19 (MOLDATUA)

(1) itxuraz: por lo visto, según parece. (2) izendapen: denominación. (3) serotonina: hormona encargada de regular nuestro estado de ánimo.

B1.3. Berridatzi esaldi hauek: [1 puntu]

a)

"gaia ezaguna egiten zaigun arren" (1)

Nahiz eta

b)

"unibertsitatean garatu den formula" (7)

-tako

c)

"egunik luzeenak ekainekoak baitira" (14)

-(e)lako

d)

"ongi egindako lanaren saria da" (19)

-iko

e)

"denbora libre gehiago izaten dugu eta" (23)

bait-...

Urteko egunik zoriontsuena

1 Urteko egunik luzeena edo motzena aipatzen digutenean gaia ezaguna egiten zaigun arren, urteko egunik

zoriontsuena zein den galdetzen badigute, ez dakigu zer esan. Bada, itxuraz 1, ekainaren 20a da urteko egunik

zoriontsuena. Ondorio horretara iristeko oinarria zein den ikusiko dugu ondoko lerroetan.

Uda ate joka da ekainaren 20an, eta jende gehienarentzat hori pozgarria da, ezin da ukatu. Meteorologoek eta

5 psikologoek aztertu dute gaia, eta aditu hauek diotenez, ekainean zenbait faktore biltzen dira pertsona

baikorragoa eta zoriontsuagoa izateko. Pentsatzekoa da ez dela egun zehatz bat, baizik eta garaia dela

zorionekoa. Adituak, ordea, bat datoz Cardiff-eko unibertsitatean garatu den formula matematikoaren

emaitzarekin: horren arabera, ekainaren 20a da urteko egunik zoriontsuena.

Izena ere jarri diote egunari, Yellow day ("Egun horia"). Kolore horiak, hain zuzen, poza adierazten du herrialde

10 anglo-saxoietan, eta horrez gain, oso kolore bizia da. Horrelako izendapenen 2 atzean askotan helburu

komertzialak izaten dira, baina horiek alde batera utzita, ikus dezagun zein faktore aipatzen dituzten adituek:

Batetik, tenperatura aipatzen dute. Ekainaren erdialdean gure inguruan tenperatura epelak izaten dira, batez

beste 20-21 gradu zentigradukoak, eta oso tenperatura egokia da ibaira, itxasora edo basora joateko.

Era berean, argi-ordu asko izaten ditugu sasoi horretan, urteko egunik luzeenak ekainekoak baitira. Eguzkiaren

15 argiak aktibatu egiten gaitu, edo hobeto esanda, serotonina 3 sortzen laguntzen digu, eta hormona hori zoriontsu

izatearekin lotuta dago. Beraz, egun horietan gure umorea hobetu egiten da, animotsuago egoten gara, eta

orokorrean zoriontsuagoak izaten gara.

Lanari dagokionez, izango dira salbuespenak, baina askok udan oporrak izaten ditugu. Langileentzat eta

ikasleentzat oporrak ongi egindako lanaren saria da. Beraz, ekainean opor usainean ibiltzen gara: oporrak non

20 egingo ditugun pentsatzen, norekin joango garen... ilusioz, oporrak planifikatzen, pozik.

Oporrak iritsi bitartean, planak egiteko joera handiagoa ere izaten da ekainean. Hala, norberaren gustukoak diren

gauzak egiten denbora gehiago pasatzen dugu. Batzuetan gure aldetik egiten ditugu planak, baina lagunekin

egitea ere errazagoa izaten da, denbora libre gehiago izaten dugu eta.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/06/19 (MOLDATUA)

(1) itxuraz: por lo visto, según parece. (2) izendapen: denominación. (3) serotonina: hormona encargada de regular nuestro estado de ánimo.

B2.1. Testuaren ulermena: Formula matematiko baten arabera, ekainaren 20a da urteko egunik zoriontsuena. Non garatu da formula matematiko hori? [1 puntu]

Urteko egunik zoriontsuena

1 Urteko egunik luzeena edo motzena aipatzen digutenean gaia ezaguna egiten zaigun arren, urteko egunik

zoriontsuena zein den galdetzen badigute, ez dakigu zer esan. Bada, itxuraz 1, ekainaren 20a da urteko egunik

zoriontsuena. Ondorio horretara iristeko oinarria zein den ikusiko dugu ondoko lerroetan.

Uda ate joka da ekainaren 20an, eta jende gehienarentzat hori pozgarria da, ezin da ukatu. Meteorologoek eta

5 psikologoek aztertu dute gaia, eta aditu hauek diotenez, ekainean zenbait faktore biltzen dira pertsona

baikorragoa eta zoriontsuagoa izateko. Pentsatzekoa da ez dela egun zehatz bat, baizik eta garaia dela

zorionekoa. Adituak, ordea, bat datoz Cardiff-eko unibertsitatean garatu den formula matematikoaren

emaitzarekin: horren arabera, ekainaren 20a da urteko egunik zoriontsuena.

Izena ere jarri diote egunari, Yellow day ("Egun horia"). Kolore horiak, hain zuzen, poza adierazten du herrialde

10 anglo-saxoietan, eta horrez gain, oso kolore bizia da. Horrelako izendapenen 2 atzean askotan helburu

komertzialak izaten dira, baina horiek alde batera utzita, ikus dezagun zein faktore aipatzen dituzten adituek:

Batetik, tenperatura aipatzen dute. Ekainaren erdialdean gure inguruan tenperatura epelak izaten dira, batez

beste 20-21 gradu zentigradukoak, eta oso tenperatura egokia da ibaira, itxasora edo basora joateko.

Era berean, argi-ordu asko izaten ditugu sasoi horretan, urteko egunik luzeenak ekainekoak baitira. Eguzkiaren

15 argiak aktibatu egiten gaitu, edo hobeto esanda, serotonina 3 sortzen laguntzen digu, eta hormona hori zoriontsu

izatearekin lotuta dago. Beraz, egun horietan gure umorea hobetu egiten da, animotsuago egoten gara, eta

orokorrean zoriontsuagoak izaten gara.

Lanari dagokionez, izango dira salbuespenak, baina askok udan oporrak izaten ditugu. Langileentzat eta

ikasleentzat oporrak ongi egindako lanaren saria da. Beraz, ekainean opor usainean ibiltzen gara: oporrak non

20 egingo ditugun pentsatzen, norekin joango garen... ilusioz, oporrak planifikatzen, pozik.

Oporrak iritsi bitartean, planak egiteko joera handiagoa ere izaten da ekainean. Hala, norberaren gustukoak diren

gauzak egiten denbora gehiago pasatzen dugu. Batzuetan gure aldetik egiten ditugu planak, baina lagunekin

egitea ere errazagoa izaten da, denbora libre gehiago izaten dugu eta.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/06/19 (MOLDATUA)

(1) itxuraz: por lo visto, según parece. (2) izendapen: denominación. (3) serotonina: hormona encargada de regular nuestro estado de ánimo.

B2.2.

Testuaren ulermena: Zergatik esaten diote «Egun horia» ekainaren 20ari? (1 puntu)

Urteko egunik zoriontsuena

1 Urteko egunik luzeena edo motzena aipatzen digutenean gaia ezaguna egiten zaigun arren, urteko egunik

zoriontsuena zein den galdetzen badigute, ez dakigu zer esan. Bada, itxuraz 1, ekainaren 20a da urteko egunik

zoriontsuena. Ondorio horretara iristeko oinarria zein den ikusiko dugu ondoko lerroetan.

Uda ate joka da ekainaren 20an, eta jende gehienarentzat hori pozgarria da, ezin da ukatu. Meteorologoek eta

5 psikologoek aztertu dute gaia, eta aditu hauek diotenez, ekainean zenbait faktore biltzen dira pertsona

baikorragoa eta zoriontsuagoa izateko. Pentsatzekoa da ez dela egun zehatz bat, baizik eta garaia dela

zorionekoa. Adituak, ordea, bat datoz Cardiff-eko unibertsitatean garatu den formula matematikoaren

emaitzarekin: horren arabera, ekainaren 20a da urteko egunik zoriontsuena.

Izena ere jarri diote egunari, Yellow day ("Egun horia"). Kolore horiak, hain zuzen, poza adierazten du herrialde

10 anglo-saxoietan, eta horrez gain, oso kolore bizia da. Horrelako izendapenen 2 atzean askotan helburu

komertzialak izaten dira, baina horiek alde batera utzita, ikus dezagun zein faktore aipatzen dituzten adituek:

Batetik, tenperatura aipatzen dute. Ekainaren erdialdean gure inguruan tenperatura epelak izaten dira, batez

beste 20-21 gradu zentigradukoak, eta oso tenperatura egokia da ibaira, itxasora edo basora joateko.

Era berean, argi-ordu asko izaten ditugu sasoi horretan, urteko egunik luzeenak ekainekoak baitira. Eguzkiaren

15 argiak aktibatu egiten gaitu, edo hobeto esanda, serotonina 3 sortzen laguntzen digu, eta hormona hori zoriontsu

izatearekin lotuta dago. Beraz, egun horietan gure umorea hobetu egiten da, animotsuago egoten gara, eta

orokorrean zoriontsuagoak izaten gara.

Lanari dagokionez, izango dira salbuespenak, baina askok udan oporrak izaten ditugu. Langileentzat eta

ikasleentzat oporrak ongi egindako lanaren saria da. Beraz, ekainean opor usainean ibiltzen gara: oporrak non

20 egingo ditugun pentsatzen, norekin joango garen... ilusioz, oporrak planifikatzen, pozik.

Oporrak iritsi bitartean, planak egiteko joera handiagoa ere izaten da ekainean. Hala, norberaren gustukoak diren

gauzak egiten denbora gehiago pasatzen dugu. Batzuetan gure aldetik egiten ditugu planak, baina lagunekin

egitea ere errazagoa izaten da, denbora libre gehiago izaten dugu eta.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/06/19 (MOLDATUA)

(1) itxuraz: por lo visto, según parece. (2) izendapen: denominación. (3) serotonina: hormona encargada de regular nuestro estado de ánimo.

B2.3.

Testuaren ulermena: Eguzkiaren argiak serotonina sortzen laguntzen digu. Zerekin dago lotuta serotonina? (1 puntu)

Urteko egunik zoriontsuena

1 Urteko egunik luzeena edo motzena aipatzen digutenean gaia ezaguna egiten zaigun arren, urteko egunik

zoriontsuena zein den galdetzen badigute, ez dakigu zer esan. Bada, itxuraz 1, ekainaren 20a da urteko egunik

zoriontsuena. Ondorio horretara iristeko oinarria zein den ikusiko dugu ondoko lerroetan.

Uda ate joka da ekainaren 20an, eta jende gehienarentzat hori pozgarria da, ezin da ukatu. Meteorologoek eta

5 psikologoek aztertu dute gaia, eta aditu hauek diotenez, ekainean zenbait faktore biltzen dira pertsona

baikorragoa eta zoriontsuagoa izateko. Pentsatzekoa da ez dela egun zehatz bat, baizik eta garaia dela

zorionekoa. Adituak, ordea, bat datoz Cardiff-eko unibertsitatean garatu den formula matematikoaren

emaitzarekin: horren arabera, ekainaren 20a da urteko egunik zoriontsuena.

Izena ere jarri diote egunari, Yellow day ("Egun horia"). Kolore horiak, hain zuzen, poza adierazten du herrialde

10 anglo-saxoietan, eta horrez gain, oso kolore bizia da. Horrelako izendapenen 2 atzean askotan helburu

komertzialak izaten dira, baina horiek alde batera utzita, ikus dezagun zein faktore aipatzen dituzten adituek:

Batetik, tenperatura aipatzen dute. Ekainaren erdialdean gure inguruan tenperatura epelak izaten dira, batez

beste 20-21 gradu zentigradukoak, eta oso tenperatura egokia da ibaira, itxasora edo basora joateko.

Era berean, argi-ordu asko izaten ditugu sasoi horretan, urteko egunik luzeenak ekainekoak baitira. Eguzkiaren

15 argiak aktibatu egiten gaitu, edo hobeto esanda, serotonina 3 sortzen laguntzen digu, eta hormona hori zoriontsu

izatearekin lotuta dago. Beraz, egun horietan gure umorea hobetu egiten da, animotsuago egoten gara, eta

orokorrean zoriontsuagoak izaten gara.

Lanari dagokionez, izango dira salbuespenak, baina askok udan oporrak izaten ditugu. Langileentzat eta

ikasleentzat oporrak ongi egindako lanaren saria da. Beraz, ekainean opor usainean ibiltzen gara: oporrak non

20 egingo ditugun pentsatzen, norekin joango garen... ilusioz, oporrak planifikatzen, pozik.

Oporrak iritsi bitartean, planak egiteko joera handiagoa ere izaten da ekainean. Hala, norberaren gustukoak diren

gauzak egiten denbora gehiago pasatzen dugu. Batzuetan gure aldetik egiten ditugu planak, baina lagunekin

egitea ere errazagoa izaten da, denbora libre gehiago izaten dugu eta.

HABE Ikasbil aldizkari digitala, 2020/06/19 (MOLDATUA)

(1) itxuraz: por lo visto, según parece. (2) izendapen: denominación. (3) serotonina: hormona encargada de regular nuestro estado de ánimo.

B3. ATALA

GALDERA 1 AUKERATU BI HAUEN ARTEAN: A3.1 eta B3.1

B3.1.

Idatzi testuari edota gaiari buruz gutxienez 150 hitz. (4 puntu)