Aufgabe HT 3 - Teilaufgabe 2 · Abitur NRW Niederländisch GK · Haupttermin · neu einsetzend 2022

Situatie

Je bent door Fridays for future Amsterdam uitgenodigd voor de internationale workshop “Tussen niets doen en activisme”, bedoeld voor jongeren die zich actief inzetten voor het klimaat. Er staan nog niet voor alle gastsprekers namen vast, dus de deelnemers mogen zelf een gastspreker voorstellen. Ella Hollander is een van de kandidaten. Je kent een tekst van haar (M 1) en belangrijke achtergrondinformatie (M 2) en gebruikt dit materiaal voor een commentaar.

Informatie over de auteur en de tekst

Ella Hollander is manager bij Vattenfall, een grote Europese energieleverancier.

M 1: Ella Hollander: Positief klimaatnieuws delen is belangrijk. Klimaatverandering: Kun jij er wat aan doen?

Felle bosbranden in Australië, hevig noodweer in andere delen van de wereld, uitzonderlijk

grote dooi van de ijskap in Groenland – de gevolgen van de klimaatcrisis worden ook dit

jaar volop in de media belicht. In verreweg de meeste gevallen gaat het om uitermate

zorgwekkend nieuws. Je zou er bijna moedeloos van raken. En dat lijkt ook te gebeuren: er

5 heerst een groot gevoel van gelatenheid. Volgens de Amerikaanse klimaatpsycholoog

Renee Lertzman moeten we dat niet zien als een gebrek aan betrokkenheid, maar als een

afweermechanisme. In haar betoog The Myth of Apathy, zegt zij: “Wat als het probleem niet

is dat we er te weinig, maar juist te veel om geven?” Zij verwijst naar de psychoanalyse, die

leert dat apathie een strategie kan zijn: door emotioneel afstand te nemen, maken we een

10 probleem dat we als overweldigend ervaren minder bedreigend. Onze gevoelens van angst

en machteloosheid manifesteren zich dan als gebrek aan actie.

Het is een onderwerp dat tot nu toe weinig aandacht heeft gekregen in de discussie over

klimaatverandering – net zo min als hoe je je kunt wapenen tegen apathie en machteloosheid.

Vattenfall liet er daarom onderzoek naar doen in december 2019 en aanvullend afgelopen

15 juni 1, in alle zeven Europese landen waarin de energieproducent actief is. [...]

In het kader van de eerste Vattenfall studie werd onderzocht hoe er gedurende 2019 over

klimaatverandering was bericht in de media in de zeven landen. Daaruit bleek dat maar

liefst 61% van de totale berichtgeving negatief van toon was. De positieve berichten over

klimaatverandering daarentegen – bijvoorbeeld over initiatieven om klimaatverandering te

20 beperken of klimaatbeleid te bevorderen – waren duidelijk in de minderheid en bedroegen

slechts 37% van het totaal. Ook haalden zij in tegenstelling tot het negatieve nieuws veelal

niet de (inter) nationale media: positief nieuws bleef beperkt tot lokale media of vakpers. [...]

Juist die focus op negatieve berichtgeving kan leiden tot een gevoel van machteloosheid.

Lertzman, die voor het Vattenfall-onderzoek geraadpleegd werd, ziet daarin dan ook

25 aanknopingspunten om de ‘apathie’ tegen te gaan. “Door de juiste manieren te vinden om

mensen zowel te informeren als te inspireren, en om hen aan te moedigen tot actie in plaats

van verlamming in de hand te werken.” Zij benadrukt de toegevoegde waarde van een

evenwichtig gesprek over klimaatverandering, waarin er ook aandacht is voor positief nieuws

en succesvolle acties van anderen. Het onderzoek lijkt dat te bevestigen: respondenten die

30 meer positieve berichten hadden gezien, bleken eerder geneigd om zelf actie te ondernemen.

Dit is een belangrijk inzicht. Als je je bewust bent van het effect van negatieve berichten, kun

je je immers ertegen wapenen en de apathie doorbreken. Door niet alleen negatieve maar

vooral ook positieve berichten te delen via social media, bijvoorbeeld, over wat er al wél

lukt in de strijd tegen klimaatverandering. Of door jezelf er regelmatig aan te herinneren dat

35 je als individu zeker niet machteloos bent. Met de keuzes die je maakt in het dagelijks leven

kun je immers een belangrijke bijdrage leveren aan het beperken van de gevolgen van

klimaatverandering.

1 bedoeld is juni 2020

bron: Hollander, Ella: Positief klimaatnieuws delen is belangrijk. Klimaatverandering: kun jij er wat aan doen? NRC Handelsblad, 14 september 2020 ( NRC Handelsblad: Nederlands dagblad)

Informatie over het diagram

In januari 2021 werd in opdracht van Milieudefensie – een Nederlandse milieuorganisatie – een landelijk representatief onderzoek uitgevoerd onder 2336 Nederlanders van 18 jaar en ouder naar het belang van klimaatbeleid voor de stemkeuze bij de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2021. Dit onderzoek werd doorgevoerd door I&O Research. Het volgende diagram is deel van dit onderzoek.

M 2: Rapport: Klimaat en het nieuwe kabinet

In hoeverre maakt u zich zorgen over de uitstoot van broeikasgassen (onder andere CO 2), de klimaatverandering en de effecten daarvan voor het milieu? (grafiek ingekort)

bron: I&O Research en Milieudefensie: Rapport. Klimaat en het nieuwe kabinet. Amsterdam, januari 2021, p. 8

Opdracht: Schrijf aan de hand van M 1 en M 2 de tekst van een commentaar.

• Preciseer aan de hand van de belangrijkste uitkomst van het onderzoek in M 2 het gevoel van gelatenheid dat in de tekst (M 1) wordt beschreven. Besteed daarbij ook aandacht aan de structuur en de stijl van Hollanders tekst (M 1). (18 Punkte)