Aufgabe HT 3 - Klausurteil A - Deelopdracht 2 · Abitur NRW Niederländisch GK · Haupttermin · neu einsetzend 2021

Situatie

“Vliegschaamte” is uitgeroepen tot woord van het jaar 2019, omdat steeds meer klimaatbewuste Nederlanders zich onprettig voelen als ze vliegen. De organisatie Stichting Milieu Centraal wil op internet passende cartoons tonen die dit verschijnsel toelichten en laat jongeren tijdens een videoconferentie een keuze maken. Voor deze online bijeenkomst moet je beoordelen hoe geschikt een cartoon (M 2) is. Op de website van de milieuorganisatie vind je aanvullende informatie over vliegschaamte (M 1).

Informatie over auteur en de tekst

Martine Vonk (*1974, †2019) was schrijfster en milieukundige en schreef over duurzaamheid.

M 1: Martine Vonk: Nieuwe woorden: vliegschaamte en treintrots

De bijdrage van de luchtvaart aan de totale CO 2 -uitstoot in Nederland ligt op 6,5 procent.

Omdat het aantal reizigers naar verwachting fors blijft groeien, zal deze bijdrage flink

toenemen.

[...]

5 Elektrisch vliegen lijkt het toverwoord. De ontwikkeling van goede en vooral lichte accu’s

vraagt echter nog veel tijd. Bovendien blijft een nu nieuw opgeleverd vliegtuig de komende

25 jaar vliegen. Zo kan het dus gebeuren dat in vrijwel alle sectoren de uitstoot van

broeikasgassen afneemt, maar die van het vliegverkeer toeneemt.

Dit roept weinig protest op, omdat de meeste mensen maar wat graag gebruik maken van de

10 goedkope vluchten. Maar we zullen het onder ogen moeten zien: de enige manier om de

uitstoot terug te dringen, is simpelweg minder vliegen.

Vaak zoeken mensen naar argumenten om hun vlieggedrag goed te praten. Denk aan: „Ik

ga op de fiets naar mijn werk, dus ik mag in de zomer wel een lange vliegreis maken.” Of:

„Ik eet nog maar drie keer per week vlees, dus kan ik best vliegen.” Als mensen echt

15 zouden uitrekenen hoeveel CO 2 -uitstoot hun vliegreis tot gevolg heeft, zouden ze zien dat

ze, om een vliegreis naar Azië te kunnen compenseren, vijf jaar vegetarisch moeten eten.

[...]

Ik snap heel goed dat mensen reizen voor het avontuur en nieuwe culturen willen leren

kennen. De vraag is alleen of dat altijd ver weg moet en zo vaak. Avontuur zit in het zelf

20 ontdekken en dat kan ook dichterbij. Het lijkt soms wel alsof we tegen elkaar opbieden.

Wie gaat het verst met vakantie? En wie heeft de meest exotische bestemming uitgekozen?

Het is belangrijk dat we ons bewust zijn van de impact van een vliegreis en dat we de

consequenties voor het klimaat serieus afwegen tegen het doel van de reis. Je hoeft niet met

je vriendinnen naar Barcelona. Een weekendje Haarlem of Nijmegen is ook heel leuk.

25 Het gemak waarmee we nu in het vliegtuig stappen, laat een gebrek aan verantwoordelijkheid

zien. Gelukkig lijkt het besef dat vliegen schadelijk is voor het milieu toe te nemen. Sinds

een jaar kennen we daarvoor het woord “vliegschaamte”. Als vliegschaamte leidt tot een

betere afweging van de milieu-impact bij de keuze van de reisbestemming, lijkt me dat heel

goed. Soms rechtvaardigt het doel van de reis het vliegen, maar even zo vaak zal de

30 uitkomst zijn dat de impact van de vliegreis te groot is. Dan is het zoeken naar een andere

bestemming of naar een andere manier van reizen.

Steeds meer mensen ontdekken de trein, die zeker voor Europese vakantiebestemmingen

een goed alternatief is. Ook daar is dit jaar trouwens een nieuw woord voor uitgevonden:

“treintrots”.

35 Vliegschaamte is prima als die leidt tot meer bezinning en minder vliegreizen. Vliegen is

echt niet altijd fout, maar de vanzelfsprekendheid waarmee we nu vliegen, is niet meer te

verantwoorden.

bron: Vonk, Martine: Nieuwe woorden: vliegschaamte en treintrots. Reformatorisch Dagblad, 19 juli 2019 ( Reformatorisch Dagblad: landelijke, christelijke krant)

Im Original enthaltene fehlerhafte Schreibungen wurden korrigiert.

Informatie over de cartoon

De cartoon verscheen online in de tijdschrift De Psycholoog. Arend van Dam maakt “politieke tekeningen” over nationale en wereld-politiek, milieu of samenleving.

M 2: Arend van Dam: Vliegangst en vliegschaamte

bron: Van Dam, Arend: Vliegangst en vliegschaamte. De Psycholoog, 06 september 2019 ( De Psycholoog: vakblad voor psychologen)

Opdracht: Schrijf aan de hand van M 1 en M 2 een tekst voor een spreekbeurt die tijdens de videoconferentie wordt gehouden.

Vergelijk wat M 1 en M 2 over het verschijnsel vliegschaamte duidelijk willen maken. Besteed daarbij aandacht aan de structuur van de tekst en aan de visuele opzet van de cartoon. [18 Punkte]