Examen de Lengua Vasca y Literatura II PAU País Vasco 2024 · Ordinaria

TXAKURREKIN

Txakurzale naiz, baina ez etxean edukizale. Neure denboran, harreman kontraesankorrak izan ditut txakurrekin. Umetan, herrian, kalea partekatzen genuen haiekin. Harria lurretik hartzeko keinua egin, eta ihes egiten zuten. Elkarren kodeak ongi genekizkien. Txakur ezezagunekin, kontuz, zertarako zeuden antzeman arte. Katekoak amorrarazten ere ibiltzen ginen. Behin, batek katea eten eta bi letaginak sartu zizkion izterrean Inaziori; ez zion ezer gehiago egin. Mutila zuri-zuri geratu zen, kordea galtzeko zorian. Besteok ere zuri-zuri. Txakurra, bere txokora. Broma gutxi harekin.

Gero, nerabezaroan eta unibertsitate garaian txakurrekiko kontaktua galdu, eta txakurren ukitua hozkia ematen hasi zitzaidan. Berdin zen txakur txiki zein handi. Ondoan esertzen bazitzaidan edo hanka miazkatzen bazidan, hozkia, izerdi hotza ateratzeraino. Harik eta, familia osatu, eta etxean bat hartu genuen arte. Menditik jaitsi zen gaixoa, norbaitek abandonatuta. Gure umeek, ikusi orduko, jana eskaini, ukitu, mimoak egin, eta, zer egingo zuen ba txakurrak, gurekin geratu. Neuk proposatu nuen izena: Papik; Anthony Quinn protagonista zen eskimalen film batean entzuna nuen izen hori, eta umeei gustatu. Halaxe bizi izan zen gurekin txakurtxoa. Jostalaria eta akrobata ere bazen: gure semeak parapetoak jartzen zizkion, ea noraino egiten zuen jauzi, eta probatu egiten zuen ea nola irteten zen ataka estuetatik. Niri, berriz, gaur ukitu, bihar eutsi, hozkia joan egin zitzaidan, eta, harekin batera, beste edonoren txakurrekikoa ere bai.

Ausarta zen gure Papik. Ausartegia. Bera baino askoz handiagoak ziren txakurrak uxatzen zituen. Harik eta batek aurre egin zion arte.

Txakurrekin eta katuekin gizakiok gure senezko mundu emozionala ateratzen omen dugu; berdin zaldiekin, izurdeekin eta beste animalia motekin. Baita gure patologiak ere, ordea. Txakurrak eta katuak terapeutikoak dira, konpainia egiten digute. Gure izaeraren alde ezkutu asko azaleratzen dizkigute, eta ez guztiak onak. Umeek ere halaxe egiten digute. Etxerako hezitako animaliak beren mundutik atera egin ditugu, nolabait humanizatu, desnaturalizatu. Hor ere neurriak eta neurriak daude, noski. Bada jendea txakurrak pertsonak baino gehiago maite dituena; ba, espeziez aldatu beharko luke; errobotizatuz goazenez gero, laster izango dugu aukera itxuraldatzeko. Batzuen zaunkak entzunda, bidean goaz inondik ere.

Egokiera izanez gero, espeziez aldatzeko tentazioari eusten kosta egingo litzaidake neuri ere; aukeran, txakur baino nahiago txori.

Juan Kruz Igerabide

(Ura saltoka. Alberdania. Moldatua)

A.1.1. ULERMENA (2 puntu)

Aukeratu erantzun egokiena. Aski da erantzun-orrian zenbakia eta letra jartzea.

A.1.2. ULERMENA (2 puntu)

TXAKURREKIN

Txakurzale naiz, baina ez etxean edukizale. Neure denboran, harreman kontraesankorrak izan ditut txakurrekin. Umetan, herrian, kalea partekatzen genuen haiekin. Harria lurretik hartzeko keinua egin, eta ihes egiten zuten. Elkarren kodeak ongi genekizkien. Txakur ezezagunekin, kontuz, zertarako zeuden antzeman arte. Katekoak amorrarazten ere ibiltzen ginen. Behin, batek katea eten eta bi letaginak sartu zizkion izterrean Inaziori; ez zion ezer gehiago egin. Mutila zuri-zuri geratu zen, kordea galtzeko zorian. Besteok ere zuri-zuri. Txakurra, bere txokora. Broma gutxi harekin.

Gero, nerabezaroan eta unibertsitate garaian txakurrekiko kontaktua galdu, eta txakurren ukitua hozkia ematen hasi zitzaidan. Berdin zen txakur txiki zein handi. Ondoan esertzen bazitzaidan edo hanka miazkatzen bazidan, hozkia, izerdi hotza ateratzeraino. Harik eta, familia osatu, eta etxean bat hartu genuen arte. Menditik jaitsi zen gaixoa, norbaitek abandonatuta. Gure umeek, ikusi orduko, jana eskaini, ukitu, mimoak egin, eta, zer egingo zuen ba txakurrak, gurekin geratu. Neuk proposatu nuen izena: Papik; Anthony Quinn protagonista zen eskimalen film batean entzuna nuen izen hori, eta umeei gustatu. Halaxe bizi izan zen gurekin txakurtxoa. Jostalaria eta akrobata ere bazen: gure semeak parapetoak jartzen zizkion, ea noraino egiten zuen jauzi, eta probatu egiten zuen ea nola irteten zen ataka estuetatik. Niri, berriz, gaur ukitu, bihar eutsi, hozkia joan egin zitzaidan, eta, harekin batera, beste edonoren txakurrekikoa ere bai.

Ausarta zen gure Papik. Ausartegia. Bera baino askoz handiagoak ziren txakurrak uxatzen zituen. Harik eta batek aurre egin zion arte.

Txakurrekin eta katuekin gizakiok gure senezko mundu emozionala ateratzen omen dugu; berdin zaldiekin, izurdeekin eta beste animalia motekin. Baita gure patologiak ere, ordea. Txakurrak eta katuak terapeutikoak dira, konpainia egiten digute. Gure izaeraren alde ezkutu asko azaleratzen dizkigute, eta ez guztiak onak. Umeek ere halaxe egiten digute. Etxerako hezitako animaliak beren mundutik atera egin ditugu, nolabait humanizatu, desnaturalizatu. Hor ere neurriak eta neurriak daude, noski. Bada jendea txakurrak pertsonak baino gehiago maite dituena; ba, espeziez aldatu beharko luke; errobotizatuz goazenez gero, laster izango dugu aukera itxuraldatzeko. Batzuen zaunkak entzunda, bidean goaz inondik ere.

Egokiera izanez gero, espeziez aldatzeko tentazioari eusten kosta egingo litzaidake neuri ere; aukeran, txakur baino nahiago txori.

Juan Kruz Igerabide

(Ura saltoka. Alberdania. Moldatua)

Erantzun, zeure hitzak erabiliz, galdera hauei:

1.

Umetan zer egiten zuen idazleak txakurrekin?

2.

Nerabezaroan, zer arazo zeukan idazleak txakurrekin eta nola eragiten zion?

3.

Nongo edo noren txakurra hartu zuten etxerako idazlearen familian?

4.

Idazlearen ustez, zergatik da ona gizakiontzat animaliekiko kontaktua?

5.

Zergatik dio idazleak errobotizatuz eta espeziez aldatuz goazela gizakiok?

A.2.1. GAIA ETA IDEIAK (2 puntu)

TXAKURREKIN

Txakurzale naiz, baina ez etxean edukizale. Neure denboran, harreman kontraesankorrak izan ditut txakurrekin. Umetan, herrian, kalea partekatzen genuen haiekin. Harria lurretik hartzeko keinua egin, eta ihes egiten zuten. Elkarren kodeak ongi genekizkien. Txakur ezezagunekin, kontuz, zertarako zeuden antzeman arte. Katekoak amorrarazten ere ibiltzen ginen. Behin, batek katea eten eta bi letaginak sartu zizkion izterrean Inaziori; ez zion ezer gehiago egin. Mutila zuri-zuri geratu zen, kordea galtzeko zorian. Besteok ere zuri-zuri. Txakurra, bere txokora. Broma gutxi harekin.

Gero, nerabezaroan eta unibertsitate garaian txakurrekiko kontaktua galdu, eta txakurren ukitua hozkia ematen hasi zitzaidan. Berdin zen txakur txiki zein handi. Ondoan esertzen bazitzaidan edo hanka miazkatzen bazidan, hozkia, izerdi hotza ateratzeraino. Harik eta, familia osatu, eta etxean bat hartu genuen arte. Menditik jaitsi zen gaixoa, norbaitek abandonatuta. Gure umeek, ikusi orduko, jana eskaini, ukitu, mimoak egin, eta, zer egingo zuen ba txakurrak, gurekin geratu. Neuk proposatu nuen izena: Papik; Anthony Quinn protagonista zen eskimalen film batean entzuna nuen izen hori, eta umeei gustatu. Halaxe bizi izan zen gurekin txakurtxoa. Jostalaria eta akrobata ere bazen: gure semeak parapetoak jartzen zizkion, ea noraino egiten zuen jauzi, eta probatu egiten zuen ea nola irteten zen ataka estuetatik. Niri, berriz, gaur ukitu, bihar eutsi, hozkia joan egin zitzaidan, eta, harekin batera, beste edonoren txakurrekikoa ere bai.

Ausarta zen gure Papik. Ausartegia. Bera baino askoz handiagoak ziren txakurrak uxatzen zituen. Harik eta batek aurre egin zion arte.

Txakurrekin eta katuekin gizakiok gure senezko mundu emozionala ateratzen omen dugu; berdin zaldiekin, izurdeekin eta beste animalia motekin. Baita gure patologiak ere, ordea. Txakurrak eta katuak terapeutikoak dira, konpainia egiten digute. Gure izaeraren alde ezkutu asko azaleratzen dizkigute, eta ez guztiak onak. Umeek ere halaxe egiten digute. Etxerako hezitako animaliak beren mundutik atera egin ditugu, nolabait humanizatu, desnaturalizatu. Hor ere neurriak eta neurriak daude, noski. Bada jendea txakurrak pertsonak baino gehiago maite dituena; ba, espeziez aldatu beharko luke; errobotizatuz goazenez gero, laster izango dugu aukera itxuraldatzeko. Batzuen zaunkak entzunda, bidean goaz inondik ere.

Egokiera izanez gero, espeziez aldatzeko tentazioari eusten kosta egingo litzaidake neuri ere; aukeran, txakur baino nahiago txori.

Juan Kruz Igerabide

(Ura saltoka. Alberdania. Moldatua)

A.2.2. GAIA ETA LABURPENA (2 puntu)

TXAKURREKIN

Txakurzale naiz, baina ez etxean edukizale. Neure denboran, harreman kontraesankorrak izan ditut txakurrekin. Umetan, herrian, kalea partekatzen genuen haiekin. Harria lurretik hartzeko keinua egin, eta ihes egiten zuten. Elkarren kodeak ongi genekizkien. Txakur ezezagunekin, kontuz, zertarako zeuden antzeman arte. Katekoak amorrarazten ere ibiltzen ginen. Behin, batek katea eten eta bi letaginak sartu zizkion izterrean Inaziori; ez zion ezer gehiago egin. Mutila zuri-zuri geratu zen, kordea galtzeko zorian. Besteok ere zuri-zuri. Txakurra, bere txokora. Broma gutxi harekin.

Gero, nerabezaroan eta unibertsitate garaian txakurrekiko kontaktua galdu, eta txakurren ukitua hozkia ematen hasi zitzaidan. Berdin zen txakur txiki zein handi. Ondoan esertzen bazitzaidan edo hanka miazkatzen bazidan, hozkia, izerdi hotza ateratzeraino. Harik eta, familia osatu, eta etxean bat hartu genuen arte. Menditik jaitsi zen gaixoa, norbaitek abandonatuta. Gure umeek, ikusi orduko, jana eskaini, ukitu, mimoak egin, eta, zer egingo zuen ba txakurrak, gurekin geratu. Neuk proposatu nuen izena: Papik; Anthony Quinn protagonista zen eskimalen film batean entzuna nuen izen hori, eta umeei gustatu. Halaxe bizi izan zen gurekin txakurtxoa. Jostalaria eta akrobata ere bazen: gure semeak parapetoak jartzen zizkion, ea noraino egiten zuen jauzi, eta probatu egiten zuen ea nola irteten zen ataka estuetatik. Niri, berriz, gaur ukitu, bihar eutsi, hozkia joan egin zitzaidan, eta, harekin batera, beste edonoren txakurrekikoa ere bai.

Ausarta zen gure Papik. Ausartegia. Bera baino askoz handiagoak ziren txakurrak uxatzen zituen. Harik eta batek aurre egin zion arte.

Txakurrekin eta katuekin gizakiok gure senezko mundu emozionala ateratzen omen dugu; berdin zaldiekin, izurdeekin eta beste animalia motekin. Baita gure patologiak ere, ordea. Txakurrak eta katuak terapeutikoak dira, konpainia egiten digute. Gure izaeraren alde ezkutu asko azaleratzen dizkigute, eta ez guztiak onak. Umeek ere halaxe egiten digute. Etxerako hezitako animaliak beren mundutik atera egin ditugu, nolabait humanizatu, desnaturalizatu. Hor ere neurriak eta neurriak daude, noski. Bada jendea txakurrak pertsonak baino gehiago maite dituena; ba, espeziez aldatu beharko luke; errobotizatuz goazenez gero, laster izango dugu aukera itxuraldatzeko. Batzuen zaunkak entzunda, bidean goaz inondik ere.

Egokiera izanez gero, espeziez aldatzeko tentazioari eusten kosta egingo litzaidake neuri ere; aukeran, txakur baino nahiago txori.

Juan Kruz Igerabide

(Ura saltoka. Alberdania. Moldatua)

TXAKURREKIN

Txakurzale naiz, baina ez etxean edukizale. Neure denboran, harreman kontraesankorrak izan ditut txakurrekin. Umetan, herrian, kalea partekatzen genuen haiekin. Harria lurretik hartzeko keinua egin, eta ihes egiten zuten. Elkarren kodeak ongi genekizkien. Txakur ezezagunekin, kontuz, zertarako zeuden antzeman arte. Katekoak amorrarazten ere ibiltzen ginen. Behin, batek katea eten eta bi letaginak sartu zizkion izterrean Inaziori; ez zion ezer gehiago egin. Mutila zuri-zuri geratu zen, kordea galtzeko zorian. Besteok ere zuri-zuri. Txakurra, bere txokora. Broma gutxi harekin.

Gero, nerabezaroan eta unibertsitate garaian txakurrekiko kontaktua galdu, eta txakurren ukitua hozkia ematen hasi zitzaidan. Berdin zen txakur txiki zein handi. Ondoan esertzen bazitzaidan edo hanka miazkatzen bazidan, hozkia, izerdi hotza ateratzeraino. Harik eta, familia osatu, eta etxean bat hartu genuen arte. Menditik jaitsi zen gaixoa, norbaitek abandonatuta. Gure umeek, ikusi orduko, jana eskaini, ukitu, mimoak egin, eta, zer egingo zuen ba txakurrak, gurekin geratu. Neuk proposatu nuen izena: Papik; Anthony Quinn protagonista zen eskimalen film batean entzuna nuen izen hori, eta umeei gustatu. Halaxe bizi izan zen gurekin txakurtxoa. Jostalaria eta akrobata ere bazen: gure semeak parapetoak jartzen zizkion, ea noraino egiten zuen jauzi, eta probatu egiten zuen ea nola irteten zen ataka estuetatik. Niri, berriz, gaur ukitu, bihar eutsi, hozkia joan egin zitzaidan, eta, harekin batera, beste edonoren txakurrekikoa ere bai.

Ausarta zen gure Papik. Ausartegia. Bera baino askoz handiagoak ziren txakurrak uxatzen zituen. Harik eta batek aurre egin zion arte.

Txakurrekin eta katuekin gizakiok gure senezko mundu emozionala ateratzen omen dugu; berdin zaldiekin, izurdeekin eta beste animalia motekin. Baita gure patologiak ere, ordea. Txakurrak eta katuak terapeutikoak dira, konpainia egiten digute. Gure izaeraren alde ezkutu asko azaleratzen dizkigute, eta ez guztiak onak. Umeek ere halaxe egiten digute. Etxerako hezitako animaliak beren mundutik atera egin ditugu, nolabait humanizatu, desnaturalizatu. Hor ere neurriak eta neurriak daude, noski. Bada jendea txakurrak pertsonak baino gehiago maite dituena; ba, espeziez aldatu beharko luke; errobotizatuz goazenez gero, laster izango dugu aukera itxuraldatzeko. Batzuen zaunkak entzunda, bidean goaz inondik ere.

Egokiera izanez gero, espeziez aldatzeko tentazioari eusten kosta egingo litzaidake neuri ere; aukeran, txakur baino nahiago txori.

Juan Kruz Igerabide

(Ura saltoka. Alberdania. Moldatua)

B ATALA - HIZKUNTZAREN ETA LITERATURAREN INGURUAN (1 puntu)

Bi aukera hauetako bati erantzun behar diozu (B.1 edo B.2)

B.1. Aurkitu itzazu testuan definizio hauei dagozkien hitzak:

a)

Ondoeza eman, zentzumenez baliatzeko gaitasuna galdu.

b)

Hortzetako sentipen ezatsegina, gustuko ez diren zaratek edo zenbait gauza ukitzeak eragiten dutena.

c)

Kinka larria, estualdia.

d)

Haizatu, aienatu, beldurtu.

e)

Aukera, zerbait egiteko ahala.

TXAKURREKIN

Txakurzale naiz, baina ez etxean edukizale. Neure denboran, harreman kontraesankorrak izan ditut txakurrekin. Umetan, herrian, kalea partekatzen genuen haiekin. Harria lurretik hartzeko keinua egin, eta ihes egiten zuten. Elkarren kodeak ongi genekizkien. Txakur ezezagunekin, kontuz, zertarako zeuden antzeman arte. Katekoak amorrarazten ere ibiltzen ginen. Behin, batek katea eten eta bi letaginak sartu zizkion izterrean Inaziori; ez zion ezer gehiago egin. Mutila zuri-zuri geratu zen, kordea galtzeko zorian. Besteok ere zuri-zuri. Txakurra, bere txokora. Broma gutxi harekin.

Gero, nerabezaroan eta unibertsitate garaian txakurrekiko kontaktua galdu, eta txakurren ukitua hozkia ematen hasi zitzaidan. Berdin zen txakur txiki zein handi. Ondoan esertzen bazitzaidan edo hanka miazkatzen bazidan, hozkia, izerdi hotza ateratzeraino. Harik eta, familia osatu, eta etxean bat hartu genuen arte. Menditik jaitsi zen gaixoa, norbaitek abandonatuta. Gure umeek, ikusi orduko, jana eskaini, ukitu, mimoak egin, eta, zer egingo zuen ba txakurrak, gurekin geratu. Neuk proposatu nuen izena: Papik; Anthony Quinn protagonista zen eskimalen film batean entzuna nuen izen hori, eta umeei gustatu. Halaxe bizi izan zen gurekin txakurtxoa. Jostalaria eta akrobata ere bazen: gure semeak parapetoak jartzen zizkion, ea noraino egiten zuen jauzi, eta probatu egiten zuen ea nola irteten zen ataka estuetatik. Niri, berriz, gaur ukitu, bihar eutsi, hozkia joan egin zitzaidan, eta, harekin batera, beste edonoren txakurrekikoa ere bai.

Ausarta zen gure Papik. Ausartegia. Bera baino askoz handiagoak ziren txakurrak uxatzen zituen. Harik eta batek aurre egin zion arte.

Txakurrekin eta katuekin gizakiok gure senezko mundu emozionala ateratzen omen dugu; berdin zaldiekin, izurdeekin eta beste animalia motekin. Baita gure patologiak ere, ordea. Txakurrak eta katuak terapeutikoak dira, konpainia egiten digute. Gure izaeraren alde ezkutu asko azaleratzen dizkigute, eta ez guztiak onak. Umeek ere halaxe egiten digute. Etxerako hezitako animaliak beren mundutik atera egin ditugu, nolabait humanizatu, desnaturalizatu. Hor ere neurriak eta neurriak daude, noski. Bada jendea txakurrak pertsonak baino gehiago maite dituena; ba, espeziez aldatu beharko luke; errobotizatuz goazenez gero, laster izango dugu aukera itxuraldatzeko. Batzuen zaunkak entzunda, bidean goaz inondik ere.

Egokiera izanez gero, espeziez aldatzeko tentazioari eusten kosta egingo litzaidake neuri ere; aukeran, txakur baino nahiago txori.

Juan Kruz Igerabide

(Ura saltoka. Alberdania. Moldatua)

B ATALA - HIZKUNTZAREN ETA LITERATURAREN INGURUAN (1 puntu)

Bi aukera hauetako bati erantzun behar diozu (B.1 edo B.2)

B.2. Azaldu ezazu, zeure hitzekin, honako hitz-kate hauen esanahia:

1.

... ez (naiz) etxean edukizale.

2.

Katekoak amorrarazten ere ibiltzen ginen.

3.

... probatu egiten zuen ea nola irteten zen ataka estuetatik.

4.

... gizakiok gure senezko mundu emozionala ateratzen omen dugu.

5.

Batzuen zaunkak entzunda, (itxuraldatzeko) bidean goaz inondik ere.

C ATALA - IDAZLANA (gutxienez 200 hitz) (5 puntu)

Bi aukera hauetako bati erantzun behar diozu (C.1 edo C.2)

C.1. ESKUTITZA

Idazleak bere etxean txakur abandonatu bat nola hartu zuten kontatzen du testuan. Zeure lagun bati gauza bera egiteko gomendioa egin nahi diozu eskutitz edo gutun baten bidez: uste duzu lagunaren familiari ondo etorriko zaiola txakurra etxera ekartzea. Nolanahi ere, ez legoke gaizki gogoraraztea txakurra adoptatzeak alde txarrak ere ekar ditzakeela.

C ATALA - IDAZLANA (gutxienez 200 hitz) (5 puntu)

Bi aukera hauetako bati erantzun behar diozu (C.1 edo C.2)

C.2. IRITZI-ARTIKULUA

Txakurrek gizakiei gauza on asko ematen dizkiete, baina haien jabeen portaera batzuk ez dituzu batere gogoko, ez diotelako batere laguntzen bizikidetzari. Zuk txakurrak oso gustuko dituzu, eta haiekiko elkarbizitza egokia lortu nahi zenuke zure herrian. Hori lortzen laguntzeko, iritzi-artikulu bat idatzi duzu zeure herriko aldizkarian.