Aufgabe HT 2 - Teilaufgabe 3 · Abitur NRW Niederländisch GK · Haupttermin · neu einsetzend · Weit 2021

Situatie

Na het afronden van je schooltijd doe je stage bij het Duitsland Instituut in Amsterdam. Je helpt er mee om de week van de talen voor te bereiden, een project waarin Nederlandstalige en Duitstalige leerlingen tijdens verschillende workshops met elkaar praten over de plaats van het Nederlands, Duits, Engels en andere talen.

Er wordt nog gezocht naar passende teksten voor de workshops. Daarom is je gevraagd een commentaar van Dorian Feron grondig te bekijken. Tijdens een gezamenlijk overleg presenteer je deze tekst aan je collega’s.

Informatie over de schrijver en de tekst

Dorian Feron is een tweetalige Waal die in Vlaanderen naar school ging en als advocaat werkt. Zijn tekst is als gastbijdrage verschenen in de rubriek “Opinie” van het weekblad “Knack”.

Dorian Feron: ‘Het wordt hoog tijd dat Waalse kinderen weer Nederlands leren’

“De tweetaligheid is dood en niemand zal haar weer tot leven kunnen wekken!” pronkte

François Bovesse, een Franstalige politicus die later zou uitgroeien tot een groot

verzetsman, vol trots op 14 juli 1932. Het parlement had namelijk net de eentaligheid van

het lager en middelbaar onderwijs goedgekeurd: Vlaamse kinderen zouden voortaan school

5 lopen in het Nederlands en Waalse kinderen in het Frans.

[...]

Helaas interpreteren velen deze regionale eentaligheid – al dan niet bewust – als een

vrijgeleide 1 om de taal van de andere taalgemeenschap niet meer te leren.

Dat blijkt ten overvloede uit het aanbod van taalvakken in de middelbare scholen van de

10 Federatie Wallonië-Brussel 2: de lessen Nederlands – die in Brussel verplicht zijn – zijn in

de Waalse scholen facultatief. Leerlingen kunnen er kiezen tussen Nederlands óf Engels (of

Duits) als verplichte vreemde taal. Concreet betekent dit dat een Waalse leerling zijn

middelbare school kan afsluiten zonder ook maar één uur Nederlands te hebben gevolgd!

Deze vrijheid heeft ertoe geleid dat het aantal leerlingen dat voor Nederlands kiest,

15 drastisch afgenomen is. Terwijl in 2005 nog de helft van de leerlingen voor het Nederlands

koos, schommelt dit cijfer nu rond 35 %. Deze realiteit vertaalt zich in een alarmerende

vaststelling: slechts 8,9 % van de schoolgaande jeugd in Wallonië acht zich in staat om

deftig 3 Nederlands te spreken.

In het kersverse regeerakkoord 4 van de Federatie Wallonië-Brussel kondigt de regering

20 dapper aan om een breed openbaar debat te voeren over de wenselijkheid om Nederlands

(of Duits) verplicht als eerste vreemde taal te kiezen.

Hopelijk leidt dit debat ertoe dat alle Waalse jongeren verplicht Nederlands krijgen op

school. De Waalse en Vlaamse economie zijn nauw met elkaar vervlochten en zullen dit

blijven, ongeacht de grondwettelijke evolutie die het land nog ondergaat. In Brussel is het

25 een heuse krachttoer om zonder enige kennis van het Nederlands werk te vinden. Het

Engels is uiteraard niet meer weg te denken uit de zakenwereld, maar wie de moedertaal

van zijn gesprekspartners beheerst, slaagt er toch in om zijn persoonlijke relaties met

collega’s of klanten veel beter uit te bouwen. Een taalvoordeel wordt op die manier al gauw

een economisch voordeel.

30 Economische overwegingen mogen echter niet de enige motivatie zijn om Nederlands te

leren. Walen moeten deze taal ook absoluut beheersen om zich een ongefilterd beeld te

kunnen vormen van het noorden van het land. Enkel op die manier zullen Walen

Vlamingen beter begrijpen en kunnen beseffen dat Vlaanderen een uitzonderlijk rijke

cultuur heeft, die zowel volks en feestelijk als avant-gardistisch 5 is.

35 [...]

Vooral de wens van de grote meerderheid van de Franstaligen om de Belgische eenheid te

bewaren – en zonder in een kleingeestig belgisisme 6 te vervallen – zou zich moeten vertalen in

de bereidheid om de taal van de meerderheid van de Belgische bevolking te leren.

De nieuwe regering van de Federatie Wallonië-Brussel heeft de moed gehad om het debat te

40 heropenen. Zij moet er nu voor zorgen dat er een einde wordt gemaakt aan deze incoherentie 7

en dan de Walen van morgen beter het Nederlands beheren. 8 Dit zou ook een sterk signaal

naar Vlaanderen toe zijn en op termijn de band tussen de gemeenschappen lijmen.

bron: Feron, Dorian: ‘Het wordt hoog tijd dat Waalse kinderen weer Nederlands leren’. Knack, 27 september 2019 ( Knack: een Nederlandstalig Belgisch weekblad)

1 het vrijgeleide (beeldtaal): hier: het excuus

2 Federatie Wallonië-Brussel is de officiële naam van de Franstalige Gemeenschap in België.

3 deftig: hier: op een gevorderd niveau

4 Bedoeld is de afspraak van september 2019 voor Wallonië en de Franse Gemeenschap, waarin de drie coalitiepartijen de uitgangspunten van hun gezamenlijke politiek vastleggen.

5 avant-gardistisch: progressief, vooraanstaand

6 het belgisisme: hier: politieke opvatting die de Belgische eenheid vooropzet

7 de incoherentie: gebrek aan samenhang; hier: het niet logisch gedrag van Franstalige mensen in Wallonië

8 beter het Nederlands beheren: hier: beter met het Nederlands in contact brengen

Opdracht: Schrijf de tekst voor een spreekbeurt over het commentaar ‘Het wordt hoog tijd dat Waalse kinderen weer Nederlands leren’ van Dorian Feron.

• Beoordeel met behulp van je analyse en je kennis van België in hoeverre het commentaar geschikt is als lesmateriaal tijdens de week van de talen. Bespreek daarbij ook of de uitspraak “De tweetaligheid is dood” vandaag nog of opnieuw actueel is. (14 Punkte)