Apuntes de Lengua PEvAU Andalucía: temario, lecturas y tests

Comentario de texto según las preguntas del examen, sintaxis, literatura y las 4 lecturas (Baroja, Lorca, Cernuda, Martín Gaite), con esquemas y tests.

AprenAI
38 secciones · 39 min de lectura
Índice · 38
Bloque A: Las lenguas y sus hablantes
01Las lenguas de España, el sefardí y los dialectos; el andaluz02Variedades sociales y de registro: sociolectos, registros, tecnolectos y jergas03Norma culta, estándar, RAE, medios y prejuicios lingüísticos
Bloque B: Comunicación
04El hecho comunicativo, el contexto y la intención del emisor05Propiedades textuales: adecuación y coherencia06La cohesión: mecanismos y marcadores textuales07Subjetividad, objetividad y valor de las formas verbales08Textos del ámbito académico: científico, humanístico y ensayo09Los textos periodísticos y el artículo de opinión10Publicidad, redes sociales y el español en la Red11Interacción y producción oral formal12Comprensión lectora: ideas, organización y estructura (Pregunta 1)13La producción escrita: el texto argumentativo (Pregunta 3)14Corrección lingüística, puntuación y alfabetización informacional
Bloque D: Reflexión sobre la lengua
15Lengua oral y escrita; la lengua como sistema16Categorías gramaticales y grupos sintácticos17La oración simple: funciones y estructura semántica18Los valores del se19Oración compuesta I: yuxtaposición, coordinación y método de análisis20Subordinadas sustantivas y adjetivas21Subordinadas adverbiales22Formación de palabras23Relaciones semánticas, campos y connotación
Literatura de la Edad de Plata (1875-1939)
24La poesía del Modernismo a las vanguardias25La poesía del grupo poético del 2726La novela desde principios del siglo XX hasta 193927El teatro desde principios del siglo XX hasta 1939
Literatura desde 1939: guerra, exilio y dictadura
28La novela desde 1939 hasta los años 7029La poesía desde 1939 a los años 7030El teatro desde 1939 hasta nuestros días
Literatura española contemporánea
31La novela desde 1975 hasta nuestros días32La poesía desde los años 70 a nuestros días
Bloque C: Lecturas obligatorias
33El árbol de la ciencia, de Pío Baroja34La casa de Bernarda Alba, de Federico García Lorca35La poesía de Luis Cernuda (La realidad y el deseo)36El cuarto de atrás, de Carmen Martín Gaite37Lectura autónoma, narrativa hispanoamericana y autores andaluces38Resumen para repasar
Bloque A
Las lenguas y sus hablantes
3 apartados

01Las lenguas de España, el sefardí y los dialectos; el andaluz

Al acabar sabrás 23 % de los puntos del examen
  • Distinguir lengua, dialecto y habla con ejemplos
  • Explicar el estatus constitucional de las lenguas de España
  • Describir los rasgos fónicos, gramaticales y léxicos del andaluz
  • Diferenciar seseo y ceceo, y andaluz occidental y oriental
Piénsalo antes de leer

Si casi todos los hispanohablantes del mundo sesean, ¿puede ser el seseo una falta?

Ver la respuesta

No: es un rasgo dialectal legítimo, propio de Andalucía, Canarias y América, y forma parte de la norma culta.

En España conviven varias lenguas y muchas variedades del español. Para describirlas sin prejuicios hay que distinguir tres conceptos: lengua, dialecto y habla.

Esquema
Reflexión sobre la lengua
🗺️Lenguas y variedadesLenguas de España, dialectos, registros, norma
📍Dialectos y andaluzEsta sección
🧩Sistema y categoríasLengua oral y escrita, clases de palabras
🔗SintaxisOración simple, valores del se, compuesta
🌿SubordinadasSustantivas, adjetivas y adverbiales
📚Léxico y semánticaFormación de palabras, relaciones de significado

Lengua, dialecto y habla

Definición

Lengua: sistema de comunicación propio de una comunidad, con gran diferenciación respecto a otros, normalmente con norma escrita y tradición literaria. Dialecto: variedad geográfica de una lengua, sin diferencias suficientes para considerarla otra lengua. Habla: modalidad local de un dialecto, propia de una zona pequeña (una comarca, un pueblo).

La diferencia entre lengua y dialecto no es de valor. Es de grado de diferenciación y de historia. Todos los hablantes usan algún dialecto: también quien habla castellano centro-norteño. Esta variación según el lugar es la diatópica (véase «Variedades sociales y de registro: sociolectos, registros, tecnolectos y jergas»).

Las lenguas de España

La Constitución de 1978 regula su estatus en el artículo 3: el castellano es la lengua oficial del Estado; las demás lenguas de España son cooficiales en sus comunidades según sus Estatutos de Autonomía.

LenguaOrigenDónde es cooficial
Castellano o españolLatínOficial en todo el Estado
Catalán / valencianoLatínCataluña, Islas Baleares, Comunidad Valenciana (valenciano)
GallegoLatínGalicia
Euskera o vascoPrerromano, no indoeuropeoPaís Vasco y zona vascohablante de Navarra

Cooficialidad es una situación jurídica: dos lenguas tienen validez legal en un territorio. Bilingüismo es una situación del hablante o de la sociedad: usar dos lenguas. Si una lengua queda relegada a usos familiares y la otra a los formales, se habla de diglosia.

Comprueba
Un vecino de Bilbao que solo habla castellano, ¿vive en una zona de cooficialidad? ¿Es bilingüe?

El sefardí o judeoespañol

Es la variedad de los judíos expulsados de los reinos hispánicos en 1492. Se llevaron el castellano de finales del siglo XV a lugares como el norte de África, los Balcanes o Turquía. Aislado, conserva rasgos medievales (por ejemplo, distingue sonidos sordos y sonoros de la s que el castellano perdió) y tiene préstamos del hebreo, el turco o el francés. Hoy está en peligro: quedan pocos hablantes, casi todos mayores, sobre todo en Israel y Turquía.

Dialectos del español

  • Dialectos históricos: el asturleonés y el navarroaragonés. Nacieron del latín a la vez que el castellano, pero este los fue arrinconando. Hoy sobreviven como hablas rurales (bable en Asturias, fabla en el Alto Aragón).
  • Dialectos meridionales: surgen de la expansión del castellano hacia el sur. Son el andaluz, el canario, el extremeño y el murciano. Comparten rasgos como la aspiración de la -s final y el yeísmo.

El andaluz

Es la variedad meridional con más hablantes de España. No es una lengua ni un 'mal castellano': es un dialecto del español, con norma culta propia (véase «Norma culta, estándar, RAE, medios y prejuicios lingüísticos»).

NivelRasgoEjemplo
FónicoAspiración o pérdida de -s final'loh niño' por los niños
FónicoSeseo o ceceo'cosina'; 'zeñor'
FónicoYeísmo: ll y y suenan igual'cabayo'
FónicoAspiración de h- inicial latina (de f-)'jambre' por hambre
FónicoNeutralización de -l y -r'arma' por alma; 'mi arma'
FónicoPérdida de -d- intervocálica y consonantes finales'cansao', 'verdá'
GramaticalUstedes por vosotros (occidental)'ustedes vais'
GramaticalDiminutivo en -illo'chiquillo'
LéxicoArabismos, arcaísmos y voces propias'alcancía', 'búcaro', 'chacho'

El seseo consiste en pronunciar /s/ donde la norma distingue /θ/ (cocina como 'cosina'). El ceceo es lo contrario: pronunciar /θ/ donde la norma tiene /s/ ('zeñor').

Error frecuente

Calificar el seseo o el ceceo de 'faltas'. No son errores, sino rasgos dialectales. El seseo es además la pronunciación de la gran mayoría de hispanohablantes, incluida América. Otro fallo típico: invertirlos. Seseo = todo suena /s/; ceceo = todo suena /θ/.

Andaluz occidental y oriental

Occidental (Huelva, Sevilla, Cádiz, parte de Córdoba y Málaga)Oriental (Jaén, Granada, Almería, parte de Córdoba y Málaga)
Ustedes por vosotros, con verbo en 2.ª personaSe mantiene vosotros
Aspiración de h- inicial más vivaAbertura de vocales al perder la -s final ('niño' / 'niñò')
Comprueba
Un hablante dice 'loh perro' con la última vocal abierta para indicar plural. ¿De qué zona es probablemente?

El español actual y el español de América

El español se usa hoy en manifestaciones orales, escritas y multimodales (que combinan texto, imagen y sonido). La mayoría de sus hablantes vive en América. El español americano comparte con el andaluz y el canario el seseo, el yeísmo y ustedes como único plural. Tiene rasgos propios: el voseo (vos tenés, en Argentina o Uruguay) y préstamos indígenas como chocolate o tomate (del náhuatl).

Reflexión interlingüística

Consiste en comparar lenguas para entender mejor la propia. Estrategias útiles:

  • Buscar el origen común: noche, nit, noite vienen del latín noctem.
  • Detectar interferencias, como el calco de una construcción de otra lengua.
  • Valorar que cada lengua y dialecto es un sistema completo.
Esquema
Variedades lingüísticas en España
📜Lenguas cooficialesCatalán/valenciano, gallego, euskera
🏛️CastellanoOficial en todo el Estado
⛰️Dialectos históricosAsturleonés, navarroaragonés
☀️Dialectos meridionalesAndaluz, canario, extremeño, murciano
🕎SefardíJudíos expulsados en 1492
Ideas clave
  • Lengua, dialecto y habla se diferencian por el grado de diferenciación, no por su valor.
  • Según el art. 3 de la Constitución de 1978, el castellano es oficial en el Estado y las demás lenguas son cooficiales según los Estatutos.
  • Cooficialidad es un estatus legal; bilingüismo es el uso de dos lenguas por un hablante o sociedad.
  • El sefardí procede de los judíos expulsados en 1492 y hoy está en peligro.
  • El andaluz es un dialecto del español: seseo, ceceo, aspiración y yeísmo no son errores.
  • El andaluz occidental usa 'ustedes' por 'vosotros'; el oriental abre vocales al perder la -s.
Comprueba lo que has aprendido
¿Por qué el euskera se distingue de las demás lenguas de España?
Porque no procede del latín: es prerromano y no indoeuropeo.
¿Qué diferencia hay entre seseo y ceceo?
El seseo pronuncia /s/ donde la norma distingue /θ/; el ceceo pronuncia /θ/ donde la norma tiene /s/.
¿Qué dos dialectos históricos fueron arrinconados por el castellano?
El asturleonés y el navarroaragonés.
Repaso rápido
0 XP
¿Qué es el andaluz?
Bloque A: Las lenguas y sus hablantes

02Variedades sociales y de registro: sociolectos, registros, tecnolectos y jergas

Una misma lengua no se habla igual en todas partes, por todas las personas ni en todas las situaciones. Estas diferencias se llaman variedades o variaciones de la lengua. Se agrupan en tres tipos según el factor que las provoca.

lorem ipsum dolor sit amet consec

r adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim venia

or incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor in

na aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem

s nostrud exercitation ullamco lab

s nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco l

quat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit

ctetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut

tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqu

e magna aliqua ut enim ad mi

m quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit se

Crea tu cuenta gratis para seguir leyendo

Con una cuenta gratis desbloqueas más secciones de estos apuntes y su juego de repaso.

Ideas clave · 5
  • na aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat l
  • s nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectet
  • s nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing
  • quat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor inci
  • ctetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut
Bloque A: Las lenguas y sus hablantes

03Norma culta, estándar, RAE, medios y prejuicios lingüísticos

Norma culta y lengua estándar

Todos hablamos una variedad concreta de la lengua, según dónde vivimos, nuestra formación y la situación (véase «Variedades sociales y de registro: sociolectos, registros, tecnolectos y jergas»). Para entendernos por encima de esas diferencias existe un modelo común.

lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet

r adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex

or incididunt ut labor

na aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incid

s nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore

s nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt

quat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation

ctetur adipiscing el

tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam qu

e magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut en

m quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit

aboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequa

consequat lorem ipsum d

Ideas clave · 6
  • na aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lo
  • s nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dol
  • s nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod
  • quat lorem ipsum dolor sit amet consectetur a
  • ctetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut
  • tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud
Bloque B
Comunicación
11 apartados

04El hecho comunicativo, el contexto y la intención del emisor

Al acabar sabrás 39 % de los puntos del examen
  • Identificar los elementos del hecho comunicativo en un texto dado
  • Explicar cómo formalidad, distancia social y canal modulan un mensaje
  • Reconocer la función del lenguaje predominante a partir de sus marcas
  • Redactar la intención comunicativa justificándola con ejemplos del texto
Piénsalo antes de leer

¿Por qué un mismo «¿Vienes?» puede ser una pregunta, una invitación o un reproche?

Ver la respuesta

Porque el sentido depende del contexto, de la entonación y de la intención del emisor, no solo de las palabras.

Todo texto nace en una situación concreta: alguien lo escribe para alguien, con un fin y por un medio. Para comentar un texto en el examen hay que reconocer esos elementos y explicar cómo influyen en la forma del mensaje.

Esquema
Comunicación y análisis de textos
💬Hecho comunicativoElementos, contexto, funciones, intención
🧩Propiedades textualesAdecuación, coherencia y cohesión
🎭Subjetividad y verbosModalización y valores verbales
📰Tipos de textosAcadémicos, periodísticos, publicitarios, redes
🎤Oralidad formalInteracción y exposición oral
📝Tareas del examenComprensión, argumentación, corrección

Los elementos del hecho comunicativo

El hecho comunicativo es el intercambio de información entre personas mediante signos. Intervienen estos elementos:

ElementoQué esEjemplo (una carta al director)
EmisorQuien produce el mensajeUna vecina indignada
ReceptorQuien lo recibe e interpretaLos lectores del periódico
MensajeLa información transmitidaLa queja por el cierre de un parque
CódigoSistema de signos compartidoLa lengua española
CanalMedio físico por el que viajaPapel impreso o web
ReferenteRealidad de la que se hablaEl parque cerrado
ContextoCircunstancias que rodean el actoUn debate municipal reciente

El contexto incluye el lugar, el momento, la relación entre los hablantes y los conocimientos que comparten. Sin él, muchos mensajes no se entienden: «Mañana lo hablamos» solo tiene sentido si sabemos quién habla y de qué.

Factores que modulan el mensaje

  • Grado de formalidad: una situación solemne (un discurso, un examen) exige léxico preciso y sintaxis cuidada; una charla entre amigos admite expresiones coloquiales. Los registros se estudian en «Variedades sociales y de registro».
  • Carácter público o privado: un mensaje público (un artículo, una conferencia) se dirige a muchos receptores desconocidos y suele ser más cuidado que uno privado, como un audio a un familiar.
  • Distancia social: la jerarquía y la confianza entre interlocutores deciden el trato (usted o tú) y las fórmulas de cortesía.
  • Canal y elementos no verbales: en lo oral cuentan la entonación, los gestos, la mirada y la distancia física; en lo escrito, la tipografía, las imágenes o los emoticonos sustituyen parte de esa información.
Comprueba
Si un alumno escribe un correo a su directora igual que un mensaje a un amigo, ¿qué factor del contexto ha ignorado?

Las funciones del lenguaje

Las funciones del lenguaje, descritas por Jakobson, son los usos que damos a la lengua según el elemento de la comunicación en que se centra el mensaje. Son seis: referencial, expresiva o emotiva, apelativa o conativa, fática, metalingüística y poética.

FunciónSe centra enPara qué sirveMarcas lingüísticas
Referencial o representativaReferenteInformar objetivamente sobre la realidadTercera persona, modo indicativo, oraciones enunciativas, léxico denotativo
Expresiva o emotivaEmisorMostrar su actitud, opinión o sentimientosPrimera persona, exclamaciones, interjecciones, adjetivos valorativos, diminutivos
Apelativa o conativaReceptorProvocar una reacción, verbal o noSegunda persona, imperativo, vocativos, preguntas, perífrasis de obligación
FáticaCanalAbrir, mantener o cerrar el contactoSaludos, «¿me oyes?», «¿vale?», «bueno»
MetalingüísticaCódigoHablar de la propia lenguaDefiniciones, comillas, términos gramaticales
PoéticaMensajeLlamar la atención sobre la formaFiguras retóricas, ritmo, rima, juegos de palabras

En la función poética el mensaje deja de ser solo un instrumento y se convierte en el objeto de la comunicación. Es típica de la literatura, pero aparece también en eslóganes. Un mismo texto combina varias funciones a la vez. Siempre predomina una, según la intención y el tipo de mensaje.

Ejemplo

«¡Ya basta de abandonar mascotas! Adopta, no compres.» Hay función expresiva (exclamación indignada), apelativa (imperativos adopta, no compres) y poética (antítesis adoptar/comprar). Predomina la apelativa, porque busca cambiar la conducta del lector.

Comprueba
¿Qué función predomina en «La palabra “sándwich” lleva tilde por ser llana acabada en consonante»?

Cómo redactar la intención comunicativa

La intención comunicativa es el propósito que persigue el emisor al escribir el texto. En la PEvAU vale 0,5 puntos dentro del Bloque 1. Se expresa con un verbo de propósito: informar, persuadir, criticar, denunciar, concienciar, convencer, entretener o reflexionar.

  1. Identifica el propósito: pregúntate qué quiere conseguir el autor en el lector, no de qué habla.
  2. Relaciónalo con las funciones: indica la función predominante y las secundarias.
  3. Justifica con marcas del texto: cita persona gramatical, modalidad, adjetivos, figuras retóricas, con ejemplos concretos.
  4. Conecta con el contexto: género, medio y receptor previsto.
Ejemplo de respuesta

Ante una columna sobre la contaminación de las playas: «La autora pretende criticar la pasividad de los ayuntamientos y concienciar al lector. Predomina la función apelativa, con preguntas retóricas como “¿Hasta cuándo?” y la primera persona del plural inclusiva. La acompaña la expresiva, visible en adjetivos como vergonzoso».

Error frecuente

Confundir intención con tema: «habla de la contaminación» es el tema (véase «Comprensión lectora: ideas, organización y estructura»), no la intención. Otro fallo es responder solo «función referencial» sin justificar. Sin marcas textuales la respuesta pierde puntos; y casi ningún texto de opinión es puramente referencial.

Proceso
Cómo justificar la intención
1🎯PropósitoQué quiere conseguir el autor en el lector
→
2⚙️Función predominanteRelacionar el propósito con una función de Jakobson
→
3🔍Marcas textualesCitar persona, modalidad, adjetivos y figuras
→
4🌍ContextoGénero, medio y receptor previsto
Ideas clave
  • El hecho comunicativo lo forman emisor, receptor, mensaje, código, canal, referente y contexto.
  • Formalidad, carácter público o privado, distancia social y canal condicionan la forma del mensaje.
  • Las seis funciones de Jakobson se centran cada una en un elemento de la comunicación.
  • En todo texto conviven varias funciones, pero predomina una según la intención.
  • La intención se expresa con un verbo de propósito y se justifica con marcas del texto.
Comprueba lo que has aprendido
¿En qué elemento de la comunicación se centra la función fática?
En el canal: sirve para comprobar y mantener el contacto.
¿Por qué «el texto trata sobre el acoso escolar» no es una intención comunicativa?
Porque indica el tema, no lo que el autor quiere conseguir, como concienciar o denunciar.
Repaso rápido
0 XP
¿Qué función predomina en un eslogan con rima y juego de palabras?
Bloque B: Comunicación

05Propiedades textuales: adecuación y coherencia

La textualidad y sus tres propiedades

Un texto no es un montón de frases juntas. Es una unidad de comunicación con sentido completo. Llamamos textualidad al conjunto de condiciones que tiene que cumplir un mensaje para funcionar como texto. Son tres propiedades: adecuación, coherencia y cohesión.

lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore

r adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim ve

or incididunt ut lab

na aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequ

s nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet cons

s nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit

quat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum

ctetur adipiscing el

tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipi

e magna aliqua ut enim ad

m quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolo

aboris nisi ut aliquip ex ea

consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut lab

consectetur adipiscing elit sed

usmod tempor incididunt ut labore e

dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam

veniam quis nostrud exercita

Ideas clave · 6
  • na aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris ni
  • s nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet cons
  • s nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipisci
  • quat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore
  • ctetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veni
  • tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostru
Bloque B: Comunicación

06La cohesión: mecanismos y marcadores textuales

La cohesión es la tercera propiedad textual, junto a la adecuación y la coherencia (véase «Bloque B: Comunicación — Propiedades textuales: adecuación y coherencia»). Es la trabazón formal entre las partes de un texto: las palabras, pronombres y enlaces que hacen visible en la superficie el sentido unitario. La coherencia es la unidad de sentido; la cohesión es la forma de mostrarla con la lengua.

lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et d

r adipiscing elit sed do e

or incididunt ut labore et dolore magna a

na aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore mag

s nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ulla

s nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed d

quat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet conse

ctetur adipiscing elit se

tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco

e magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex e

m quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi

aboris nisi ut aliqu

consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim

consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna a

usmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed

dolore magna aliqua ut enim ad

veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lor

mco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut

modo consequat lorem ipsum dolor sit a

amet consectetur adipiscing elit sed do e

Ideas clave · 6
  • na aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris n
  • s nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem i
  • s nisi ut aliquip ex ea commodo consequat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tem
  • quat lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut
  • ctetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercita
  • tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud

Estos apuntes pueden contener errores u omisiones. Son un material de apoyo y no sustituyen al temario oficial ni al profesorado: contrasta la información importante. Más información