Gizarte Lanaren Hastapenak: Profil Profesionala

Y 10 flashcards y 20 preguntas más en el documento.

Texto del documento

Gizarte Laneko Gradua Gizarte Lanaren Hastapenak Irakasle Taldea: Izaskun Andueza eta Alicia Olza 7. Gaia Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak HELBURUAK: § Gizarte lan profesionalaren berezitasuna aztertu eta ulertzea. § Betekizun orokorrak eta jarduteko sail posibleak ikastea. § Gaur egungo jardun profesionalaren ikuspegi oso eta bateratua ematea. EDUKIAK HELBURUAK: ...............................................................................................................................................

1 EDUKIAK...................................................................................................................................................... 2 1. SARRERA............................................................................................................................................ 3 2. GIZARTE LANGILEEN FUNTZIOAK........................................................................................................ 3 2.1. ESKU-HARTZE ZUZENAREN FUNTZIOAK......................................................................................................... 5 2.2.

ZEHARKAKO ESKU-HARTZEAREN FUNTZIOAK.................................................................................................. 6 3. ROL PROFESIONALAK ......................................................................................................................... 7 4. JARDUTEKO ARLO NAGUSIAK............................................................................................................. 8 4.1. SAILAK ZENTZU ZABALEAN – GIZARTE-BABESERAKO SISTEMAK. ................................................. 9 4.2. SAILAK ZENTZU HERTSIAN: GIZARTE ZERBITZUEN SISTEMA. .......................................................................10 4.2.1.

Lehen mailako arreta ematen duten Gizarte zerbitzuak.............................................................12 4.2.2. Arloko Gizarte Zerbitzuak edo espezializatuak...........................................................................13 5. BIBLIOGRAFIA....................................................................................................................................15 Gizarte Lanaren Hastapenak Gizarte Laneko Gradua. 1. Maila, 1. Sehileakoa 7. Gaia: Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak 3 1.

Sarrera Gai honetan murgil egin nahi dugu Gizarte lanaren profesionalen zereginetan, ahalik eta era zabalenean hartuz jardun profesionala, ikus dagigun teoria eta praktikaren arteko elkar eragintza. Beti ere helburu hauen arabera: gizarteko ondasunetara helbidea erraztea talde marjinatuei eta bultzatzea gizaki ororen konpromisoa burujabetzarako (ongizatea eta autonomia) bere nortasunean oinarrituta.

Saiatuko gara ikusten zer nolako betekizunak betetzen diren eta zein rol jokatzen, jakinik beti joan behar dutela gure gizarteak sortutako egoera gatazkatsuen eskutik; eta gure inguru hurbilenean (Europa) Gizarte lanak daukan egoeraren eskutik; Gizarte langileei aitortzen die profesionalak direla eta gizartearentzat on den zerbitzua ematen dutela. Saiatuko gara, era berean, Gizarte lanak bere jarduna duen sail tradizionalak eta berriak erakusten, eta baita dauden erronketako batzuk ere; halere, arlo-kolektibo hauetako batzuk ikasturteko azken partean landuko dira (immigrazioa, bazterketa, menpekotasuna, ingurua, bakea...). 2.

Gizarte Langileen Funtzioak Función Funtzio hitzak esanahi ugari dauka. Herman Kruse-k "Cuestiones operativas del trabajo social". Humánitas. Buenos Aires 1976, lanean Gizarte lanaren zeregin profesionalaz azterketa egiten du, parekatuz R.K. Merton-ek zeregin soziologikoaz egin zuena "Teoria y estructuras sociales" Mexico. FPC 1964 lanean.

Hor bereizten dira funtzio hitzaren erabilerak: Erabilera "herrikoi" batek zeregina esan nahi luke, beste batek jarduera edo kargu publikoarekin lotzen du (funtzionarioa), matematikan aldagai batekiko harremana funtziotzat hartzen da, biologian gorputzaren prozesu batek funtzio bat betetzen du, hezkuntzan helburua da (zigorraren funtzio zuzentzailea adibidez,). Teresépolis-eko Dokumentuan (1971), erreferentzia lan bat da Gizarte lanean, esaten da funtzioak "helburu edo helmuga bat iristeko antolatu diren jardunak" direla.

Funtzioa, laburtuz, esan dezakegu "erregulartasunez egiten den jarduna" dela, edo, alderantziz, "jardun bat modu erregular sistematikoan egiten denean betekizun bihurtzen dela". Hots, zerikusia dauka helburu batzuk iristeko modu erregular sistematikoan egiten denarekin. Hala galde diezaiokegu geure buruari, zer eratako jardunak dauzkate behin eta berriro Gizarte langileek eguneroko zereginetan? Werner Boehm-ek, 1957an Objectives of social Work lanean dio Gizarte langilearen jardun profesionalak hiru funtzio nagusitan sar daitezkeela: Gizarte Lanaren Hastapenak Gizarte Laneko Gradua. 1. Maila, 1. Sehileakoa 7.

Gaia: Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak 4 § Gizakiaren eta gizartearen beharra asetzea (baliabideak ematea). § Murriztutako gaitasunak eta gizarteko harremanak berreskuratzea. § Gizakia-gizartea harremanean sor daitezkeen ondoezak prebenitzea. Nahiz eta ase, berreskuratu eta prebenitzeko gaitasuna eginkizun guztien oinarrian dagoen, gehiago zehaztuz esan dezakegu lau funtzio orokor nagusi daudela: § Prebentzio funzioa, izenak dio, arazoa aldez aurretik ikustea da, eragile hurbiletan edo arazo espezifikoak atzematen jarduteko, gerta edo gara ez daitezen.

Hiru prebentzio maila bereizten dira: - Lehen mailakoa: Arazo espezifiko bat agertu aurretik egiten da, hura saihesteko (aisialdia eta denbora librea drogamenpekotasunari aurrea hartzeko edo laguntzarako eskolak eskolako eskasei balazta jartzeko).. - Bigarren mailakoa: Arazo bat txikiago egin edo ezabatzeko asmoz egiten dena ("arazodun neska-mutikoekin" lan egitea delinkuentzia saihesteko). - Hirugarren mailakoa: gertaera edo arazo baten eragina mugatzen, leuntzen egiten du lan (heziketa sexuala edo planifikazioa nahi gabeko haurdunaldiak gutxitzeko). § Sustapen funtzioa (hezkuntzakoa-soziala), gaitasun soziala indartzera eta autonomia sustatzera zuzenduta dago.

Gizakiaren ahalak goratzen ditu, norberaren eta gizartearen hazkundea eragiten ditu. Interesdunek esku hartze berebiziko bat egin behar dute. § Asistentzia funtzioa, (batzuek aringarritzat hartzen dute) guztietan antzinakoena da, ondasun eta zerbitzuak ematea krisi jakin bat jasaten duten pertsona eta herriei, beharrak berehala ase behar zaizkie, arazoak konpondu, baliabideak eskuratu (oinarrizko errenta gestionatu, egoitza bat bilatu, laguntza bat eman, eusteko bidea, aholkularitza, informazioa...). § Birgaitze funtzioa (birgizarteratzea, berriz talderatzea), autonomia berreskuratzea, bai eta gaitasun pertsonala ere "zerbaiti aurre egiteko" edo "gizartean berriz sartzeko, txertatzeko".

Arazoak edo zailtasunak gainditu nahi ditu, berriz gertatzea saihestuz, subjektuan autonomia handiagoa eraginez. Pertsonarekin lan egin behar da eta gizarte inguruarekin. Eraginkorra eta beharrezkoa da epe laburrean, oro har, eta epe luzeagoan kasu jakin batzuetan. § Plangintza, azterketa, ebaluazio, kudeaketa eta administrazio funtzioak, garrantzi handikoak, bai gizarte langilearen lanean berean, bai parte hartzen duen zerbitzu edo programetan ere. Asmoa da eraginkortasunez eta efizientziaz hornitzea esku-hartze soziala eta gizarte baliabideak oro har. Gizarte prozesu eta beharrak ezagutzea eta haien analisia egitea da Gizarte Lanaren Hastapenak Gizarte Laneko Gradua. 1. Maila, 1.

Sehileakoa 7. Gaia: Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak 5 abiapuntua, eta gero profesionalek haien plangintza, antolaketa eta ebaluazioa egiten dituzte, eta kudeaketa eta administrazio lanak ere bai. § Ikerketa funtzioa, gizarte beharren zergatikoak eta zenbaterainokoak ezagutzea helburu duena, eta, halaber, pertsona, talde edo komunitateen gabezia, desoreka edo gizarte-bazterketaren egoerak detektatzea, horren guztiaren ondorioz esku-hartze sozial funtsatua egiteko.

§ Irakaskuntza funtzioa, prestakuntzaren alde etengabe ekiteko eta hura hobetzeko, bai beste profesionalen prestakuntza, bai tituludun berriena ere, eta izan diren lanbide esperientzien zabalkundea eta eztabaida sustatzeko. § Eraldaketa funtzioa, gizarte langileak bereganatu duen ezagutza erabiltzean datza. Hori ikerketaren eta lanbide esperientziaren bidez gauzatzen da, eta helburua da gizartea aldatzea, eta bidezkoagoa egitea, desberdintasunak berdinduz, eta gizarte justizia areagotuz.

§ Bitartekaritza funtzioa, zeinak helburutzat baitu gatazkak konpontzea edo familietan, taldeetan, erakundeetan eta komunitateetan gatazkak eragoztea Gizarte Laneko Diplomadunen Elkargo Ofizialen Kontseilu Orokorrak dioenarekin bat eginez, bi mota daude esku-hartze profesionalean: zuzena eta zaharkakoa. Esku-hartze zuzena da harreman pertsonala behar duena esku-hartzearen objektu den pertsona, familia edo taldearen eta profesionalaren artean. Halatan gizarte langilearen eta pertsonaren edo pertsonen artean sortzen den harremana elementu nabarmena izaten da haren edo haien egoeraren aldaketan.

Oro har, hainbat arazo edo zailtasun dauzkaten norbanakoen, familien edo taldeen eskakizunen araberakoa izaten da. Kontrakoa da zeharkako esku-hartzea, honetan sartzen diren gizarte langilearen jardueretan ez baita harreman pertsonala edo berehalakoa behar izaten, esku- hartzearen objektu direnen eta profesionalaren artean. Zeharkako esku-hartzea, alabaina, guztiz garrantzitsua da Gizarte Lanean, izan ere, bere funtzioak garatu ahala bidea egiten baitio esku-hartze zuzenari eta eragikorrago bihurtzen du. Ikus ditzagun esku-hartze hauetako bakoitzaren funtzio espezifikoak. 2.1.

Esku-hartze zuzenaren funtzioak § Esku-hartzearen helburu diren egoerak ikertzea, bai eta Gizarte lanaren kudeaketa profesionala behar duen populazioaren ezaugarriak eta kideak ere. Egin ahal izateko datuak zorrozki bildu behar dira eta gero haiek analizatu eta balioetsi. § Esku-hartze prozesuaren eta lana antolatzeko prozesuaren plangintza egitea, ahalik eta eraginkorrena eta efizienteena izan dadin, eta Esku-hartze Plana prestatzea. Gizarte Lanaren Hastapenak Gizarte Laneko Gradua. 1. Maila, 1. Sehileakoa 7.

Gaia: Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak 6 § Gizabanakoen arazo pertsonalei kasu bakoitzean berariaz erantzutea, sustapenaren, prebentzioaren eta birgaitzearen perspektiba anizkunetik. Funtzio honetan hainbat esku-hartze daude, zerbitzu edo baliabide bat ematetik hasi, eta jokabidea, egokitzapena eta inguruarekiko harremana aldatzeraino. Dauzkan bestelako funtzioen artean daude, halaber, babesa, informazioa, orientabidea, aholkua eta gizarte laguntza ematea. § Ebaluazio jarraitua egitea, eta jarraipena, esku-hartzea etengabe hobetzeko, eta ezagutza teorikoak sortzea, esperientzia sistematizatuz. 2.2.

Zeharkako esku-hartzearen funtzioak § Gizabanakoengan, taldeetan eta komunitateetan, bai eta gizarte inguruetan ere, pertsonak ongi edo gaizki egoteko faktoreak ikertzea. § Gizarte ongizatea sustatzeko zerbitzu-baliabideak sortzea deritzan sustapena egitea. § Gatazkak eta arazoak ez azaltzeko prebentzioa egitea, sortzen dituzten zergatikoetan goiz esku-hartuz. § Gizarte ongizateko politiken plangintza, zuzendaritza eta kudeaketa prozesuetan parte hartzea, bai eta araudiak prestatzen ere, bai prebentziorako badira, bai laguntza emateko edota berriz gizarteratzeko.

§ Populazioaren bizi-kalitatea eta ongizatea hobetzeko zerbitzuen zuzendaritza, kudeaketa eta antolamendua egitea, bai eta haietan lan egiten duten giza taldeenak ere. § Gizarte Lanari dagozkion planak, programak, proiektuak, jarduerak eta eginkizunak prestatu, koordinatu eta ebaluatzea. § Gizarte ongizateko zerbitzuetan aritzen diren Gizarte Laneko profesionalak eta ikasleak gainbegiratzea. § Irakaskuntza ematea, gizarte ongizatearekin eta prestakuntza iraunkorrarekin zerikusia duten irakaskuntza arloetan.. Esku-hartzeko lana zein arlo eta kolektibotan garatzen den, horiek baldintzatzen dituzte aipatu ditugun Gizarte Lanaren funtzio orokorrak, eta, horrenbestez, haietara egokitu behar dira.

Alabaina, funtzio orokor batzuk izateak modua ematen du ez bakarrik esku-hartzea orientatzeko, baizik eta, batez ere, lan profesionala homogeneizatzeko, alde batera utziz zein lekutan egiten den Gizarte Lana. Izan ere, orain bereiziz aurkezten ditugun funtziook nahasi egiten dira praktikan, batzuetan garbi nabaritzen bada ere mota batekoak zein bestekoak direla. Gerta daiteke gehiago azpimarratzea batzuk edo besteak, nolakoak diren prozesuak eta uneak zehazki. Baina nabarmendu behar da gizarte laguntzako lan on bat prebentziozkoa eta sustapenekoa dela berez, edo halakoa izan behar duela. Gizarte Lanaren Hastapenak Gizarte Laneko Gradua. 1. Maila, 1. Sehileakoa 7.

Gaia: Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak 7 Adibidez, oinarrizko errenta edo gizarteratzeko etxebizitza bat izaten laguntzen bazaio behar hori duen familia bati, aurrea hartzen zaie pertsona edo familia edota gizarte elkarbizitza hondatzen duten beste egoera batzuei. Berriz gizarteratzeko lanak kalte handiei ere aurrea hartzen die, eta sustapenekoa ere bada, berarekin baitakar pertsonek dauzkaten alderdi osasungarriak eta onak garatzea, leheneratzea edo indartzea. Beti hartu behar dira kontuan funtzio hauek, zeinahi dela lana, eta maila horietan guztietan planteatu helburuak.

Programa oso batek jarduera hauek guztiak elkartuko ditu: laguntzakoak, berriz gizarteratzekoak, prebentziozkoak eta sustapenekoak. Gizarte Langileen Nazioarteko Federazioak (FITS izenekoak) egin duen azken adierazpenean, hainbatetan aipatu dugun horretan, zertxobait dibertsifikatuago azaltzen ditu funtzio orokor horiek: Informazioa, Ikerketa, Prebentzioa, Laguntza, Sustapena, Bitartekaritza, Plangintza, Zuzendaritza, Ebaluazioa, Gainbegiratzea eta Irakaskuntza. Hala berdin, Kode deontologiko profesionalak, hasieran, FITSek bezala jasotzen ditu funtzioak.

Funtzio orokorrak –asistentzia, prebentzioa, sustapena eta birgaitzea- esku hartze arlo bakoitzean era batera gauzatzen dira eta beren ñabardura hartzen dute. Funtzioetatik jarduerak sortzen dira. Jarduera hauen bitartez agerian geratzen dira rola jokatzearen ezaugarri oinarrizkoak. Horrek osatzen du profesionalaren zer-nolakoa. 3. Rol Profesionalak Funtzioa eta rola ez dira gauza bera, nahiz eta batzuetan bat edo beste berdin erabili. Rol hitzarekin soziologikoki esan gura da jarrera, gizarte jakin batean, gizaki batek daukana gizartean duen funtzio edo estatusaren arabera (estatusa talde edo gizarte batek ezarritako posizioa da).

Rola diogunean rola jokatzen duen pertsonaz ari gara, lanbidean dabilenaz. Funtzioa da rola baieztatzen duena, helburu profesionalak lortzeko sistematikoki egin behar den jarduera. Rola egiten den papera da, funtzioa rola jokatuz egiten dena da. Funtzioaren bitartez ikusten da rola. Oso ezberdinak dira Gizarte langileek jokatzen dituzten rolak. Gehien agertzen direnak hauek: kontsultorea, aholkularia, proiektu egile neurtzailea, koordinatzailea, hezitzailea, animatzailea, dinamizatzailea, sustatzailea, bitartekaria, bideratzailea, kontrolatzailea, katalizatzailea... Gizarte Lanaren Hastapenak Gizarte Laneko Gradua. 1. Maila, 1. Sehileakoa 7.

Gaia: Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak 8 Ez dira sekula rolak bata bestearengandik bereiz agertzen, beti nahasten dira, batzuk edo besteak nagusitu arren (babeslea, kontrolatzaile edo gainbegiralearen gainetik edo alderantziz...).batzuetan elkarren aurka daude (adibidez, kontrolatzailea eta defendatzailea, babeslea eta gainbegiratzailea...). Guztien artetik rol bat nabarmentzekotan, hezkuntzazkoa-soziala aipatuko nuke, izanik hezkuntza subjektua eta bere inguruaren arteko hartu-emana, hartu-eman horren bidez zenbait tresna eskuratzen ditu pertsonak errealitate jakin batean aritzeko, hau aldatuz eta bere burua ere aldatuz.

Ezagupenak, sistema kontzeptuzko eta baloratiboak, trebetasunak eta laguntzeko jarrerak, guzti horiek eskuratzean tresnak eskuratzen dituzte pertsonek. Gizarte langileok funtzio hezkuntzazko-sozial zabala daukagu, berariaz bultzatu behar ditugu prozesuak, gurekin lan egiten dutenek irispidea izan dezaten baliabideetara, eta batik bat, euren baliabideak lantzeko. Lan profesionalak gaitu egin behar du, hezi, ahalmena eman, (gurea txikiago eginez) pertsonen protagonismoa berreskuratuz eta bultzatuz, harremanetik indartuta atera daitezen. Horregatik nioen, harremana hasieran asistentziakoa bada ere, gaitasunak indartzera jo behar duela, jendearen parte on, heldu, baikorrak txalotzera.

Profesionalekin aritu ostean, piztuta atera behar dute ondoren beste egoera batzuei aurre egiteko. Autonomoago izan behar dute, independenteago (edo elkarrekiko dependentzian behinik behin) solidarioago, gozatsuago. Hau da, hobeak. Bitartekari papera ere inportantea da oso. Ez da komeni rol batzuk hartzerik: "sendagilea (errezetak), "zerbitzu emailea", aditua, burokrata, teknokrata, paternalista,... Kontuan hartu behar da, baita ere, inguruak, instituzioak, gizarte politikak, gure errealitate pertsonalak mugatu edo "hega murriztu" egiten dituela, batzuetan, lanbidean ezarritako gure ametsezko helburuak.

"Hauxe dago" eta horri men egitea, "hau da"· balitz edo, kontzeptu nahaste arriskutsua da, amore eman dugula esan nahi du, muzin eginez "izan daitekeenari" eta "izan behar duenari". Maiz ez dugu auzitan jarri ere egiten. Horregatik profesional bizi izan ordez "aktibista" bihur gaitezke, ahaztuta aldatu eta hobetzeko ametsa, lanbide hau, eta ez beste bat, hartzera bultzatu gintuena. Adibide atsegin asko jar daitezke, erakusten dutenak, uste dena baino askoz gauza gehiago egin daitezkeela, egitura itxi, autoritario, demokrazia eta erraztasun eskasekoetan. Ez da ahaztu behar benetan etsigarriak izan ohi direla zenbait egoera profesional.

Eta horiez gain hor daudela, baliabide eskasia, burokrazia eta arlo batzuetako asistentzia-tasun neurriz gorakoa. 4. Jarduteko arlo nagusiak Gizarte langileek gizarte zerbitzuetan betetzen ohi dituzte beren funtzioak gehienbat, baina, hala ere, beste arlo batzuetan ere egiten dute beren lan profesionala, esaterako, Gizarte Lanaren Hastapenak Gizarte Laneko Gradua. 1. Maila, 1. Sehileakoa 7. Gaia: Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak 9 osasun, hezkuntza, justizia, enplegu, etxebizitza edo aisia eta astialdiaren arloetan.

Orain alor hauetatik ematen dira zerbitzu horiek:: § Administrazio publikoak (zentrala, autonomikoa eta toki-administrazioa), haiek baitira arduradun nagusiak eta zerbitzu horiek emango direla bermatu behar baitute. Adibidez, oinarrizko gizarte zerbitzuak. § Irabazi asmorik gabeko gizarte ekimen pribatua, alegia, gobernuz kanpoko erakundeak, fundazioak, elkarteak eta gizarte entitate pribatuak irabazi asmorik ez dutenak. Besteak beste, Gurutze Gorria, C °ritas, Pauma edo Anafe. § Merkataritza sektorea, alegia, irabazteko asmoa duten gizarte enpresa pribatuak.

Orain den egunean eragin nabarmenekoa da sektore batzuetan, hala nola, mendekotasunei laguntzeko sektorean edo adinekoen egoitzetan, eta baliteke aurrean etorkizuna izatea, zerbitzuak emateko ohiko sistemen krisialdia dela medio. Hona hemen adibideetako batzuk: Grupo Amma edo Azvase. Lan arlo horietan gizarte langileek esku-hartze profesionalak modu koordinatu eta osagarrian egiten dituzte beste eragile hauekin batera: eragile politikoak (erakunde kargu politikoak, ordezkari politiko eta sindikalak e.a.), sozialak (gizarte boluntariotza, gizarte militanteak e.a.) eta profesionalak (psikologiakoak, gizarte hezkuntzakoak e.a.) 4.1. Sailak zentzu zabalean – Gizarte-babeserako sistemak.

Lehendabiziko horiek gizarteko behar batzuei erantzuten diete eta gizarte langile profesionalek funtzio zehatz bat daukate erakundean, baina ez funtzio nagusia, osagarria baizik. Hauek dira sailak: § Osasuna: Zaharrenetako bat da, Gizarte lanaren funtzioak asko dira, hasi Zentroetan agertzen diren problema sozialetatik –gaixoen birgizarteratzea, osasuntsu bizitzeko heztea...- eta beste hauetaraino: parte hartzea, osasun politikak planifikatu eta neurtzea. § Hezkuntza: Profesionalen arteko taldeak zubi dira, Ikasle, Guraso, Ikastetxe eta Komunitatearen artean. Indarra hartzen ari den saila da. Lehentasuna eman zioten Mary Richmond-ek eta Gizarte lanean aitzindari izan zirenek.

§ Lana: Orientazio eta enplegurako zentroak, sindikatuak, enpresak, kooperatibak, enplegu eta ekonomia sozial bidez gizarteratzea...bertan gestionatzen dituzte gizarteko baliabideak eta dinamizatzen dituzte lan prozesuak inolako bazterketarik gerta ez dadin eta bai talderatzerik. § Etxebizitza: Beste herrialde batzuetan hau Gizarte lanaren sail klasiko bat da, hiria diseinatzeko eta auzoak antolatzeko proposamenak eginez. Espainian oraindik astiro doa. Gehienbat integrazioko etxebizitzetan, berriro etxea aurkitzeetan, oro har etxebizitza arazoetan. Gizarte Lanaren Hastapenak Gizarte Laneko Gradua. 1. Maila, 1. Sehileakoa 7.

Gaia: Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak 10 § Justizia: Barne eta kanpoko loturak eginez, erakunde eta familiaren artean, gizarte inguruan birgizarteratzeko. Sareak antolatzea, baliabideetarako sarbidea jartzea, atzera gizarteratzea bultzatzea, birgizarteratzeko prozesuei lagun egitea, familien beharrei erantzutea, barne animazioa, laguntza, zentroetako bizitza kalitatea eta elkarbizitza hobetzea, sentsibilizatze lana, prebentzio eta birgaitze lana. Biktimei arreta, bitartekaritza... Beste sail batzuk aitatu daitezke, Kultura, Kirola, Aisia... geroz eta gehiago lotzen dira arloko kolektiboetara.

Lan arlo horien guztien artean, Osasunari garrantzi berezia emango diogu, duen garrantziagatik. Dolors Colom-ek (2008) honela definitzen du: Osasun arloko Gizarte Lana, osasun sistemaren barruan jarduten duen arlo espezializatua da. 4.2. Sailak zentzu hertsian: Gizarte zerbitzuen sistema.

Sailak zentzu hertsian diogun horretan, Gizarte lana ardatza da, erreferentziako profesionalak koordinatu, zuzendu eta abar egiten du: elkarbizitza unitateak babesten ditu (familia arazoak, adin txikikoak...) bizi baldintzak normalizatzen ditu (agureak, ezinduak...), prebentzioa sustatzen du (nerabeak, gazteria...) baztertze, zokoratze eta txirotasunari arreta ematen dio (gizartean esku hartzeko gabeziak dauzkaten pertsonak). Benetako berdintasunaren alde lan egiten du (gutxiengoak, etorkinak, emakumearen aukera berdintasunerako planak...).

Jarraian, espazio publikoaren barruan Gizarte Zerbitzu orokor eta espezializatuetan sakonduko dugu, baina ez dugu ahaztu behar sektore pribatuan badaudela beste batzuk, irabazi asmorik gabe edo irabazi asmoarekin, beren zereginak antzeko helburu orokorrekin betetzen dituztenak Sarrera laburra: zer diren Gizarte zerbitzu orokorrak eta arlokoak (sektorekoak) Gizarte zerbitzuak "gizarte-babeseko 6. sistema" direla esan dugu (ikus Ongizate estatuari buruzko transparentzia- 1. gaia). Gizarte-babes sistema orok, esan dugunez, definituta dauka behar sozialen eremu bat, aitortutako eskubide batzuk, prestazio konkretu batzuk, eskumen eremu eta egitura definitua gutxi-asko.

Egitura hori, laburtuz, bi zatitan bana daiteke: § Lehen mailako arreta ematen duten gizarte zerbitzuak, (zonalde bateko herritar guztientzat edo familia komunitatearentzat Nafarroan momentu batzuetan). Baita ere deitzen diegu Gizarte zerbitzu orokorrak, edo komunitarioak edo Oinarrizkoak, eta, Iruñean, Auzoetako Unitateak deitzen dira. § Kolektibo jakin batzuentzako Gizarte zerbitzuak, arlokoak, espezializatuak... (haurrak, gazteak, adintsuak, emakumeak, ezinduak, presoak-preso ohiak, gutxiengo etnikoak, marjinatuak (bidetakoak, etxerik gabekoak, "aterperik gabekoak"), drogazaleak, errefuxiatu-gordetakoak, etorkinak, hondamendiak Gizarte Lanaren Hastapenak Gizarte Laneko Gradua. 1. Maila, 1.

Sehileakoa 7. Gaia: Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak 11 jasan dituztenak,... beste batzuetan hor sartzen dira buruko gaixotasunak dauzkatenak, IHESa, prostituzioa, eta Nafarroan bada kolektibo berezi bat umezurtz-etxetik datozen helduena. Demetrio Casadok definizio hau ematen du Gizarte zerbitzuentzat, oro har, "zerbitzuak dira, helburu dutenak gabezia egoeretan giza beharrei erantzutea, bi arlo berezituz: 1) funtzio sozial unibertsalek ez dituzte hartzen (osasuna, hezkuntza, enplegua, etxebizitza, hirigintza eta pentsioak); 2) larritasuna da jasaten dutenentzako, edo gizartea mantendu eta legitimatzeko.

Jarduera teknikoak dira, egitura zerbait moldatzen dutenak, gabezien prebentzioa egitera zuzendutakoak, gabezien eraginak konpontzera zuzendutakoak, edo jasaten duten subjektuak birgaitzera zuzendutakoak (prestazio ekonomiko asistentziakoak ere gizarte zerbitzuen sistemaren baitan sartu behar dira gaur). Hainbat produkzio moduk sortu eta mantentzen dituzte, baina beti formalizatze eta antolatze maila batekin". Dauden zerbitzuetan oinarritu gura duen definizioa da (ez izan behar lukeenean). Definizioak batik bat hartzen du, ez beharra, baizik eta beharrari ez erantzutea. Hau da, gizarte zerbitzuek lan egiten dute aurretik zerbait gaizki joan denean.

Ez da gabezia zehatz bat, baizik eta edozein gabezia. Gizarte zerbitzuen prestazioak anitzak dira. Nolabait esateko, besteek egiten ez dutena egiten dute. (Normalizazioa: mekanismo normalizatu batek kanpoan uzten du normala ez dena. Baztertuekin eta sistemekin lan egitea. Normalizazioa helburu). Denetik pixka bat egiten dute eta funtsean hondar- balio puska bat badute. Ez dira gabezia txikiak, gabezia handiak baizik, larriak, zerbitzu sozialen arreta eskatzen dutenak: gabezia horiek arriskuan jartzen dute gizaki bakoitzak gizartearekin daukan lotura, gabezia horiek arriskuan jartzen dute "kontratu soziala" bera. Gizarte zerbitzuak beste gizarte-babes sistema guztien lagungarriak dira.

Baita familia eta elkarbizitza unitate oinarrizkoarekiko ere. Beti izango da baikorragoa arazoak bide normalizatuago baten bidez konpontzea. Ez du esan nahi asistentzia bakarrik ematen denik, prebentzio eta promozio jardunak ere egiten dira. Esatera goaz Gizarte zerbitzuek bi funtzio nagusi dauzkatela: § Zerbitzua ematea pertsona batzuek behar duten zaintza eta laguntza pertsonala eta elkarbizitzakoa, beren kabuz edo familian eskuratzerik ez daukatenena. Adibide garbia etxez-etxeko laguntza, lehen mailako arretan, eta zenbait erresidentzia zerbitzu ere.

§ Baztertze eta zokoratzea jasaten duten pertsonen gizarteratzea bultzatzea, gizarte lana eginez, ahal bezain normalizatuak diren mekanismo eta egitura sozialetara sarrarazteko. Gizarte zerbitzuen funtsa hau da: zerbitzu pertsonalak direla. Lehen funtzioa betetzen dutenean, pertsona hurbilek egiten duten laguntasuna ematen dutelako. Bigarren funtzioa betetzen dutenean, are pertsonalagoak dira. Lehen baliabidea profesionalen jardun pertsonala da eta erabiltzailearen gaitasun pertsonalak eta elementu osagarriak Gizarte Lanaren Hastapenak Gizarte Laneko Gradua. 1. Maila, 1. Sehileakoa 7.

Gaia: Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak 12 dira prestazio ekonomikoak, alojamenduak, espezie-prestazioak. Horregatik okerra litzateke pentsatzea Gizarte Zerbitzuak eta hauetan egiten den Gizarte lana, baliabideak ematen dituen agentzia bat dela. 4.2.1. Lehen mailako arreta ematen duten Gizarte zerbitzuak Lehen mailako arretaren definizioa: § Lehen mailako arretaren baitan sartzen dira zerbitzuak, programak eta zerbitzuen ekintzak, helburu dutenak pertsona eta taldeek dauzkaten zailtasun sozialei arreta ematea, euren inguru komunitarioan, egoitzetan edo birgaitzeko zentroetan sartu gabe.

§ Lehen mailako arreta herrietako komunitateetan ematen da, bertako pertsona, talde eta erakundeen parte hartzearekin. § Lehen mailako arretak prebentzio lana egiten du, bai problema sozialak saihesteko, bai problema horiek leuntzeko, gabeziak aintzat hartzeko eta gizarteko pertsonak gizartera sartzeko. § Lehen harreman puntua dira gizarte zerbitzuekin. Sarrerako atea, sarbidea (batzuetan irtetekoa ere bai, ate birakaria). Baina ez da soilik "despistatzeko" puntua, baizik eta bertan ematen da arretaren parte handi bat. Lehen mailako arreta arduratzen da lehendabizi. Lehen maila da nagusi. Bigarren maila martxan jartzen du behar denean.

Eta arretak segi egiten du pertsona komunitatera bueltatzen denean bigarren mailatik. § Arreta komunitatean da, komunitaterako eta komunitatearekin. § Arreta integrala da. Ezaugarri nagusietako bat arretaren orokortasuna eta osotasuna da. Zerbitzu batek (espezializatuek ez bezala) eskaera guztiei erantzuten die (integraltasuna) eta inguruari ere begiratzen dio (orokortasuna). Baina argi dauka pertsonek ez daukatela arazo orokorrik (ondoeza, gaixotasuna) baizik eta gaitz konkretuak (gaixotasun konkretuak, gabezia konkretuak edo zailtasun bereziak). Abiapuntua beti da espezifikoa (eskaera zehatza) eta erantzunak ere halakoa izan behar du.

Profesionalen espezializazioa ere eskatzen du (bakar batek ezin du denetik jakin). Oinarrizko gizarte zerbitzuen edo lehen arretakoen funtzioak: Gizarte Zerbitzuei buruzko Nafarroako Foru Legeak (NAO: 15/2006 F.L., 30.

artikulua) oinarrizko gizarte zerbitzuen funtzioak eta eskumenak definitzen eta ezartzen ditu Besteak beste, beren lurralde eremuan dauden premia egoerak antzeman, aztertu eta diagnostikatzekoak nabarmentzen ditugu; Gizarte Zerbitzuetan eskaerak egiten dituzten pertsonei arreta eman eta lehen erantzuna eskaintzen diete; herritarrek Gizarte Zerbitzuen sistemaren eta gizarte babeseko beste sistema batzuen onuretara sarbidea erraztea; premia sozialen egoeren diagnostiko soziala eta / edo sozioedukatiboa ebaluatu eta burutzea; etengabeko laguntza soziala eta laguntza soziala eskaini beharrizan sozialak dituzten pertsonei; prebentzio eta gizarte Gizarte Lanaren Hastapenak Gizarte Laneko Gradua. 1.

Maila, 1. Sehileakoa 7. Gaia: Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak 13 sustapenerako ekintzak burutzea; Gizarte Zerbitzuen zorroaren onurak kudeatu eta gizarte sentsibilizazioa eta boluntario jarduerak burutu. Oinarrizko gizarte zerbitzuen jarduerak gutxienez lau programen bidez bideratzen dira: § Harrera eta orientabide sozialerako programa, biztanle guztiei zuzenduta dago eta Gizarte Zerbitzuetan eskaerak egiten dituzten pertsonei esku- hartze soziala eskaintzen die.

Bere izaera doakoa da § Autonomia pertsonala sustatu eta menpekotasuna duten pertsonei laguntzeko programa, menpekotasuna duten pertsonei beren ohiko ingurunean ahalik eta denbora guztian egotea ahalbidetzeko helburua du. § Gizarteratzeko programa, honen xedea, gizarte bazterketa egoeran edo egoteko arriaskuan dauden pertsonen gizarteratzea sustatzea. § Oinarrizko laguntzako haur eta familientzako laguntza programa, horren xedea da adingabeei beren garapen pertsonala ahalbidetzen duen ingurunea bermatzea, hainbat babes mekanismoen bidez (pertsonalak, familiei zuzenduak edo gizarte mailakoak).

Lau programa horiek nahitaez ezarri beharrekoak dira Nafarroako Foru Komunitate osoan, eta sarbide unibertsala eta doakoa dute. Hala ere, haien ezarpena oinarrizko eskualde bakoitzean dauden populazio ratioek eta egoera sozialaren gorabeherek baldintzatuko dute. Halatan barrutietatik bermatuko da eskaintza, gizarte zerbitzuetako zentroen bitartez. 4.2.2. Arloko Gizarte Zerbitzuak edo espezializatuak Gizarte zerbitzuak maiz antolatu dira herri bateko arlo edo sektorearen arabera, gabezia edo behar zehatz batzuk dauzkana. Horregatik aipatzen dira arloko zerbitzuak edo sektoreko zerbitzuak.

Lehen aipatu ditugun lehen mailako arretatik bereizten dira; zuzenduta daude, hasiera batean, potentzian, zonalde bateko herritar orori. Baina, lehen mailako arretan, kolektibo espezifikoekin ere egin behar da lan eta baita herriko talde bereziekin. 2008. urtean onetsi zen Nafarroako Gizarte Zerbitzuen Zerrendan arreta espezializatuko hainbat zerbitzu azaltzen dira, alor hauetakoak: § Menpekotasuna-dependentzia. § Adinekoak § Ezintasunak § Gaixotasun mentala § Gizarte Bazterketa § Adin txikikoak Gizarte Lanaren Hastapenak Gizarte Laneko Gradua. 1. Maila, 1. Sehileakoa 7. Gaia: Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak 14 § Genero indarkeria.

Azken ohar bat Gizarte zerbitzuen jarduteko sailari buruz Beharrezkoa da adieraztea, Gizarte lana egiteko toki on-ona den arren, gizarte zerbitzuen baitan beste lanbide batzuk ere aritzen direla. Gizarte zerbitzuak interbentzioak egiteko tresna dira eta bertan lan egiten dute baita ere hezitzaileek, langile familiarrek, animatzaile soziokulturalek, psikologoek, soziologoek, ekonomistek, zuzenbidean lizentziatuek... Batzuetan gertatzen da lanbide horien arteko hartu-eman hala-holakoa, gizarte-lanean daukaten lotuta ez da behar bezain garbi egiten, elkarri aurpegiratzen diote berena bakarrik ikusten dutela eta ez dutela besteen zeregin zehatza ulertzen.

Diziplina arteko hizketa egiteko arazoak daude, ez dagoenez gero lengoaia komunik eta elkarrekin ikasterik. Egoera horretan lan egitea ez da bideragarria eta behar adinbat uztartu gabeko zereginak gertatzen dira. (Aurkakoa gertatzen da, adibidez, CPSIn). Kasu horietan guztietan beharrezkoa da ondo-ondo ezagutzea gizarte zerbitzua bere osoan zer den, eta lanbide guztietakoek ezagutzea hori, helburuak behar bezala erdietsi nahi badituzte. Helburua bikoitza da: § Lanbide hauetan daudenek jakin dezatela beren ekintzak modu koherentean, funtzionalean, gizarte lana errazteko eran agertzen. § Gizarte langileak jakin dezala harkor izaten eta beste lanbideetatik ikasten, eta hauekin mintzatzen.

Hasiera batean ez da konfiantzarik eza agertu behar gizarte zerbitzuetan ari direnekin, gizarte lanean aritu ez arren haiek; saihestu egin behar dira gizarte zerbitzuekiko mespretxuak eta gizarte lanean dihardutenen lanbideaz egiten direnak. Beraz, nabarmendu behar da Gizarte lana gehienbat Gizarte zerbitzuen Babes sisteman aritzen dela; eta kualifikazio bat daukala eta tresna batzuk, beste sail batzuetarako ere erabilgarri egiten dutenak (babes sozialeko beste sistema guztiak). Gizarte zerbitzuak sailean, gizarte langileez gain, beste lanbide askok parte hartzen dute.

Guztiek daukate erronka, honako hauek lortzeko: § Baliabide sozialen ezagupen zabala eta gutxieneko ezagutza bat administrazio prozesuena eta Administrazio publikoekiko harremanarena. § Legegintzako aparatuan prestakuntza xehea, kritika gaitasuna tresna horiek baloratzeko eta prestatzen laguntzeko. § Egokitze eta aplikazio espezifikoa -teknika orokorrak eta metodo zientifikoa- (ikerketa, ebaluazioa, planifikazioa...). § Gizarte-heziketarekin lotutako lana, laguntza, sostengua, eta teknikak eta lan praktikak ezagutzea talde eta komunitateekin lan egiteko, eta inguruko erakundeen ezagutza, egokiagoak eta eraginkorragoak izan daitezen. Gizarte Lanaren Hastapenak Gizarte Laneko Gradua. 1.

Maila, 1. Sehileakoa 7. Gaia: Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak 15 § Gaitasuna erabakiak eta erantzukizunak hartzeko interbentzio prozesuetan, beren kasa moldatzeko ahalmena eta gaitasuna neurtzeko irizpideak garbi edukitzea, lehentasunak jartzea, kostu-onura kalkuluak egitea, nork bere burua ebaluatzeko gaitasuna... § Gestio autonomoa, taldean, helburuen araberako lana eta prozedura administratibo burokratiko gutxiago. § Gizarte proiektuak diseinatu eta gestionatzeko gaitasuna, bizitasuna, sormena, giza harremanen gestioa, ekimena...

§ Gizarte gaietan negoziatu, bizitu, sentsibilizatzeko gaitasuna indartzea, parte hartzeko metodoak sartzea eta baita estrategia autonomo zabalagoak ere. § Gerturatze, ezagutza eta harreman estuagoa gizarte babeseko beste sistemekin, departamentu arteko plan onak gestionatzeko, beste sistemekin loturak egiteko moduak jarriz, eta sartuz, batez ere, baztertuen ikuspuntua. § Esperientziatik abiatuta behartsuenekin aukerak aurkezteko gaitasuna, G.L.ren dimentsio politikoa. § Gaitasuna prestakuntza jarraitua izateko eta izpiritu berritzailea, aldaketa zalea, baloreak aldatzeko eta gizarte sentsibilizazioa egiteko 5. Bibliografia Boehm, W. W. (1959). Objectives of the Social Work.

Curriculum of the Future. New York: Council of Social Work Education. Casado, D. (1991). Introducción a los Servicios Sociales. Madrid: Acebo, D. L. Colom D. (2008). El Trabajo Social Sanitario. Barcelona: Siglo XXI. Corera Oroz, C. Temario elaborado para impartir la asignatura de Fundamentos de Trabajo Social: UPNA / NUP. Documento de Teresópolis: Metodología del Servicio Social. (1970, 10 al 17 de enero de 1970). Paper presented at the Seminario de Teresópoli, Rio de Janeiro, Brasil. Fernández García, T. (2009). Fundamentos del Trabajo Social. Madrid: Alianza. Fernández García, T., & Alemán Bracho, C. (2003). Introducción al Trabajo Social. Madrid: Ed. Alianza Editorial.

Fernández García, T. (Ed.). (2009). Fundamentos del Trabajo Social. Madrid: Alianza. Fernández García, T., & Ponce de León, L. (2019). Nociones básicas de Trabajo Social. Madrid: Alianza. Gutiérrez Resa, A. (2019) Orígenes, Transformaciones y Actualidad del Trabajo Social. Gizarte Lanaren Hastapenak Gizarte Laneko Gradua. 1. Maila, 1. Sehileakoa 7. Gaia: Profil Profesionala: Funtzioak, rolak eta jarduteko sail nagusiak 16 Madrid: Sánz y Torres. Kruse, H. C. (1976). Cuestiones Operativas del Servicio Social. Buenos Aires: Humánitas. Ley Foral 15/2006, de 14 de diciembre, de Servicios Sociales, (2006). Merton, R. K. (1964). Teoría y Estructuras Sociales. México: Fondo de Cultura Económica.

Real Decreto 69/2008 de 17 de junio, por el que se aprueba la Cartera de Servicios Sociales de Ámbito General, (2008). Samanes B. (2019). Trabajo fin de Grado: Trabajo Social con progenitores de bebes pretérmino. Pamplona. Uceda, X. (2010). Proyecto Docente elaborado para optar a la plaza de profesor en el Departamento de Trabajo Social de la Universidad de Valencia.